tag:blogger.com,1999:blog-87977203815248758682011-10-02T02:37:40.496+08:00'''сэтгэлдээ аз жаргалтай явахсан''', '''амьддаа бие биенээ хайрла-хүн хүнээ хайрлах нь амьдралын утга учир'''Миний дотоод ертөнцhttp://www.blogger.com/profile/01443406393104839872noreply@blogger.comBlogger1091100tag:blogger.com,1999:blog-8797720381524875868.post-37470544464426003422008-10-10T12:49:00.000+08:002008-10-10T12:50:08.293+08:00Мэдрэхүй, хүртэхүйн тусламжтайгаар хүмүүсийг "унших" урлагт суралцахад ямар нэг долоо ч юм уу 70 үе шат гэж байхгүй нь ойлгомжтой. Хамгийн гол нь хэрвээ энэ нь тийм энгийн байсан бол энэ урлагийг хичээлийн танхимд л заагаад сургачихаж болох байсанд оршино.<br /><br />Тийм ч учраас хүмүүсийг уншихад сурах явц нь эндээс суралцаж болох үндсэн хэдэн дүрмэн дээр үндэслэгддэг болохыг итгэлтэйгээр баталж байна.<br /><br /> <br /><br />1-р үе шат: Идэвхтэй сонс<br /><br />Хүний юу ярьж байгааг анхааралтай сонсох төдийгүй түүнийг яаж ярьж байгааг нь сайтар анзаар. Хүмүүс голдуу хүссэнээсээ илүүтэйгээр ярих хандлагатай байдаг, Яриагаа зогсоо. Чимээгүй байдал танд бүр илүүгхэлж өгехөд хүргэнэ.<br /><br /> <br /><br />2-р үе шат: Идэвхтэй ажигла<br /><br />Ямар нэг ток-шоу ч юмуу мэдээний завсар ярилцлагыг үзэж байхдаа та "Хараач, энэ хүн сандарч байна", эсвэл "Хүүе, энэ асуулт түүнийг эвгүй байдалд оруулчихлаа" гэж хэзээ нэгэн цагт ярьж байсан уу?<br /><br />Хүний хувцаслахдаа үзүүлдэг шиг биеийнхээ хөдөлгөө-нөөр зарим хөдөлгөөн, дохио зангаа, эсвэл "мэдэгдлийг" тайл-барлан хөрвүүлэхийн тулд "Бие бялдрын хэл"-ийн талаарх ном судлаж хэрэггүй.<br /><br /> <br /><br />3-р үе шат: Бага ярь<br /><br />Ийм маягаар та илүүг мэдэж, илүүг сонсож, ихийг үзэж, улмаар илүү бага алдаа гаргах болно. Хүн болгон бага ярьж болно, тэгээд ч хүн болгон бага ярих ёстоп. Та асуулт тавь, гэхдээ үүндээ өөрее хэзээ ч түрүүлж бүү хариул.<br /><br /> <br /><br />4-р үе шат: Анхныхаа сэтгэгдлийг ахин үнэл<br /><br />Ихэнхдээ би өөрт төрсөн анхны сэтгэгдлийг удирдлага болгодог. Гэхдээ сайтар дүгнэж шинжилсний дараа шүү дээ. Та анхныхаа сэтгэгдлийгхарьцааныхаа үндэс болгох гэж буй бол юуны өмнө та "мөн чанарыгухаж мэдэх" талаар бодолцох хэрэгтэй.<br /><br />Нэг удаа Мухаммед Али надтай ярьж байх үедээ "Би Иисус Христээс ч илүү алдартай" /энэ мөрийг тэрбээр ВеаИез хамтлагийнхнаас хуулбарласан бололтой/ гэж хэлж билээ. Энэ мэдэгдэл намайг бухимдуулж, би түүнийг зүгээр онгироо амьтан гэж үзээд түүний талаар мартчихсан юм. Гэвч хэдэн сарын дараа ямар ч билээ шалтгаанаар түүний талаар санаж, улмаар Алигийн нэрд гарсан лал, индуист болон бусад хрис-тийн бус шашинтай улс орнуудыг тоолох гэж оролдож билээ. Тэрхүү мэдэгдэл онгирон сагсуурсан чанартай хэвээр үлдсэн авч үнэн хэрэгтээ энэ нь үнэн юм гэдгийг би ойлгож билээ.<br /><br /> <br /><br />5-р үе шат: Олж мэдсэн зүйлээ ашиглахад цаг гарга<br /><br />Хэрвээ та яармаг худалдаа хийх, эсвэл утсаар ярих гэж байгаа бол ганцхан хором гаргаж та юу мэдэж байгаа, ямар хариу үйлдэлд найдаж байгаа талаараа бод. Негөө хүний та-лаар та юу мэдэж байгаа, хүлээсэн хариугаа авах магадлалаа нэмэгдүүлэхийн тулд юу хийж, юу хэлэх хэрэгтэй вэ?<br /><br /> <br /><br />6-р үе шат: Ухаалаг бай<br /><br />Ухаалаг байдал бол хүмүүоийг унших үйл явцын хамгийн таатай хэсэг билээ. Та олж мэдсэн зүйлээ ашиглахын гол санаа нь таны өөрийн зөн совинд тулгуурлаж, сэтгэлээрээ мэдэрсэн үзэл бодлоор бол тэд ямар аюултай байдалд бай-гааг хэлэхгүй байх, эсвэл тэд аливаа зүйлийг буруу хийчих вий гэж зааварлахгүй байх явдал юм. Хэрвээ та тэдэнд өөрийн мэдэж буй бүх зүйлийг мэдэх боломж олгочихвол өөрийн саруул ухааныг үр ашигтай ашиглах бүх боломжоо алдана гэсэн үг.<br /><br />Та өөрийн гаргасан дүгнэлтийгхэнбугайд ч бэлэглэх алба-гүй. Олж мэдсэн зүйлээ та зөвхөн өер хүн таны талаар бага мэдэж байх үед л ашиглаж чадна гэдгийг сана. Таны аюулгүй байдлын итгэлцүүрийн нууцад хүмүүсийг нэвтрүүлэх хам-гийн зөв зам бол тэдэнд өөрийн ололт амжилтын талаар ярих. Хүмүүс таны чадвар, ололт амжилтын талаар өөрөөс тань бус өөр хэн нэгнээс сонсох нь илүү дээр байдаг.<br /><br /> <br /><br />7-р үе шат: Биеэ барьж сур<br /><br />Хэрвээ та арилжааны ямар нэгтодорхой нехцөл байдалд, тэр дундаа байдал хурцдах үед биеэ барьж чаддаг бол таны ажигламтгай чанар өөрийн эрхгүй нэмэгдэж эхэлдэг. Таныг шүүмжлэгч биеэ барьж чадалгүй уурлаж эхэлбэл тэрбээр жирийн үед байхаасаа илүүтэйгээр таны өмнө нээгдэж ирдэг. Хэрвээ та еөдөөс нь адилхан уурлаж харьцвал ажиглах -адвараа алдах төдийгүй өөрийгөө ч багагүй илчлэх болно.<br /><br />Миний туйлын зорилго бол бизнесийн ямар ч нөхцөл оайдалд бусдын үйлдэлд хариу өгөхөөсөө илүү хүмүүсийг ятгах явдал юм гэж үздэг.<br /><br />Та хариу үйлдэл хийхийнхээ оронд өөрөө хөдөлж эхэл-5эл олж мэдсэн зүйлээ ажил хэрэгтээ ашиглах боломжтой оолно. Энэ нь танд өөрийн мэдрэмжийг удирдлагын хэрэгсэл болгож хувиргах боломж олгоно. Бодлогогүй хариу үйлдэл, оусдад бууж өгөх чадваргүй байна гэдэг нь таныг энэхүү хүчтэй давуу талаас ангижруулах болно.<br /><br />Хэрвээ та хариу үйлдэл хийхгүй бол таны хариу хүлээн ззах явдал хэзээ ч хүнд ширүүн байхгүй. Нөхцөл байдал ~зныг бус, харин та нөхцөл байдлыг удирдах болно.<br /> <br /><br />Марк Х.Маккормар<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8797720381524875868-3747054446442600342?l=bolormaa1110.blogspot.com' alt='' /></div>Миний дотоод ертөнцhttp://www.blogger.com/profile/01443406393104839872noreply@blogger.com2tag:blogger.com,1999:blog-8797720381524875868.post-44844589485373407982008-10-10T12:46:00.001+08:002008-10-10T12:47:48.265+08:00Билл Гейтсийг бишрэн тахиж эсвэл үзэн ядаж болно. Гэхдээ түүнийг ер бусын бөгөөд онцгой сэтгэдэг хүн гэдгийг үгүйсгэх аргагүй. Иймээс бодит амьдралын тухай өчүүхэн ч ойлголтгүй зөвхөн онолоор тархи угаадаг бүхэл бүтэн систем буюу боловсролыг тэгшитгэх системийн золиос болсон хүүхдүүдэд болон өөрийгөө ямар нэг хэмжээгээр хүүхэд хэмээн одоо ч мэдэрдэг хүмүүст зориулж, нэгэн сургуульд уригдан ярилцлага хийхдээ түүний хэлсэн санаа бодлоос та бүхэнтэй хуваалцъя. Хатуу боловч үнэн үг. Билл Гейтсийн сургуульд заахыг мартсан 11 зүйлийг ингэж нэрлэж байна. Үүнд:<br /><br />1. Амьдрал шударга бус үүнтэй эвлэр.<br /><br />2. Хорвоо ертөнц чиний сэтгэл санаа, өөрийгөө хүндэтгэх хүндэтгэлийгнулимаад л хаячихна. Чиний сайн тал, нэр хүндийг зөвшөөрөхийн өмнөчамаас ямар нэгэн амжилт бүтээл шаардана.<br /><br />3. Сургуулиа төгсмөгц жилийн 1,000,000 төгрөгийн цалин авах магадлалбараг үгүй. Чи "гавъяа байгуулаагүй" цагт компанийн дэд ерөнхийлөгчболохгүй.<br /><br />4. Хэрэв чи багшийгаа хатуу чанд, шаардлага өндөртэй гэж бодож байвалбосстой болохоо түр хүлээсэн нь дээр. Багшаас ялгаатай нь боссын ажилалба чамайг даалгавраа хэрхэн биелүүлэхээс чи мөнгөтэй болох уу үгүй юугэдэг нь хамаардаг.<br /><br />5. Зах дээр наймаа хийхийг чи өөрийн нэр хүндээс доогуур гэж бүү бод.Таны өвөг дээдэс ямар ч ажлыг, ийм ажлыг ч сайхан боломж гэж үзэжхөлжиж чадсан түүхтэй.<br /><br />6. Бүтэлгүйтэх болгондоо эцэг эхээ буруутгах гэж бүү яар, бүү үгэл,өөрийн бүтэлгүй явдалд шантарч болохгүй, харин алдаан дээрээс суралцажсур.<br /><br />7. Чамайг төрөхөөс өмнө эцэг эх чинь одоо чамд санагдаж байгаа шигээийм уйтгартай, сонирхолгүй хүмүүс байгаагүй. Тэд чамайг санаа зовохюмгүй хүүхэд насаа өнгөрөөг гэж, чиний хувцас хунарыг угааж, чинийөөрийгөө өргөмжлөх чалчаа үгийг сонссоор ийм болсон юм. Ийм учраасгэрээ засаад төрөө засахын өмнө өөрийнхөө өрөөг янзалж цэгцэлсэн ньдээр.<br /><br />8. Танай сургууль ялагчид, ялагдагсад гэж хуваахаа больсон. Заримсургуульд муу дүн авахаа бүр байсан. Хичнээн л бол хичнээн удаа шалгалтшүүлэг өгч болно. Энэ бүхэн бодит амьдралтай огтхон ч адилгүй. Амьдралдчи ганц л удаа шалгалт өгнө гэж ойлгох хэрэгтэй.<br /><br />9. Амьдрал жилийн 4 улиралд хуваагдахгүй, зуны амралт гэж тэнд байхгүй.Маш цөөн ажил олгогч чамайг өөрийн "би"-гээ олоход туслана, үүнийг чхувийн чөлөөт цагаар амжуулах ёстой.<br /><br />10. Бодит амьдралыг зурагтаас үзүүлж байгаатай бүү андуур! Амьдрал дээрхүмүүс ихэнхи цагаа кафед бус харин ажлын газраа өнгөрөөдөг.Эцсийн зүйл:<br /><br />11. Нүдний шилтэй "онцчуудтай" сайн харилцаатай бай. Хожим тэдний нэгчиний дарга болох магадлал өндөр. Үүнээс дүгнэж хэлэхэд хэдий чибалчирхан байгаа ч гэлээ цаг хугацаа чамайг хэзээ ч хүлээдэггүй юм шүү.Чамд сурч мэдэх зүйлс асар их бий. Алт шиг үнэтэй эцэг эхээ хайрлаж,сургуульд хий дэмий сэлгүүцэж наргихыг бус өөрийгөө хөгжүүлж,боловсрохыг эрхэм болгох хэрэгтэй. Хэрэв багш чинь ингэж чадахгүй болтэднээс шаард. Магадгүй тэд чам шиг хүүхэдтэй олон учирч байгаагүйучраас 10, 20 жилийн өмнөх юмаа давтаж заасаар байгаад орчин үеийнхүүхэд залуусын шинэ сэтгэлгээ, шинэ хандлагыг мартаж дүүнг болсон байжболох юм. Үргэлж зурагт үзэж олон ангит савангийн дуурь үзсэнээр хүнхөгжинө гэвэл царцаа намжилын үлгэртэй адил болно. Өөртөө тависанзорилгодоо үнэнч байж хөдөлмөрлөж чадвал амьдрал чамайг шагналыннэрснээс хасна гэж хэзээ ч байхгүй.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8797720381524875868-4484458948537340798?l=bolormaa1110.blogspot.com' alt='' /></div>Миний дотоод ертөнцhttp://www.blogger.com/profile/01443406393104839872noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8797720381524875868.post-18013629014936945432008-09-05T14:42:00.001+08:002008-09-05T14:43:32.067+08:00<a onblur="try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}" href="http://2.bp.blogspot.com/_nkSrtmmTbus/SMDVDlGxwWI/AAAAAAAAAC8/5FUogxO8Q8o/s1600-h/0.174411220178147.jpg"><img style="float:right; margin:0 0 10px 10px;cursor:pointer; cursor:hand;" src="http://2.bp.blogspot.com/_nkSrtmmTbus/SMDVDlGxwWI/AAAAAAAAAC8/5FUogxO8Q8o/s200/0.174411220178147.jpg" border="0" alt=""id="BLOGGER_PHOTO_ID_5242424223736119650" /></a><br />Орц: 75-90 гр-ын жинтэй 10 ширхэг торт хийхэд гурил 2 стакан, цєцгийн тос 200-300 гр, єндєг 2 ш, давс 1/4 цайны халбага, ус 2 хоолны халбага орно.<br /><br />Зуурмагийг зуураад гурил цацсан тэвшин дээр тавьж 10 мм-ийн зузаантай гонзгой дєрвєлжин элдэнэ. Дєрєв нугалаад хєргєгчинд тавина. Гаргаад дахин 10 мм-ийн зузаантай элдэнэ. Дахиад дєрєв нугална. Дахин 4-5 мм-ийн зузаантай болтол элдээд, захаар нь ус цацсан тэвшинд тавьж илvv гарсан зуурмагийг тасалж авна. Хутганы vзvvрээр хэд хэдэн газар зvсэж 200 хэмийн температурт 10-15 минут жигнэнэ. Хєргєєд кремээр холбож дєрвєн давхаргатай торт бэлтгэнэ. Хамгийн дээр нь крем тvрхэж ёотонгийн нунтаг цацна.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8797720381524875868-1801362901493694543?l=bolormaa1110.blogspot.com' alt='' /></div>Миний дотоод ертөнцhttp://www.blogger.com/profile/01443406393104839872noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8797720381524875868.post-88970848318549918722008-09-04T17:27:00.001+08:002008-09-04T17:27:59.747+08:001. Гадаад хэл сайн сурах нэг vндэс нь эх хэлээ сайн сурсан байх явдал.<br /><br />2. Сонсох, ярих, унших, бичих гэсэн дєрвєн чавдарын аль нь чухал вэ гэвэл ярих нь хамгийн чухал. Ярих процессын эхлэл нь сонсох чадвар.<br />Мєн дээрх чадваруудаас аман орчуулгын чадвар том зvйл бий.<br /><br />3. Уламжлалт сургалтын гол алдаа нь ярианы чадварыг орхигдуулдаг.<br /><br />4. Яриа гэдэг бол хэл юм. Харин хэл гэдэг бол ярианы гар юм. Ярих сонсох чадварыг эзэмшсэн цагт бусад чадварыг олж авахад илvv хялбар болно.<br /><br />5. Бид дүрмийг ганцаараа, бие даан сурдаг нь буруу алхам. Дvрмийг харилцан ярилцан, тусгай орчинд олуулаа сурах нь чухал.<br /><br />6. Англи хэл сурахын тулд бид заавал англиар сэтгэх хэрэгтэй гэвэл тийм биш. Англиар сэтгэх нь бидний хэл сурсаны дараа дадал зуршилаар болдог зvйл.<br /><br />7. Англи хэл сурахын тулд англи, америкйн тvvхийг тодорхой хэмжээгээр судлах хэрэгтэй.<br /><br />8. Гадаад хэл сурч байгаа хvн дуудлага, аялагад онцгой анхаарах хэрэгтэй. Англиар ярих vедээ єєрийн ярианы дуудлага, аялагад анхаарлаа хандуулаад хэрэггvй. Зєвхєн хэлэх гэсэн зvйлээ зоригтойгоор илэрхийлэх хэрэгтэй.<br /><br />9. Сонсголын дасгалын зєвхєн ганцаараа, чимээгүй орчинд, эсвэл лингафон танхимд хийх.<br /><br />10. Дараагийн сэдэв рүү орохын тулд ємнє vзэж өнгөрсөн сэдвvvдийг ойлгон орчуулж єєрийн vгээр тайлбарлан ярьж сурах хэрэгтэй.<br /><br />11. Англи хэл сурахын нэг чухал vндэс бол байнга дасгал сургууль хийх явдал байдаг.<br /><br />12. Үгийг дангаар цээжлэдэг арга учир дутагдалтай. Учир нь амьдрал дээр vг дангаараа утга агуулах нь ховор. Иймд vгийг єгvvлбэрт байхад нь бусадатй нь цуг цээжлэх хэрэгтэй.<br /><br />13. Өгvvлбэрийн хэв маягийг яг єгvvлбэрийг ойлгон єєрийн болгон авдаг тэр л аргаараа єєрийн болгон тогтоох хэрэгтэй.<br /><br />14. Хэлний тєрлийн олон сурах бичгээр сурах хэрэгтэй. Дvрмийн ном vзэх нь дvрмийн мэдлэгийг сайжруулах зорилготой.<br /><br />15. Шалгалтанд зориулан бэлдсэн хэл удахгvй бvдэгрэн алга болдог. Тиймээс хэрэглэх гэж л хэл сурах хэрэгтэй.<br /><br />16. Харь оронд очиж хэлийг сурах нь илvv хор хохиролтой. Хил гарахын тулд их зардал гарна. Гадаад оронд єдєрт дундажаар 11-12 цаг ажиллах бєгєєд ажил гэр хоёрын хооронд 1-2 цаг зарцуулна гээд тооцьол хаана нь хэлийг нухах цаг гарах вэ? Мєн англи, монгол хэлээ чєлєєтєй сэлгэн хэрэглэх нєхцєл гардаггvй. Тиймээс хэл эх орондоо сурах нь дээр.<br /><br />17. Хэлийг єргєн фронтоор сурдаг. Мєн хэл бол математик биш тул заавал дараалал шаардахгvй.<br /><br />18. Хэлийг єєрийн тєвшний хvмvvстэй уйгагvй бэлтгэх хэрэгтэй.<br /><br />19. Англи хэл дээр кино, нэвтрvvлэг, сонин, сэтгvvл сайтар vзэж байх нь хэлийг єєрийн болгоход чухал.<br /><br />20. Ямар ч нєхцєл байдалд цэвэрхэн бичлэг бvхий хуурцаг чухал байдаг.<br /><br />21. Гадаа хvнтэй харилцах нь дадлагжихад нєлєє vзvvлнэ. Гэхдээ тэд англи хэлийг зовоогvй сурсан тул алдах нь тэдэнд ойлгомжгvй санагддаг.<br /><br />22. Өөрийн хэлээр уншиж буй мэт тасралтгvй, хичээнгvйгээр унших явцдаа ярианы болон сонсголын чадвараа нэмэгдvvлэх. Энэ бол амжилтын vндэс. Єєрєєр хэлбэл яриа болон сонсголын дасгалыг тусад хийлгvйгээр бvгдийг нь уншлагын дасгалд багтаах хэрэгтэй.<br /><br />23. Үеэ єнгєрєєсєн хэллэг, vг, єгvvлбэрээс салж орчин vеинй хэллэг бvхий vг, хэллэгийг сонгох хэрэгтэй .<br /><br />24. Нэг амьсгалын дасгал нь тасралтгvйгээр тод ярьж сурахад чиглэгдэнэ. Энэ арга монголоор цагаан лонх тоолохтой адил юм. Нэг амьсгаагаар хэллэг єгvvлбэрийг олон дахин унших.<br /><br />25. Гурван хамгийн арга нь цэвэр, тод, тунгалаг ярихад чиглэгдэнэ. Уг арга нь хамгийн чангаар, хамгийн тодоор, хамгийн хурднаар унших гэсэн зарчим юм. Дасгал хийхдээ нэг єгvvлбэр болон бэлдсэн эхийг эхлээд чангаар уншиж эхэлнэ. Энэ таны сонсгол болон ярианы чадварт онцгой нєлєєлдєг бєгєєд єєрийн алдаа ялган таниж мэдэхэд зориулагдсан. Дараа нь єгvvлбэр, хэллэг, vгийг тод дуудна. Энэ нь олсон алдаагаа засан дуудна гэсэн vг. Дараа нь хурдан уншина. Энэ нэг амьсгалын аргатай адил vvрэгтэй. Эцэст чанга, тод, хурднаар уншина.<br /><br />26. Хамгийн хялбар vсэг, авиа, єгvvлбэр, хэллэг ер нь бvх зvйлд чухалчлан авч vзэж уйгагvй хичээлэх хэрэгтэй. Амжилтыг нэг vсэг, нэг єгvvлбэрээс олж авах болно.<br /><br />27. Үгийг зєв тодорхой дуудаж сурах нь амжилтын vндэс.<br /><br />28. Тодорхой хэмжээний vгсийн сан, яриа, єгvvлбэрийн бvтэцийг мэддэг болсон хойноо дvрэм vзэх нь танд ашигтай. Дvрмийг єєртєє тохиромжтой байдлаар тайлбарлаж, сурах арга барилаа єєрєє сонгох хэрэгтэй.<br /><br />29. Чєлєєт цагаараа сурах л таны ганц боломж.<br /><br />30. Аливааг асууж лавлана гэдэг нь хэлний тєвшинг ахиулах сайн боломж.<br /><br />31. Ямар нэг vг хэллэгийг тогтоож дахин давтан хэлэх нь илvv vр дvнтэй. Ялангуяа чанга дуугаар нэг хэллэгийг унших нь илvv vр дvнтэй. Ингэх нь зєвхєн таны тогтооход хэрэгтэй байгаад зогсохгvй яриа, сонсгол, дуудлага гээд олон талын чадварыг хєгжvvлнэ.<br /><br />32. Аилваа нэг зvйлийг дотроо тєсєєлєєд тvvндээ зохицуулан давтах хийх хэрэгтэй. Єєрєєр хэлбэл хаана ямар vг хэллэг хэрэглэж болох талаар давтана гэсэн санаа. Жишээ нь илтгэл тавьж байгаа болон ярилцлагад орж байгаа гэх мэт.<br /><br />33. Чи єєрийнхєє ярьж, орчуулж чадаж байгаа тэр зvйлээ л сонсоод ойлгох чадвартай байдаг. Тэгэхлээр ярианы чадварыг эзэмшснээр сонсох чадварыг аяндаа эзэмших болно.<br /><br />34. Хэлц vгийг эзэмшсэн хvн англи хэлийг тєрєлх хэл шигээ сурах эхлэлийг тавьдаг. Хэлц vг нь санаа бодлоор товчоор илэрхийлэх болон ярианы чадварт гойд нєлєєтєй.<br /><br />35. Ганцхан ширхэг цэвэр дуудлага бvхий хуурцганд бvхий л авиа багтсан байдаг.<br /><br />36. Англи хэлний єндєр чадварт хvрснийг илтгэх гол шалгуур бол аман орчуулгын чадвар юм. Уг чадварыг эзэмшихын тулд англи хэл дээр бичигдсэн нэг єгvvллэгийг унших vедээ монголоор яриад vзээрэй. Дунд нь ерєєсєє зогсож болохгvй. Ярихад хичнээн хvндрэлтэй байсан ч зогсож болохгvй.<br /><br />37. Ямар ч аргаар хамаагvй санаа илэрхийлж сурах хэрэгтэй.<br /><br />38. Яагаад гэсэн асуулт тавилгvйгээр бvгдийг байгаагаар нь хvлээн авч, сурах бичгийн дагуу хичээллэх хэрэгтэй.<br /><br />39. Хэлж чаддаг зvйлээ оновчтой зоригтой хэлж сурах нь чухал. Єєрийгєє алдах байх гэж эмзэглэсний хэрэггvй.<br /><br />40. Хичнээн зав чєлєєгvй байлаа ч хаяа нэг дvрмийн ном сєхєн хар.<br /><br />41. Яриандаа сул vг хэрэглэх нь танийг яг л унаган анлгиар ярьж байгаа мэт сэтгэгдэл хvнд єгєх болно.<br /><br />42. Англиар ном материал уншихдаа єєртєє хэрэгтэй мэдээлэлд анхаарлаа хандуулах хэрэгтэй.<br /><br />43. Англи хэл дээр хошин шогийн єгvvллэг, хэллэг эзэмшсэнээр англиар сэтгэхэд тань тус болно.<br /><br />44. Хэмжээ хязгаар тавилгvйгээр унших бєгєєд чанга дуугаар, тод дуудаарай. Їг vсэг авиа нэг бvр дээр тогт. Гарсан шинэ vгийн утга нэг бvрийг харах биш тухайн єгvvлбэрт ямар утгаар орсныг ойлгох хэрэгтэй. Олон дахин давтан уншснаар чадвар чинь аяндаа сайжрах болно.<br /><br />45. Ярины нууц гэдэг бол амаа зогсолтгvй хєдєлгєн, єєрт хэрэгтэй бvхнийг хэлэх. Амны булчингуудаа євдєтєл нь дахин давтах.<br /><br />46. Ярианы чадвар сайжирсанаар бичгийн чадвар сайжирна.<br /><br />47. Өдөрт 1-2 єгvvлбэрийг Англи – Монгол, Монгол – Англи гэх мэтээр хєрвvvл.<br /><br />48. Хэдийгээр vгийн сан бага, ерєєсєє орчуулж чадахгvй байсан ч тасралтгvй хуулан бичих нь танд тустай. Ядаж гар тань эвэлнэ. Їг vсэг танил болно.<br /><br />49. Тооны тухайд тасралтгvйгээр тоогоо дараалуулан унших хэрэгтэй.<br /><br />50. Өөртөө хэрэгтэй хэсэг бvлэг хэллэг, єгvvлбэрийг тогтоон хэрэглэх орчныг нь бодож тєлєвлє.<br /><br />51. Шинэ vгийг зєв дуудан дуудлага болон бичлэгийн хоорондын ялгааг нарийн мэдрэх нь таныг vг тогтооход тусална.<br /><br />52. Үгийг дангаар нь цээжилснээс аль болох олон єгvvлбэр цээжил. Єгvvлбэрийг цээжлэхийн тулд єгvvлбэрийн бvтэцийг нь сайн ажиглан тогтоо. Ерєєс англи хэлний гол нууц єгvvлбэрийн бvтэцэд байдаг.<br /><br />53. Шинэ vг гарч ирэхэд яаран толь шvvрэн авах хэрэггvй. Магадгvй тэр vгийг урьд ємнє нь чи мэддэг байсан байж болно. Мєн чиний мэддэг vгнvvдийн хувирсан хэлбэр байж болно. Эргэн санахыг хичээ. Їнэхээр мэдэхгvй гэсэн vедээ толь ашигла.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8797720381524875868-8897084831854991872?l=bolormaa1110.blogspot.com' alt='' /></div>Миний дотоод ертөнцhttp://www.blogger.com/profile/01443406393104839872noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8797720381524875868.post-75257562810843748592008-07-19T21:19:00.001+08:002008-07-19T21:19:53.709+08:00Интернэт гэдэг агуу том сүлжээ бидэнд асар их мэдээллийг чөлөөтэйгээр авах боломжийг олгодог. Интернэтээр дамжуулан мэдлэг боловсролоо өргөжүүлнэ гэдэг сайхан санаа мөн интернэт сайхан эхлэл болно. Гэвч та хаанаас яаж эхлэхээ мэдэхгүй мөн нэмэлт мэдээлэлд төлөх мөнгө байхгүй байшаа бол энэ зөвлөмж танд туслах болно.<br />Алхмууд:<br />1. Унш. Ном гэдэг ертөнцийг харах цонх гэдэг тэгвэл бид интернэтээр дамжуулан тэр ертөнцийг харах боломж байна. Доор бид онлайнаар ном унших боломж бүхий вебсйатуудыг жагсаалаа.<br />• http://www.elibrary.mn/<br />• http://sit.num.edu.mn/<br />• http://www.internom.mn энэхүү вебсайтаас та шинээр орчуулагдан гарсан болон унших шаардлагатай бүхий л номын талаар авах боломжтой.<br />Хэрэв та англи хэл дээрх номнуудыг сонирхож байвал:http://www.adherents.com/people/100_novel.html вебсайтаар зочлоорой 100 топ зохиолыг унших боломжтой байгаа.<br />2. Та сонирхолтой санагдсан номоо сонгож авсан бол үүнийг худалдаж авч болох буюу компьютертаа татаж авч уншиж болно.<br />3. Хэрэв та ном онлайнаар уншихаас бага зэрэг төвөгшөөж байгаа бол англи хэлний мэдлэгт тань давхар тус болохоор audio ном бүхий вебсайтуудаар зочилж заавал үзээрэй. Та ажлаа хийхийн хажуугаар номоо давхар сонсох бүрэн боломжтой.<br />http://www.podiobooks.com/title/nocturnal <br />http://librivox.org/<br />4. Интернэтээр хөгжим сонс. Зөвхөн өөрийн сонирхдог төрөл жанраас гадна jazz, classic, рок, хип хоп, R&B бүх төрлийн хөгжмийн урсгалыг сонирхон сонс. Та дуу хөгжмөөс шинэ төрлийн мэдрэмж, эрч хүчийг олж авахаас гадна олон сайхан хамтлагуудыг таалах болно. Үнэгүй мр3 дууг Download.com-ээс татаж авч болно. Монгол дуунуудын хувьд www.ontoli.com , www.horom.com , www.hehe.mn , mongolduu.com зэрэг вебсйтуудаас татах боломж байдаг.<br />5. Онлайнаар хичээлд суух. Их сургууль, сургуулиудын өргөтгөлд нь лекц материал нь үнэгүй татаж авахаар тавигдсан байдаг. Энэ нь таньд мэдлэгээ өргөжүүлэхэд асар их боломжийг олгож байгаа бөгөөд өөрийн мэргэжлийн дагуух хичээлүүдийг татаж авч судлах боломжтой. http://www.oculture.com/2006/10/university_podc.html энэхүү вебсайтад орон сонирхож үзээрэй. Мөн та интернэтээр өөрийн хайлтыг хийсэн ч болно.<br />6. Онлайнаар боловсролын холбогдолтой кинонууд үз. Одоо их сургуулиуд өөрсдийн лекц болон материалаа видео хэлбэрээр хийгдсэн татаж авахад үнэгүй жижиг хэмжээний кино болон интернэтэд тавигддаг болсон. Мөн та educational film гэсэн хайлтыг youtube, google-ийн видео хайлтаар хайн түүхийн холбогдолтой, шинжлэх ухааны гэээд олон мэдлэгийг тань өргөжүүлэх видеог үнэгүйгээр үзэх боломжтой. Доорх вебүүдийг санал болгож байна. http://www.filmannex.com/movie/film/ , http://www.atomfilms.com/home.jsp<br />7. Өөр хэл дээр кино үз. Аливаа орны соёл, хүмүүс гээд олон зүйлсийг мэдэхэд тань хэл зайлшгүй хэрэг болно. Өөрийн сонирхол дээр үндэслэн мөн ирээдүй хэтээ төлөвлөн та ямарваа нэг гадаад хэл судлах хэрэгтэй. Судалсан хэл дээрээ кино үзнэ гэдэг нэг талаараа мэдлэгт тань дусал нэмэр, сэтгэлд тань торгон мэдрэмж нэмэх юм шүү. http://www.word2word.com/coursead.html энэхүү вебсайтад хэл үнэгүй сурах боломжтой зочлоод үзээрэй.<br />8. Та үнэхээр өөрийнхөө мэдлэгийг өргөжүүлмээр байна уу тэгвэл философи, шашин зэрэг төрлүүдээр сонирхлоо өргөжүүлээрэй!<br />Зөвлөгөө:<br />• Онлайнаар хайлт хий, та юуг олж мэдэж болохоо мэдэхгүй шүү дээ. Та төсөөлж ч байгаагүй их мэдлэгийн далайд умбах ч юм билүү.<br />• Wikipedia гэх мэт вебсайтаар зочилж мэдээллүүдийг унш холбогдох вебсайтуудаар аялаарай.<br />• Төлөвлөгөө бүхий жагсаалт гаргаарай ингэснээрээ та сургууль ажилдаа ч бас анхаарлаа хандуулж чадах болно<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8797720381524875868-7525756281084374859?l=bolormaa1110.blogspot.com' alt='' /></div>Миний дотоод ертөнцhttp://www.blogger.com/profile/01443406393104839872noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8797720381524875868.post-62267278327200571562008-07-19T21:17:00.001+08:002008-07-19T21:17:33.131+08:00Та олон хүмүүсийн өмнө яриа хийхдээ хөлс чинь гарч, айн чичирдэг үү?<br />Тэгвэл яаж яриа хийж байхдаа сандрахгүй байх вэ? Дараах зөвлөгөө танд заавал хэрэг болно.<br /><br />1. Эхлээд ганцаараа байхдаа ярих зүйлээ бэлдэж, дадлага хий. Дараа нь ганц юм уу, хэдэн хүмүүсийн өмнө дадлага хийгээрэй.<br /><br />2. Хэрвээ та хүмүүсийн өмнө дадлага хийхээсээ айгаад эсвэл, хэн нэгэн хүнийг олж чадахгүй бол толиныхоо өмнө хийж болох юм.<br /><br />3. Яриандаа ямар нэг нэмэлт зүйлүүдийг оруулаарай. Жишээ нь: зураг, гол санаануудыхаа жагсаалт, эсвэл зорилгоо бичиж болно.<br /><br />4. Хэрвээ та ямар нэг нэмэлт зүйлүүдийг оруулсан бол тухайн нэмэлт зүйлээ тайлбарлах үедээ яриа болж байгааг бага зэрэг мартан, тайван бус байх нь багасах болно.<br /><br />5. Хэрвээ боломжтой бол яриа хийх газартаа өмнө нь нэг удаа ч гэсэн туршлага журмаар дадлага хийвэл сайн.<br /><br />6. Сонсогч хүмүүсийн жоохон дээд талд хандаж, нэг эсвэл хэд хэдэн цэг олоорой.<br /><br />7. Яриагаа эхлэхээсээ өмнө нэг гүнзгий амьсгаа ав.<br /><br />8. Өөрийхөө дуртай хувцаснуудаас өмс.<br /><br />9. Сонсогчид дундаас хэдэн хүмүүсийг сонгож аван тэдэнтэй ярилц.<br /><br />10. Хэрвээ та яриан дундаа алхаж болох бол хаашаа хаашаа ямар зүгт алхахаа тооцох хэрэгтэй. Энэ байдал таныг тавгүй байдлаас бас гаргаж чадна.<br /><br />11. Яриагаа эхлэхээсээ өмнө та ариун цэврийн өрөөнд орж биеэ бэлтгээрэй. Та гараа сэгсэрч ч болно. Энэ нь таны биеийг суллах болно.<br /><br />12. Яриа хийхээсээ өмнө эрүүл хоол идэх хэрэгтэй.<br /><br />13. Та яриа хийж байхдаа хүмүүсийн толгойны дээд хэсэгт анхаарлаа хандуулах хэрэгтэй. Энэ нь танд хүмүүстэй нүдээрээ харьцахад тань тус болж, таныг итгэлтэй харагдуулна.<br /><br />14. Мөн өмнөх өдөр нь их хэмжээний ус уух шардлагатай.<br /><br />15. Өмнөх өдөр нь сайн унтаж амраарай.<br /><br />16. Та хэвийн , энгийн үед ярьж байгаа мэт санагддаг болох хүртлээ дасгал сургуулил хийх хэрэгтэй.<br /><br />17. Та ярьж байхдаа гартаа ямар нэг цаас барих нь таны жижиг хөдөлгөөн болгоныг дэвэргэж, таны үйлдэл бүр хэтрүүлэгтэй харагдана. Хэрвээ танд үнэхээр тэмдэглэгээ хэрэгтэй бол түүнийгээ бичээд ширээндээрээ байлгаж болно. Мөн жижиг лавлах картандээр бичиж болно.<br /><br />18. Та хэрвээ яриан дундаа, өгүүлбэр болгоны дунд “ ммм” гэхчилэн их зогсох юм бол та илүү удаан зогсож ярих хэрэгтэй болно гэдгийг санаарай. Та өөрийгөө муу ярьж байгаа болов уу гэж бүү ай. Танхимд байгаа олон хүмүүс бас ярихдаа сандардаг,алддаг байгаа.<br /><br />19. Та хэрвээ сурагчидын өмнө яриа хийх гэж буй бол хамгийн түрүүнд оролдоод үзээрэй. Яагаад гэвэл та тэр илтгэл яриануудын суурийг нь тавих учраас хамгийн түрүүнд гарч итгэлтэй байх ёстой.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8797720381524875868-6226727832720057156?l=bolormaa1110.blogspot.com' alt='' /></div>Миний дотоод ертөнцhttp://www.blogger.com/profile/01443406393104839872noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8797720381524875868.post-84414837280972229852008-07-19T21:14:00.001+08:002008-07-19T21:16:42.125+08:00Амжилтанд хүрэхэд танаас шаарддаг ганц зүйл бол хичээл зүтгэл юм. Та дараах 5 чадварыг эзэмшихгүйгээр амжилтанд хүрэхэд хэцүү байх болно.<br /><br />Дараах 5 алхамыг суралцсанаар та өөрийн чадвар, мэргэжилээ дээшлүүлж, гайхалтай боломжит мөчүүдийг нэг минут секунд ч алдахгүй гэдгийг танд амлаж байна.<br /><br /> 1. Нэр хүнд. Та хэрвээ таагүй царай зүс гаргаад явбал таны санаа хэдий сайн байсан ч хэн таныг сонсох юм бэ? Та цуу яриа, хов живээс өөрийгөө чөлөөлөх хэрэгтэй. “ Та зан чанараа анхаар. Харин үлдсэнийг нь таны нэр хүнд гүйцэтгэнэ” гэсэн үгийг санаарай.<br /> 2. Ухаантай байх. Та оюун ухаан гэдэг үгээс илүү ухаантай байх гэдэг үг дээр төвлөрөвөл зохино. Та хэдий оюун ухаант хүн байгаад түүнийгээ ашиглахгүй бол ухаантай хүн гэж хэлэх эрхгүй юм. Хамгийн гол нь ухаантай байна гэдэг бол оюун ухаанаа ашиглаж гадаад орчинтой холбогдуулах юм. Ингэхийн тулд та мэдээлэл ихтэй байх хэрэгтэй. Зөвхөн өөрийн хүрээний мэдлэг бус, наад зах нь сонингийн эхний нүрийг мэдэж байх ёстой. Шинэ мэдээллүүдийг байнга авч бай. Таныг хэр их мэдээлэлтэйг харснаар хүмүүс таныг ямар оюунлаг юм бэ гэж гайхацгаах болно. Тэгэхээр та их мэдээлэлтэй байхын тулд яах ёстой вэ? Мэдээж олон газруудаар явж,мэдээлэл цуглуулах хэрэгтэй.<br /> 3. Харилцаа холбоо. Таны ярьж буй байдал, үгийн сонголт, үгийн сан, цэгцтэй сэтгэх байдал тань хүмүүсийн анхаарлыг татна. Таныг юм ярих болгонд анхаарал тавин сонсох болно. Та ярьж байхдаа өөртөө итгэлтэй байснаараа ярьж буй зүйлээ мэддэг хүн гэдгээ харуулна. Харилцааны чадвараа хөгжүүлэх олон арга таньд бий. Ном уншиж, интернет ашиглаж, уран илтгэгчидээс ч суралцаж болно.<br /> 4. Хандлага. Ажилчид, менежерүүд хувь хүмүүсийг дипломондээр нь үндэслэн ажилд авж, мөн идэвхжүүлдэг. Гэхдээ мэдээж өөрсөдөө тухайн хүндээ дуртай бол шүүдээ. Та хэрвээ хувь хүн талаасаа муу зан чанартай бол мэргэжилтнүүд тан дээр хэрэггүй цаг заваа үрэх болно. Та хамгийн гол нь бусадтай багаар ажиллаж чаддаг байх ёстой. Та хэрвээ зан чанар, харилцаа сайтай бол угаасаа ажлын байрандээрээ сурах зүйлээ сурах л болно.<br /> 5. Төгс байдал. Энэ бол та хийж буй зүйл бүрдээ ач холбогдол өгч, чадах чинээгээрээ сайн хийх ёстой юм. Та хэзээд хийж буй зүйлээ хүмүүсээс нэг алхам сайн хийж бай. <br /><br />Эдгээр зуршлыг та амьдралдаа хэрэгжүүлэх аваас хэзээ нэгэн цагт заавал амжилтад хүрнэ.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8797720381524875868-8441483728097222985?l=bolormaa1110.blogspot.com' alt='' /></div>Миний дотоод ертөнцhttp://www.blogger.com/profile/01443406393104839872noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8797720381524875868.post-14022212323805366562008-07-19T18:51:00.001+08:002008-07-19T18:51:24.784+08:00Бидний ихэнхийн бодол төсөөлөлд олон зүйлсийг хийх төлөвлөгөө байдаг боловч залхууралдаа бууж өгөн гар бариад ирээдүйн ололт, амжилтаас нүүр буруулдаг. Дараа нь сэтгэл дундуурхан өөрийгөө шүүмжлэн шаналдаг шүү дээ. Яг одоо та энэ байдлаа даван туулмаар байна уу? Хэрхэн гэдгийг мэдэхгүй бол анхаарлаа хандуул!<br />Алхам 1.<br />Яагаад залхуурч аливаа зүйлсийг хойшлуулж байгаагаа бод. Шалгалтандаа унахаасаа айж байна уу? Биеээ дайчлахаас эмээж байна уу?Жижиг зүйлсүүдээс эхэлвэл ажиллаж эхэлэхэд бэлэн байна уу? Та амархан сэтгэл санаагаар унадаг уу? гээд л залхуурах, хойшлуулах шалтгаанаа бод.<br />Алхам 2.<br />Хүнд хэцүү төсөл, ажил, хичээлээ жижиг амархан хэсгүүдэд хуваа. Хэсэг бүрийг тус тусад нь чанартай хийвэл нийт ажил тань үр дүнтэй болж байгаа хэрэг юм.<br />Алхам 3.<br />Өөрийн гүйцэтгэлдээ хугацаа тогтоон өг. Жишээ нь нэг хуудас мэдээллийг тэдэн минутын дотор уншиж дуусгана гэх мэт.<br />Алхам 4.<br />Удаан хугацаагаар өөрийгөө залхаан суухаас татгалз. 1-2 цаг тасралтгүй сурч хичээллэ, ингэж хичээллэж дуусаад өөртөө амрах цаг гарга. Үүний дараа дахин эрч хүчтэйгээр сууж эхлэж болно.<br />Алхам 5.<br />Аливаа хүнд хэцүү төсөл, даалгаврынхаа амархан хэсгээс эхэл. Эхлэл нь хүнд санагдвал арай хялбар дундахь хэсгээс нь ажиллаж эхлэх гэх мэт. Зөв хариулт, шийдлийг олох бүрдээ өөрийгөө урамшуул.<br />Алхам 6.<br />Найз нөхөд гэр бүлийнхэнтэйгээ эсвэл хамтран ажиллагсадтайгаа мөрий тавь. Тодорхой хугацаанд хийх төслөө, эсвэл ажлаа хийж дуусгана гэж мөрий тавь. Ийм маягаар өөртэй хариуцлага бий болгож бас та хожиж өөртөө ашиг унагаж болно. Хэн бүхэн мөрийнд хожих дуртай байдаг.<br />Алхам 7.<br />Төвлөрөх орчинг өөртөө бий болго телевизороо унтрааж, утасныхаа дууг хааж, радио хөгжим гээд таньд саад болох зүйлсээс чөлөөлөгд. Тэгээд төвлөр, хий амархан байх болно.<br />Алхам 8.<br />Хийх зүйлсүүдээ жагсаан бичиж болно. Хийж дууссаныхаа дараа жагсаалтын өмнө тэмдэг тавиж болно. Энэ нь их кайфтай байдгийг дашрамд хэлье та үүнийшг туршаад үзээрэй гүйцэтгэж дууссан жагсаалтаа та сэтгэл бахдан харахад ч бас сайхан шүү!<br /><br />Зөвлөгөө: Бидний төсөөлөл бодол хамгаас хүчтэй байдаг учир та чадна, болно, бүтнэ гэсэн төсөөлөлүүдээр өөрийгөө дүүргээрэй. Энэ нь эргээд таньд уулын чинээтэй бэрхшээлийг ирмэх төдийд хийх хүчийг хайрлана. Эерэгээр төсөөлөн бодоцгооё! Good Luck<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8797720381524875868-1402221232380536656?l=bolormaa1110.blogspot.com' alt='' /></div>Миний дотоод ертөнцhttp://www.blogger.com/profile/01443406393104839872noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8797720381524875868.post-24950785785681224332008-07-19T18:44:00.000+08:002008-07-19T18:47:54.081+08:00. Хүн нэг зүйлийг их бодоод байхаар тухайн зүйлээсээ салж чадахаа байчихдаг. Жоохон хүүхдээс барьж байгаа зүйлийг нь авах гэхээр тэд яадаг вэ? Мэдээж тэд өгөхгүй. Харин оронд нь та түүнд юм өгөөд, тухайн зүйл нь түүнд их таалагдах юм бол тэд барьж байсан зүйлээ өгчихдөг. Тэгвэл үүнтэй адил та яагаад зуршлаа өөр сонирхолтой зүйлээр сольж болохгүй гэж?<br /><br />2. Та муу зушлаасаа салах боллоо гэж бодьё. Тэгвэл та тухайн зүйлээ хийхээ байчихлаар танд цаг зав их болно. Цаг зав их болохоор та мэдээж нөгөө зуршлаа санах болно. Тиймээс хэрвээ та ямар нэг зүйлийг хийхээ болих гэж буй бол оронд нь хийх зүйлээ эхлээд олох хэрэгтэй.<br /><br />3. Та тамхинаас гарах боллоо гэж бодьё. Тэгвэл өөртөө “ тамхинаас гарна” гэж хэлэх байх. Тэгвэл гарах гэсэн үг тань ямар нэг байдлаар сөрөг сонсогдож таны оюун ухаан энэ үгийг маш муугаар хүлээн авах болно. Харин үүний оронд тамхинаас гарах гэсэн үгээ эерэг болгон хэлэх хэрэгтэй. Жишээ нь та тамхи татахын тулд мөнгө зардаг. Тэгвэл өөртөө “би тамхинд зардаг байсан мөнгөөрөө илүү чанартай хоол авж идэх болно” гэх мэтээр эерэг болгох хэрэгтэй.<br /><br />4. Танд хэрвээ тамхи татах бодол орж ирээд байх юм бол сонин хачирхалтай бодлуудыг бодож эхлэх хэрэгтэй. Жишээ нь би тамхи татах тухай бодож байхын оронд сайхан машин унан давхиж байна гэж бодох болно гэх мэт.<br /><br />5. Зуршлаас салах нь хүнээс маш их идэвхжүүлэлтийг шаарддаг. Ингэхийн тулд та “ амьдралдаа хэрэгжүүлэх гэж буй зөв зуршлууд болон амьдралаасаа авч хаях гэж буй муу зуршлуудаа жагсааж бичих хэрэгтэй. Тэгээд тухайн зөв зуршилууд нь танд болон бусдад ямар хэрэгтэй, ач тустайг нь бодох хэрэгтэй. Мөн муу зушлуудаасаа салсанаар ямар ач тустай юм бэ гэдгийг бод.<br /><br />6. Амьтан сургагчид амьтадыг ямар нэг үйлдлийг сайн хийхэд нь шагнаж идэх юм өгдөг. Ингэж тэднийг урамшуулж идэвхжүүлдэг. Тэгвэл энэ арга ч гэсэн хүндээр сайн хэрэгждэг. Тиймээс та хэвээ бүтэн өдөржин тамхи татахгүй явсан бол өөрийгөө шагнаж ямар нэг гоё зүйл өөртөө авах хэрэгтэй.<br /><br />7. Хэрвээ та найзыхаа, гэр бүлийхээ, эхнэрийхээ шаардлагаар зуршлаасаа салах гэж буй бол энэ нь танд нэг их үр дүн өгөхгүй ба таныг стресст оруулах болно. Харин үүний оронд та зуршлаасаа салж буй нь өөрт тань ямар их хэрэгтэй вэ гэдэг талаас нь бодож хандах хэрэгтэй.<br /><br />8. Зуршлаасаа салах нэг гол зүйл бол та орчиноо өөрчилөх ёстой. Хэрвээ та тамхи татдаг найзуудтай бол аль болох бага уулзах хэрэгтэй ба мөн гэртээ байгаа үнсний сав, асаагуур зэргийг гаргаж хаях хэрэгтэй.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8797720381524875868-2495078578568122433?l=bolormaa1110.blogspot.com' alt='' /></div>Миний дотоод ертөнцhttp://www.blogger.com/profile/01443406393104839872noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8797720381524875868.post-72155622558153928862008-07-19T18:42:00.001+08:002008-07-19T18:44:20.898+08:00<a onblur="try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}" href="http://2.bp.blogspot.com/_nkSrtmmTbus/SIHFdN2K8gI/AAAAAAAAACU/g81iAbf9aAg/s1600-h/time_graphic.jpg"><img style="float:left; margin:0 10px 10px 0;cursor:pointer; cursor:hand;" src="http://2.bp.blogspot.com/_nkSrtmmTbus/SIHFdN2K8gI/AAAAAAAAACU/g81iAbf9aAg/s200/time_graphic.jpg" border="0" alt=""id="BLOGGER_PHOTO_ID_5224674148450234882" /></a><br />Олон зүйл хийж амжуулмаар байсан ч өдөр секундын хурдтай хурдан өнгөрч та юу ч хийж амжаагүй юм шиг санагдаж сэтгэлээр унах тохиолдол зөндөө л тохиолддог уу? Тэгвэл цагаа хэрхэн төлөвлөн зөв зохицуулахыг мэддэг бол бид олон зүйл амжуулж болох юм.<br /><br />• Өдөрт хийх ёстой зүйлсээ жагсаан бичиж, тус бүрд нь хэдий хэр хугацаа зарцуулахаа тэмдэглэ. Магадгүй та “Би цаас эргүүлж цагт баригдсан байхыг хүсэхгүй байна” гэж дотроо бодож байж болох юм. Бидний яг энэ бодол стресст хялбар орохгүй байх арга замаас холдуулдаг байна.<br />Жишээ нь: та е-майлаа шалгаж, хариу бичих зэрэгт 30 минутыг өглөөн цагаар зарцуул. Хэрэв та илүү олон е-майл шалгаж хариулах шаардлагатай бизнэс эрхлэгч бол үүнийгээ өдөрт 3 удаа 20, 20 минутын хугацаатайгаар хувиарлаж болно.<br /><br />• Жагсаалтын эхэнд тэр өдөрт хийж гүйцээх ёстой чухал хойшлуулашгүй ажлаа хувиарлаарай. /Та бизнес эрхлэгч, төрийн байгууллагын ажилтан эсвэл оюутан байх зэргээс чинь хамаарч хувь хүний төлөвлөгөө бүр өөр байх нь мэдээж/ Үүний дараа жижиг сажиг зүйлсүүдийг багтааж болно жишээ нь гэртээ цэвэрлэгээ хийх, хүүхэд дүүгийнхээ хичээлийг давтуулах гэх мэт.<br /><br />• Завгүй ажил, хичээлдээ гүйх завсарт өөртөө амрах тавхан минутыг зарцуулаарай. Гадаа гарч уужим амьсгаа ав, биеээ бололцотой байдлаар хөдөлгөж суниа. Энэ нь таны толгойг сэргээж, биеийг тань хөнгөхөн болгоход тусална. Ингээд эргээд ажил хичээлдээ ороход бүтээмж тань нэмгдэх болно.<br /><br />• Гэнэтийн төлөвлөгөөнөөс гадуурх зүйл гарч ирвэл амжуулах байнгын бэлтгэлтэй байх хэрэгтэй. Жишээ нь: Төлөвлөгөөнд тусгагдаагүй гээд дүүгээ цэцэрлэгээс нь авахгүй удааж болохгүй шүү дээ!<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8797720381524875868-7215562255815392886?l=bolormaa1110.blogspot.com' alt='' /></div>Миний дотоод ертөнцhttp://www.blogger.com/profile/01443406393104839872noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8797720381524875868.post-87588044647941475242008-07-19T18:40:00.000+08:002008-07-19T18:41:04.610+08:00Яагаад TOEFL чухал юм бэ?<br />• Дэлхийн аль ч улс оронд сурахад TOEFL танд тус болно.<br />• Та дэлхийн аль ч улс оронд очиж сурсан ч, лэкцээ сонсож, кино үзэж, сэминарт оролцож, хичээлийн ном уншиж, интернет ашиглаж, багштайгаа ярилцаж, бусадтай харилцаж, даалгавраа хийж чадах болно. <br />Та хэрвээ TOEFL ын шалгалт өгөхөөр шийдсэн бол 2 төрлөөр өгөж болно. : Цаасан дээр бичих буюу бичгээр, мөн интернетээр буюу компьютэр(CBT) дээр өгж болно.<br /><br />Тэгвэл бичгээр өгөх, компьютэрээр өгөх 2 юугаараа ялгаатай юм бэ?<br />Маш их ялгаатай. Хамгийн том ялгаа нь компьютэрийн TOEFL нь эссэ бичүүлдэгт байдаг. Мөн компьютэрийн TOEFL нь бичгийн TOEFL дээр байхгүй асуултуудтай байдаг.<br />Зарим хүмүүс компьютэрдээр хурдан бичиж чаддаггүй. Тийм учраас компьютэрийн TOEFL өгөж байсан ч эссэг бичгээр бичихийг зөвшөөрдөг байна. Гэхдээ авсан оноогоо сонсох хугацаа нь өөр болдог. Учир нь хэрвээ та эссэгээ компьютэрдээр бичих юм бол хариугаа 2 долоо хоногийн дараа авах ба харин гараараа бичсэн тохиолдолд 5 долоо хоногийн дараа хариугаа авдаг байна.<br /><br />Аль нь илүү амархан бэ?<br />Хүмүүс бүгд бичгийн TOEFL амархан гэдэгт санал нийлцгээдэг байна.<br /><br />TOEFL ын оноо хэдий хугацаанд хүчинтэй байдаг вэ?<br />Тэ хэрвээ TOEFL өгсөн бол таны авсан оноо тань зөвхөн 2 жилийн дотор л хүчин төгөлдөр байдаг.<br /><br />TOEFL ын сайн оноо хэд байдаг вэ?<br />Бичгийн TOEFL ын хамгийн өндөр оноо нь 677 байдаг. Харин компьютэрийн TOEFL ын хамгийн өндөр оноо нь 300 байдаг. Гэхдээ ихэнхдээ сургуулиуд бичгийн шалгалтын 450-600, компьютэрийн шалгалтын 133-250 оноог шаарддаг.<br />Та хэрвээ алдартай, сайн сургалттай сургуульд орохыг хүсэж буй бол сайн оноо авах ёстой. Учир нь сайн сургуулиуд TOEFL ын өндөр оноонуудыг шаарддаг. Жишээ нь Harvard эсвэл Stanford зэрэг сургуулиуд интернетээр өгсөн шалгалтаас доод тал нь 280 оноо, харин бичгийн шалгалтаас 650 оноог шаарддаг.<br /><br />Хэрхэн бэлдэх вэ?<br />Тэгвэл та дээр бичсэнчлэн сайн сургуульд ормоор байвал TOEFL ын оноогоо өндөр болгох хэрэгтэй.<br />Тэгвэл та дараах зааврыг дагаад үзээрэй.<br />1. Хүмүүс ихэвчлэн хэл сурахдаа буруу хэлчихвий, буруу биччихвий гэдгээсээ айж хойш суудаг. Тэгвэл энэ буруу юм. Та хэрвээ хэлээ сайжруулмаар л байвал айдсаасаа салж, байн байн оролдож, өөрийгөө сорьж байх хэрэгтэй. Жишээ нь та гэрт байгаа тэстийн номоо бөглөхөөсөө айдаг уу? Яагаад гэвэл та хичнээн алдах бол оо гэдгээс айдаг. Тэгвэл та үүнээс бүү ай. Хүн алдаж, алдаан дээрээсээ л суралцдаг гэдгийг санаарай. <br /><br />2. Та яг одоо TOEFL д яаж бэлдэж байна вэ? Англи хэлний хичээлдээ сууж байгаа юу? Тэгвэл хичээл дээр л хэл сураад, бусад үед нь сурч болдоггүй гэж үү? Та хэрвээ үнэхээр л хэлээ сайжруулмаар байвал олон төрлийн эх үүсвэрүүдийг ашигла. Ядахдаа л интернет байна.<br /><br />3. Өөрийхөө орчин тойрныг бүрдүүл. Орой унтахдаа өдрийн тэмдэглэлээ англи хэлдээр бичиж болно шүүд ээ. Энэ нь танд TOEFL ын шалгалтын эссэ бичихэд их тус болно. Өрөөндөө англи ном тавь. Англи хэлдээр радио ч сонссон болно. Энэ нь танд сонсох шалгалт өгөх үед хэрэг болно. Мөн англи хэлдээр мэдээ сонс. Өдөрт ядахдаа үндэсний тв-гийн англи мэдээг сонсох хэрэгтэй. Хэрвээ боломжтой бол найзуудтайгаа аль болох англи хэлдээр ярь. Англи хэлдээр кино үзэх хэрэгтэй. Хэрвээ доогуураа үг нь гарч байвал бүр сайн. Тэгвэл та ойлгохгүй байгаа үгээ доороос нь харах боломжтой юм. Танд гэж зөвлөхөд хүүхэлдэйн кино хэл сурахад маш ач холбогдолтой. Яриа нь тод, мөн сонирхолтой байдаг учир таны залхуу хүрэхгүй давуу талтай.<br /><br />4. Англи хэлдээр хөгжим сонс. Олон сайтуудад дуунуудын үг байдаг. Тэгвэл та тэдгээр дууны үгнүүдийг нь татаж аваад дагаж сонсож дуулах аваас, сонсох чадвар тань дээшилж мөн дуудлага тань сайжрах давуу талтай.<br /><br />5. Хүмүүс тэстийг залхуутай гэж ярьдаг. Гэхдээ тэст бол хэл сурах үнэхээр чухал арга хэрэгсэл юм. Тэстийн гол давуу тал нь та өөрийн үр дүнг тооцож болдог явдал юм. Та өөрийн сайжирч байгааг харж болдог тул танд урам зоригыг өгдөг.<br /><br />6. CD, Audio оор хийчээлүүдийг сонсох хэрэгтэй байдаг. Эдгээр нь зарим тохиолдолд тв болон киноноос илүү үр дүнтэй байдаг байна. Яагаад гэвэл дахин дахин сонсож болдог ба мөн чадвар илүү дээшилдэг. Яагаад гэвэл ярьж байгаа хүнээ харахгүй байна гэдэг хүнээс илүү их ур чадвар шаарддаг байна.<br /><br />7. TOEFL нь ихэнхдээ олон хувилбарт хариултууд дотроос зөвийг сонгох байдаг. Тийм учраас их ач холбогдол өгч, болгоомжтой байж, дадлагажих хэрэгтэй. Юуны өмнө та тэст бөглөхөөсөө өмнө тэстээ нэг эхнээс нь харах хэрэгтэй. Тэгээд тэст бөглөх хугацаандаа тэстийхээ тоог хуваа. Тэгвэл та нэг тэстийг хичнээн хугацаанд бөглөх ёстойгоо мэдэх болно. Эс тэгвээс нэг мэдэхэд цаг дуусах явдал гардаг. Тэгээд чадна гэсэн, итгэлтэй байгаа тэстүүдээсээ эхэлж бөглөх хэрэгтэй. Ингэвэл та тэстээс хамгийн дээд оноог авах боломжтой болно.<br /><br />8. Хэл сурах хамгийн сайн арга бол орчуулга хийх гэж ярьдаг. Орчуулга хийх үед дүрэм, бичгийн чадвар, унших чадвар бүгд дээшилдэг. Хамгийн гол нь үгийн баялагтай болно.<br /><br />9. Мөн та тэстээр шалгалт өгөх үедээ үг,өгүүлбэрт анхаарлаа сайн хандуулах хэрэгтэй. Жишээ нь байнга, дандаа, хэзээ, хэзээ ч үгүй, заримдаа гэдэг үгнүүд. Эдгээр үгнүүд нь танд хариултыг хэлж өгж магадгүй. Мөн та асуултанд хариулахдаа цаасан дээрх хариултыг харахаасаа өмнө өөрөө нэг бодоод үз. Тэгвэл танд сүүлд хариултууд дундаас сонгоход амар байх ба толгой эргэхээс өөрийгөө хамгаалах болно.<br /><br />10. Хүмүүс тэстийг ямар нэг байдлаар бөглөчихдөг, амархан, болохгүй бол таачихна гэдэг. Тэгвэл энэ буруу юм. Яагаад гэвэл тэстэндээрх хариултууд бүгд хэдхэн үгээр л ялгаатай байх тохиолдол байдаг. Хэрвээ та сайн мэдэхгүй бол бүгд зөв эсвэл бүгд буруу мэт санагдана. Тэгээд л та таамгаараа бөглөх хэрэг гарна. Тиймээс тэстээр шалгалт өгөх тусам та сайн бэлдсэн байх хэрэгтэй юм.<br /><br />Ингээд та дээрхи зөвлөгөөг дагаад үзээрэй. Хэл тань сайжирна гэдэгт би итгэлтэй байна.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8797720381524875868-8758804464794147524?l=bolormaa1110.blogspot.com' alt='' /></div>Миний дотоод ертөнцhttp://www.blogger.com/profile/01443406393104839872noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8797720381524875868.post-807426288658944102008-07-19T18:39:00.004+08:002008-09-04T17:24:53.076+08:00Өөрт итгэхгүй бол өөр хэнд итгэх вэ? Өөртөө итгэ. Тэгвэл та амжилтад хүрнэ.<br />Тэгвэл та өөртөө итгэдэг үү? Та ямар нэг зүйл хийхдээ өөрөөсөө би чинь үүнийг хийж чадах билүү гэж асуудаг уу? Хэрвээ та ингэж асуудаг бол өөртөө итгэлгүй байгаа шинж юм.<br /><br />Хүн өөртөө итгэх аваас бүгдийг хийж чаддаг байна. Итгэл бидний амьдралд маш чухал үүрэгтэй. Өөрт итгэх итгэл таны өдөр тутмын амьдралд цаг минут тутамд нөлөөлж байдаг гэж болно. Гэхдээ хүмүүс өөртөө итгэх итгэл муутай байдаг.<br />Итгэл муутай хүмүүс бараг л амжилтад хүрнэ гэж байхгүй.<br /><br />Тэгвэл хамгийн сайн нь та итгэлийг бий болгож болно. Та өөрөө итгэлтэй болохоороо бусдад мөн итгэл бэлэглэдэг байна.<br /><br />Тэгвэл та хүмүүст хир итгэлтэй харагддаг бол оо?<br />Таны итгэлтэй эсэх чинь маш олон байдлаар илэрдэг. Таны зан чанар, гаргаж буй үлдэл, ярьж байгаа байдал , хэлж байгаа үг зэрэг нь таны өөрт итгэх итгэлийг харуулдаг байна. Тэгвэл доор байгаа итгэлтэй болон итгэлгүй хүмүүсийн шинж тэмдгүүдийн аль нь танд байгааг хараарай.<br /><br />Итгэлтэй<br /><br />Итгэлгүй<br /><br />Хэн нэгэн таныг шүүмжилж байсан ч та өөрийхөөрөө бүгдийг хийдэг.<br /><br />Өөрийн гаргаж буй шийдвэртээ хүмүүсийн санал бодлыг оруулдаг.<br /><br />Сайн үр дүн гаргахын тулд эрсдэл хийхээс буцдаггүй.<br /> <br />Нэг хэвийн газар байж, өөр хүрээний хүмүүстэй харьцах болон эрсдэл хийхээс айдаг.<br /><br />Өөрийн алдаагаа хүлээн зөвшөөрдөг.<br /> <br />Гаргасан алдаагаа засах гэж үхэн хатан тэмцдэг. Хэн нэгэн танаас түрүүлчихвий гэж дандаа айдаг.<br /><br />Таны хийсэн гавьяаг хүмүүс үнэлэхийг хүлээдэг.<br /><br />Аль болох олон хүмүүсийн ая талыг засаж, хүмүүсийг дээш өргөдөг.<br /><br />Магтаалыг хүлээн авдаг.<br /> <br /><br />Хэн нэгний магтаалыг хүлээн авдаггүй ба хэн ч хийж чадах л байсан гэж боддог.<br /><br />Дээрээс харахад итгэлтэй хүмүүс дандаа эерэг ,өөрийхөө чадал чадварт итгэдэг, харин итгэл муутай хүмүүс дандаа сөрөг бодолтой байгааг харсан байх.<br />Гэхдээ хамгийн гол нь та итгэлээ тааруулж байх хэрэгтэй байдаг. Хэрвээ итгэл тань бага байх юм бол та ямар ч эрсдэл хийхгүй ба амжилтад хүрэхгүй гэсэн үг. Тэгвэл та хэтэрхий их өөртөө итгэх аваас хэзээ нэгэн цагт том алдагдалд орох болно.<br /><br />Тэгвэл яаж өөртөө итгэх итгэлийг бий болгож, итгэлтэй харагдах вэ?<br /><br />1. Таны бодол танд юу гэж хэлдэг вэ? Та юунаасаа ичдэг вэ? Гадаад үзэмж, сурлага, чадвар аль нь вэ? Та яагаад ганц сул талуудаа бодох ёстой гэж? Танд сайн зан чанар, чадвар байгаа шүү дээ. Тэгвэл тэрхүү чадварууддээрээ анхаарлаа хандуул. Та байнга сайн талуудаа бодож, түүндээрээ төвлөрөх аваас сул талуудад ач холбогдол өгөхөө больж, өөртөө итгэж эхэлнэ. Та өөрийн сайн чанаруудаа юуны өмнө бүгдийг нь жагсааж бичих хэрэгтэй. Энэ нь таны цагаа барьдаг чанар, сайхан хоол хийдэг, сайхан инээмсэглэлийн тухай ч байсан болно.<br /><br />2. Хэрвээ танд хүндэтгэж явдаг, үлгэр дууриал болдог хэн нэгэн байгаа бол түүнийг өөрийн гол дүр болго. Эсвэл хэн нэгэн жүжигчин, алдартан байж болно. Та хэрвээ дүрээ сонгоод авсан бол тухайн хүмүүсийн зан чанар, гаргаж буй үйлдэл гээд бүх зүйлийг нь судалж, тэднийг дууриах хэрэгтэй. Сайн дууриах нь бас амжилт авчирдаг гэдэг шүүдээ.<br /><br />3. Хүмүүсийн магтаалыг хүлээн ав. Өөрийгөө магтаал хүлээн авах эрхтэй гэж бод.<br /><br />4. Ямар ч тохиолдолд хүмүүсийн нүдрүү харж ярих хэрэгэй. Өрөөнд орсон ч, гадуур алхаж байхдаа ч , хүнтэй мэндэлж байхдаа ч, хүний хажуугаар өнгөрч байхдаа ч хүмүүсийн нүдрүү харж байх хэрэгтэй байдаг. Энэ эхлээд танд мэдээж хэцүү байх болно. Гэхдээ та өөрийгөө дайчилж, шургуу байх аваас та маш хурдан дэвшилд хүрнэ.<br /><br />5. Өөртөө анхаарал тавь. Өөрийгөө арчил. Та өөртөө ямар нэг байдлаар анхаарал тавих тусам таны өөрт итгэх итгэл нэмэгддэг.<br /><br />6. Хэрвээ хэн нэгэн таныг хүндлэхгүй эсвэл үнэлэхгүй байвал та тэдэнд болон өөртөө хүн бүр адил бодолтой байдаггүй гэдгийг хэлэх хэрэгтэй. Би доллар биш, хүн бүрд таалагдах албагүй гэсэн үг байдаг шүү дээ.<br /><br />7. Ямар нэг дууг өөрийхөө уриа болго. Энэ нь танд сургамж өгмөөр, ямар нэг хүнд шийдвэр ,алхам хийх үед чинь зоригжуулахаар дуу байвал бүүр сайн.<br /><br />8. Өөрийгөө бусадтай бүү харьцуул. Та бол шал өөр бие хүн шүү дээ. Хэнийг ч тантай харьцуулах боломжгүй юм.<br /><br />9. Дандаа эерэг зүйл ярьж бай.<br /><br />10. Хурдан алхах хэрэгтэй. Энэ нь таныг итгэлтэй харагдуулдаг.<br /><br />11. Аль болох илтгэл тавьж байх хэрэгтэй. Ядахдаа л ангидаа, эсвэл ажлын газрынханыхаа өмнө илтгэл тавьж байвал сайн. Хүний өөртөө итгэх итгэл олон хүмүүсийн өмнө гарах үед маш тод илэрдэг гэдгийг санаарай. Мэдээж олны өмнө итгэлтэй байна гэдэг дээд зэргийн итгэлтэй хүний шинж шүү дээ. Одоо үед илтгэлийн курс сургалтууд явагдах болсон тул, нэг удаа ч гэсэн өөрийгөө сориод үзээрэй.<br /><br />12. Хувцаслалтандаа анхаар. Энэ нь та заавал ганган байх ёстой гэсэн үг биш. Та хамгийн гол нь өөртөө тавтай, явахад амар, биеэ барихгүй байх тийм хувцас өмсөх ёстой юм. Та өөрөө өөртөө тавгүй байх аваас гадаад орчинд хандах хандлага тань хүртэл өөрчлөгддөг. Мөн цэвэрхэн байх хэрэгтэй.<br /><br />13. Байнга инээж байх хэрэгтэй.<br /><br />14. Чанга бөгөөд тод ярих хэрэгтэй.<br /><br />15. Аль болох завгүй байх хэрэгтэй. Олон газруудаар явж олон хүмүүстэй танилц, ярь, бодлоо хуваалц.<br /><br />16. Өөрт юу хэрэгтэй байгаад битгий их анхаарал хандуул. Харин байгаа зүйлдээ анхаарлаа хандуулах хэрэгтэй. Байхгүй зүйлдээ анхаарах нь танд сөрөг бодлыг л авчирдаг.<br /><br />17. Ямар нэг арга хэмжээ эсвэл хүлээн авалт зэрэгт дандаа урд бай, урд сууж бай. Бусдын анхаарал татахаас бүү ай.<br /><br />18. Хүмүүсийг магтаж бай. Гэхдээ худлаа магтаж болохгүй шүү.<br /><br />19. Биеийн хөдөлгөөндөө анхаарал хандуулах хэрэгтэй. Жишээ нь: Гараа сольбож болохгүй. Энэ нь хүмүүст таныг маш хаалттай ба итгэлгүй харагдуулдаг. Мөн гараа кармандаа хийх нь эвгүй харагддаг байна.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8797720381524875868-80742628865894410?l=bolormaa1110.blogspot.com' alt='' /></div>Миний дотоод ертөнцhttp://www.blogger.com/profile/01443406393104839872noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8797720381524875868.post-57542046522914858352008-07-19T18:37:00.001+08:002008-07-19T18:39:25.477+08:00омантай адил эсссэ юуны тухай ч байж болно. Их сургууль болон коллэжуудад эзэмших ёстой хамгийн гол зүйл бол эссэ бичиж сурах байдаг. Эссэ гэдэг та өөрийн бодлоо ямар нэг тодорхой асуудал дээр илэрхийлэх, батлах тухай юм. Та нөхцөл байдлыг гарган тавиад, учир шалтгааныг нь харуулах ёстой. <br /><br />1. Та эхлээд юуны тухай бичих гэж буйгаа уншигчидад хэлэх ёстой. Эхлээд тухайн сэдэв дээрх өөрийн бодлоо энгийнээр эхний хэсэгт бичих хэрэгтэй. Үүнийг та тухайн эссэгээ бичих хэв маягтаа тааруулан сонгох нь зөв.<br /><br />2. Хүмүүст хандан бич. Та эхний хэсэгт бичсэн өөрийн бодлоо задалж нэг нэгээр нь дэлгэрүүлэх хэрэгтэй. Задлан бичиж буй зүйлүүдээ жишээ, тайлбараар нотолж задалсан хэсэг бүрээ өөрийн дүгнэлтээр хаах хэрэгтэй.<br /><br />3. Та хүмүүст хандан хэлсэн зүйлээ дахин сануул. Тэгээд өөрийн эссэгээ төгсгөж, эцсийн бодлоо хэсэг өгүүлбэрт багтаан бич. <br />• Та хэрвээ үнэхээр сайн эссэ бичиж сурмаар байгаа бол сайн эссэчдээс жишээ авж, тэднээс суралцах хэрэгтэй. Волтайр, Жоан Дидион, Анние Диллард, Чарлэз Ламб, Ралф Валдо Эмэрсон, Торэау, , Шэллэй, Гор Видал зэрэг сайн эссэчид байдаг.<br /><br />Хэрвээ та эссэ бичих талаар илүү их мэдээлэл авахыг хүсвэл доорхи хаягаар орж үзээрэй. <br /><br />Эссэ бичихэд юуг анхаарах вэ?<br /><br />Эссенээс юу олж мэдэхийг хvсдэг вэ?<br />Эссенээс таныг хувь хүний чинь хувьд олж харахыг хичээдэг. Мэдээж хичээл сурлагын байдал, ажлын туршлага, олсон амжилт чинь чухал. Гэхдээ эдгээрийг CV, Application Letter болон дүнгийн чинь хуулбараас харчихна. Харин эссенээс та хэн бэ, та юунд зорьдог, тэмүүлдэг, ямар үзэл бодолтой вэ гэх зэргийг олж харах гэдэг. Иймээс та өөрийгөө ямар өнцгөөс нь харуулах вэ гэдгээ маш сайн бодож, төлөвлөх хэрэгтэй. Эссег тань уншаад таны бусад материалыг харах сонирхол төрөх ёстой. Тэд таны эссег уншаад энэ сургуульд суралцахад тохиромжтой оюутан мөн үү гэдгийг тогтоохыг оролдоно.<br /><br />Хэрэв эссенд өөрийнхөө давуу талыг бичээрэй гэсэн байвал өөрийгөө хариуцлагатай, ажилсаг, хөдөлмөрч, ухаантай зэргээр бичээд огт хэрэггүй. Мэдээж өөрийгөө хариуцлагагүй, залхуу, юм ойлгодоггүй гэж бичих хүн байхгүй. Харин үүний оронд та чөлөөт цагаараа асрамжийн газрын хүүхдүүдэд англи хэлний хичээл заадаг гэж бичсэн нь дээр. Мөн шалгаруулалтын комиссынхонд зүгээр л онц сурлагатан хэрэггүй, харин төрөл бүрийн салбарыг сонирхдог, нийгмийн идэвхтэй хүн чухал байдаг. Иймд та зуны улиралд одон орон судлалын нийгэмлэгт ажилладаг гэх мэтээр бичвэл уншиж байгаа хүндээ илүү сонирхолтой байж чадна.<br /><br />Хэмжээ<br />Хамгийн гол анхаарах зүйл бол хэмжээ. Та заасан үгийн тооноос хэтрүүлж огт болохгүй. Энэ нь таныг аливааг задлан шинжлээд эргүүлэн дүгнэж, санаагаа товч тодорхой илэрхийлж чадаж байна уу гэдгийг чинь шалгаж байгаа хэрэг. Эссе бол таны сургуульд илгээж байгаа материалууд дотроос хянаж, хүссэнээрээ хийж болох цорын ганц зүйл гэдгийг ойлгоорой.<br /><br />Шалгаруулалт<br />Олон мянган захиаг шалгалтын комиссынхон хэрхэн, ямар үзүүлэлтээр шалгаруулдаг вэ. Энэ талаар шилдэг сургуулиудын шалгалтын комисст багтдаг туршлагатай хүмүүсээс авсан судалгааг товчлон танилцуулья.<br /><br />Тэд эссенээс юуг олж мэдэхийг хүсдэг вэ?<br />-Сурах чадвар: хөдөлмөрч чанар, сэтгэн бодох, задлан шинжлэх, дүгнэлт хийх чадвар<br /><br />-Хувийн чанар: өөртөө итгэлтэй, үнэнч, зорилготой, манлайлагч байх, бусдыг араасаа дагуулах, өөрөө өөрийгөө хурцлах чадвар<br /><br />- Мэргэжлийн ур чадвар: өөрийн сонгосон салбартаа амжилт гаргахад нөлөөлөх туршлагуудыг хуримтлуулсан уу, бусадтай харилцах, бусдыг удирдах чадваруудад суралцсан уу зэргийг таны эссенээс олж мэдэхийг хичээдэг. Мөн дараах 3 асуултанд хариулт олохын тулд тэд таны эссег уншдаг.<br /><br />-Та энэ сургуульд элсвэл амжилттай суралцаж чадах эсэх<br /><br />-Та анги, хамт олондоо шинэлэг байдлыг бий болгож чадах эсэх<br /><br />-Та бусад өргөдөл өгөгчдөөс хэр зэрэг давуу талтай, онцлогтой байна.<br /><br />-Ингээд таны эссэг уншиж дуусахад Та бол энэ сургуульд сурахаар заяагдсан, үнэхээр тохирсон хүн яах аргагүй мөн гэдгээ нотолж чадсан байх ёстой юм.<br /><br />Эссег хэн уншдаг вэ?<br />Шалгаруулалтын комисс гэж байх бөгөөд тэдгээр хүмүүс жил бүрийн шалгаруулалтыг хийдэг, маш туршлагатай хүмүүс байдаг. Тэд ямар хүмүүсийг сургуульдаа оруулах дуртай байдгийн талаар баримжаа мэдээлэлтэй болохын тулд та сургуулийн веб хаягаар ороод FAQ буюу хамгийн түгээмэл тавигддаг асуулт болон түүнд өгсөн хариултуудыг уншсан байхад зүгээр.<br /><br />Яаж шалгаруулдаг вэ?<br />Ер нь бүхий л сургуулийн сонгон шалгаруулалтын үе шат нь адил гэхэд болно. Эхний ээлжинд 1-2 мэргэжилтэн бүх материалыг уншина. Ямар ч байсан таны материал хугацаандаа очсон л бол уншигдалгүйгээр хогийн саванд орно гэж байхгүй. Мөн TOEFL, GRE, GMAT зэрэг шалгалтанд минимум оноог нь авсан байвал шүү дээ. Тэд нэг эссег уншихад 10-40 минут зарцуулдаг. Комисс өдөрт дунджаар 100 орчим эссе уншдаг гэсэн тооцоо бий. Тиймээс тэд эссений эхний хэдхэн мөрөөс л тухайн эссег сонирхолгүй, сонирхолтой зэргээр тархиндаа ялгачихдаг. Ингээд таны материал авах, татгалзах, тодорхойгүй гэсэн гурван хайрцагны нэгэнд орно. Хэрэв таны материал тодорхойгүй гэсэн ангилалд орвол дараагийн хүн уншина. Хэрэв тэр дахиад л тодорхойгүй гэвэл сургуульд элсэх таны магадлал буураад л байх болно. Хэрэв элсүүлэхээр бол таны материалыг деканд өгөх бөгөөд декан зөвшөөрвөл та тус сургуулийн оюутан боллоо гэсэн үг. Тэгэхээр та энэхүү тодорхойгүй гэсэн ангилалд орохгүйн тулд аль болох гайхалтай сайн, ер бусын онцлог, бусдаас эрс ялгарахуйц эссе бичихээс өөр аргагүй юм.<br /><br />Анхаарах зүйлс<br />Та чухам юу илэрхийлэх гээд байгаагаа тодорхой бичих ёстой. Та бол энэ сургуульд заавал сурах ёстой хүмүүсийн нэг гэдгээ та 2-3 үндэслэлээр нотлох хэрэгтэй. Санаагаа ойлгомжтой илэрхийл. Таны эссе тодорхой, логиктой, сонирхолтой байх ёстой. Түүнээс биш энэ бол эрдмийн ажлын судалгаа, өөрийгөө магтсан зохион бичлэг биш. Хөгжилтэй, сонирхолтой. Оновчтой хошигнож чадсан хүмүүс бусдад дандаа таалагддаг.<br /><br />Сайн эссе бичихийн тулд:<br />-Ямар хэсгүүд дээр төвлөрөхөө тодорхойл<br /><br />-Дарааллаа гарга<br /><br />-Амьдралд тохиолдсон болсон явдлуудаасаа дурьдаж болно<br /><br />-Танд энэ чиглэлээр сурахын юу нь сонирхолтой байгаа, юу сурахыг хүсч байна гэдгээ илэрхийл<br /><br />- Эссены эхлэл ердийн “саарал” биш, харин богино түүх, ишлэл үг, асуулт, дүрслэлээс эхэлж болно.<br /><br />-Эссены төгсгөл нь гол хэсгүүдээ тодотгосон байх ёстой<br /><br />-Бичиж дууссан эссэгээ хамгийн багадаа гурван удаа унших хэрэгтэй<br /><br />-Өөр хэн нэг хүнд өгч уншуулаад санал, анх буусан сэтгэгдлийг нь сонсох<br /><br />- Өөрөө өөртөө чангаар унших хэрэгтэй<br /><br />Муу эссе бичихийн тулд:<br />- Би 19** онд төрсөн, Намайг тэр гэдэг… гэх мэтээр эхлэх<br /><br />- Эссены оронд товч намтраа бич<br /><br />-Сонирхолтой, хөгжилтэй биш харин инээдэмтэй юм бич<br /><br />-Уран яруу, уянгын халилтай үгээр бөмбөгд<br /><br />-Компьютерийн зөв бичгийн дүрэм шалгагчид 100% найд<br /><br />-Нийтлэг, ерөнхий, мэдээжийн зүйл бич<br /><br />-Яагаад дунд сурсан, ажлаа олон дахин сольсон зэрэг дутагдлуудаа хаацайлан, тайлбар бич<br /><br />-Худал зүйл санаанаасаа зохион, өөрийгөө илт дөвийлгөн бич<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8797720381524875868-5754204652291485835?l=bolormaa1110.blogspot.com' alt='' /></div>Миний дотоод ертөнцhttp://www.blogger.com/profile/01443406393104839872noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8797720381524875868.post-89210588046086905382008-07-19T14:16:00.002+08:002008-07-19T15:35:19.824+08:00<a href="http://1.bp.blogspot.com/_nkSrtmmTbus/SIGZGNiV5wI/AAAAAAAAACM/0GN3arSw_w0/s1600-h/email_large.jpg"><img style="float:left; margin:0 10px 10px 0;cursor:pointer; cursor:hand;" src="http://1.bp.blogspot.com/_nkSrtmmTbus/SIGZGNiV5wI/AAAAAAAAACM/0GN3arSw_w0/s200/email_large.jpg" border="0" alt=""id="BLOGGER_PHOTO_ID_5224625374718453506" /></a> <br />Таны бичсэн Email- ээр таны хүнтэй харилцах харьцаа,боловсролын түвшинг дүгнэдэг. Яагаад гэвэл одоо үед хүмүүс Email ийг зөвхөн танил хүмүүсийхээ хүрээнд бус харин түншүүд болон бизнесийнхээ хүрээнд ч ашигладаг болсон. <br /> <br />Email-ийн дараалал,бүтэц ба тэдгээрт анхаарах зүйлүүд: <br />1) Сэдэв байх. Энэ хэсэгт сэдэв эсвэл гарчиг бичих хэрэгтэй. <br /> <br />2) Гарчиг. Гарчигаа аль болох богино, тодорхой байлгах хэрэгтэй. Гэхдээ гарчигтаа “ сайн мэдээ, сайн уу, тэрнээс Email” гэхчилэн бичиж болохгүй. Яагаад гэвэл ихэнх вирус болон spam Email үүд ийм гарчигтай байдаг. Харин “танруу өгөх файл, 5 өдөх уулзалттай” гэх мэтээр бичих хэрэгтэй. <br /> <br />3) Мэндчилгээ. Мэндчилгээгээ эелдэг үгээр бичих хэрэгтэй. Гэхдээ та ямар хүн, ямар чиглэлээр бичиж байгаагаар мэндчилгээнийхээ үгийг сонгох ёстой. Хэрвээ та тухайн харилцаж байгаа хүнтэйгээ хэд хэдэн удаа харилцаж бие биенээ мэддэг болсон бол та тухайн хүнээ нэрээр нь дуудаж болно. Харин та анх удаа харилцаж буй болон тухайн хүн тань танд их хүндтэй бол “ Ноён ...... , эсвэл Эрхэм хүндэт..... , эсвэл Хатагтай ........” гэж бичиж, дуудах ёстой. <br /> <br />4) Зорилго. Эхний нэг өгүүлбэрт та Email ийхээ зорилгыг багтаах хэрэгтэй. Харин та дараагийн хэсэгт эхний хэсэгдэх зүйлээ дэлгэрүүлж бичих хэрэгтэй. Ингэж бичихдээ та үсгээ стандартын дагуу, ойлгогдохоор, үг үсгийн алдаагүй бичих ёстой. Мөн хэсэг бүлгийн хооронд зай авж явахгүй бол хүн уншихад хэцүү байх болно. Тэгээд Email ийхээ сүүлийн хэсэгт дараа нь юу болох ёстойг бичих ёстой. Жишээ нь би танруу дэлгэрэнгүй танилцуулгыг явуулна гэх мэт. Та Email бичиж байгаа бол ямар нэг Bold, italic зэргийг ашиглахгүй байсан нь дээр байдаг. Яагаад гэвэл ихэнх Email үүд зөвхөн энгийн тэкстийг уншиж чаддаг. Өөрөөр хэлбэл та “ Сайн уу! Чиний хийсэн бүтээл надад таалагдсан. Сайн байна!” гэж бичих аваас, явуулсан Email тань тухайн хүндээ “ Сайн уу! Чиний хийсэн <I>бүтээл <i>надад таалагдсан. <b>Сайн байна!<b>” гэх мэтээр очдог байна. Тиймээс та Email – ээ энгийн тэкстээр бичих хэрэгтэй. <br /> <br />Та хэрвээ Email дээ инээд оруулмаар байвал дараах зүйлс танд тус болно. <br /> <br />:-) Хэрэглэгч инээж байна. <br />:-D Хэрэглэгч инээж байна. <br />8-) Хэрэглэгч нүднйи шилтэй байгаа ба инээж байна. <br />: -( Хэрэглэгч уйтгартай байна <br />:-O Хэрэглэгч алдаа гаргасан. <br />;-> Хэрэглэгч нүдээ цавчилж байна. <br />: -~) Хэрэглэгч ханиад хүрсэн байгаа <br />: ' -~( Хэрэглэгч ханиад хүрсэн ба уйлж байна. <br />=:-o Хэрэглэгч маш их гайхсан. <br />:-/ Хэрэглэгч танд итгэхгүй байна. <br /> <br />5) Үйлдэл. Та тухайн хүнээс хүсэж буй зүйлээ бичих хэрэгтэй. “ Хариу бичээрэй, таныг хэрвээ тэгвэл би их баярлах болно” гэх мэт. <br /> <br />6) Хавсралт буюу attachment <br /> <br />7) Төгсгөл. Email ээ эелдгээр төгсгөх хэрэгтэй. “ Таныг хүндэтгэсэн........., аз жаргал хүсье, сайн сайхныг хүсье, ажлын амжилт хүсье “гэх мэт үгээр төгсгөх хэрэгтэй. <br /> <br />8) Өөрийн нэр. Таны Email хаягыг хараад хэн гэдгийг тань мэдэж байвал их сайн. Жишээ нь bad_boy54544 зэрэг нэртэй хаяг нээх аваас таныг хэн гэдгийг мэдэхэд хэцүү байх болно. Тийм учраас та хаягаа ийм маягаар нээсэн бол өөрийхөө нэрийг заавал доор нь тодруулж бичээрэй. <br /> <br /><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8797720381524875868-8921058804608690538?l=bolormaa1110.blogspot.com' alt='' /></div>Миний дотоод ертөнцhttp://www.blogger.com/profile/01443406393104839872noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8797720381524875868.post-10743708064697277152008-06-29T11:40:00.001+08:002008-06-29T11:40:40.758+08:00Єглєєний цай болон салхинд гарахдаа бэлдэж идэхэд илvv тохиромжтой.<br /><br />Орц: Сэндвичний талх, тємс нэг ширхэг, єргєст хэмх, чанасан єндєг, улаан лооль, цєцгийтэй бяслаг, давс, хар перец бага зэрэг.<br /><br />Хийх арга: Тємсєє чанасны дараа халуун vед нь цєцгийтэй бяслаг, хар перецээ хийгээд нухаж бэлтгэнэ. Єргєст хэмх, улаан лооль, чанасан єндгєє нарийн дугуй хэрчээд давс бага зэрэг цацаж уусгана. Талхаа дундуур нь хувааж нухсан тємс, єргєст хэмхээ хавчуулж, дээрээс нь кетчуп дусаана.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8797720381524875868-1074370806469727715?l=bolormaa1110.blogspot.com' alt='' /></div>Миний дотоод ертөнцhttp://www.blogger.com/profile/01443406393104839872noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8797720381524875868.post-24707740665269438982008-06-18T23:07:00.002+08:002008-06-18T23:12:36.736+08:00Судлаач хүний заавал сурах ёстой зүйл бол яахын аргагүй мэтгэлцээн байдаг. Магадгүй энэ нь насан туршид чинь Таныг дагалдах учиртай, монгол хүний хувьд хамгийн их зовлонтой асуудал байх…<br /><br /> · Ямар ч мундаг хүн хэрэв Бурхан л биш бол дандаа “зөв” ярина, бичнэ гэж байхгүй. Мэдээж дандаа “буруу” байна гэж бас л байхгүй.<br /> · Бидний байнга иш татах дуртай дэлхий дахинаа алдраа дуурсгасан том эрдэмтэд хүртэл ийм хувь заяатай.<br /> · Иймээс их дээр үеэс авахуулаад мэтгэлцээн хийх шинжлэх ухааны ёс зүй, дүрэм журам тогтсон байдаг юм.<br /> · Энд би полемика гэдгийг мэтгэлцээн гэж орчуулж байна. Үүнтэй төстэй нэг ойлголт нь шүүмжлэн хэлэлцэх гэж орчуулж болмоор “дискуссия”, “discussion” байх. Дискусс бол нэгдсэн нэг санаа, үйлдэлд хүрэх зорилгоор юмыг олон талаас нь шүүн тунгаахыг хэлнэ. Мэдээж маргана л даа.<br /> · Харин бид бол огт өөр өнцгөөс, огт өөр арга зүйгээр авч үзсэн зөрчилтэй, хоорондоо холилдсон үзэл санааг нотлох, батлах гэсэн “полемика” гэдгийг мэтгэлцээн гэж нэрлэж байна.<br /> · Яг тодорхойлолт нь гэвэл: “Асуудлыг хэлэлцэх үед өөрийнхөө үзэл бодлыг батлахад маргалдагч талууд гол хүчээ зарцуулдагаараа ялгагдах маргааны нэг төрөл” гэсэн агуулгатай.<br /> · Мэтгэлцээн нь жирийн нэг “буу халах” –аас авахуулаад эрдэм шинжилгээний бүхий л шатыг хамарч байнга явагдаж байдаг.<br /> · Мэтгэлцээнийг аман болон бичгэн, албан ёсны болоод албан бус гэж ангилж болно.<br /> · Энд заавал сахих дүрэм, ёс зүй байдаг.<br /> · Эхлээд сэдвээ буюу юугаар маргахаа сонгоно. Жишээлбэл, Та гэр бүлийн асуудлаар маргалаа гэхэд гэр бүл бэхжиж байгаа, эсвэл гэр бүл задарч байгаа зөрчилтэй олон баримт хэн хэнд нь байгаа.<br /> · Энэ эерэг сөрөг баримтуудаа шууд л гаргаад тавьчихвал сэдэвгүй хоосон хэрүүл л болж хувирна.<br /> · Тэгвэл “гэр бүл” гэдэгт Та болон Тантай мэтгэлцэгч чухам юуг ойлгож байгаа нь их чухал.<br /> · Та гэр бүлийн сэтгэл зүйн талыг, нөгөө хүн чинь эдийн засгийн ч юмуу, эсвэл бэлгийн харилцааны талыг яриад маргаад байвал дуусашгүй юм болно.<br /> · Ер нь бол аль ч хүний хэлсэн, бичсэн зүйлсийг а. Ямар ч маргаангүй зөвшөөрөх, б. Нэмэлт баримт нотолгоо шаардах эргэлзээтэй, в. Баримтаар нотлогдоогүй буруу гэж ерөнхийд гурав нь хуваан үзэж болно.<br /> · Хоёр буюу оролцогч талууд ээлжлэн ярих, бичих ёстой. Ганцаараа хадуураад явчихвал ямар олиг байхав. Залуудаа би ч гэсэн ийм “өвчтэй” байснаа нуух шаардлага байхгүй гэж бодож байна.<br /> · Сэдвийг сольж үсчих, хүчээр нотлох, бүдүүлэг байх, хуурамч буюу нотлогдоогүй үндэслэл гаргах зэрэг үйлдэл хэрхэвч хийж болохгүй.<br /> · Та маргалдагчтайгаа нийлж байгаад үнэнийг олох нь мэтгэлцээний зорилго байдгийг байнга санаж явах ёстой.<br /> · Арга заль, өрсөлдөгчийнхөө сул талыг ашиглаж олсон ялалт нь удаан насгүй бөгөөд ёс суртахууны таашаал олгодоггүй юм.<br /> · Би ч гэсэн олон хүний өмнө “дайснаа” хүчээр ялж, түүнээсээ кайф авдаг байсан “тэнэг” байсан юмдаг. Сүүлд нь бодоод байхад энэ бол хамгийн адгийн арга юм бил ээ.<br /> · Манайд байдаг хамгийн аймшгийн, тэгсэн мөртлөө байнга гардаг нэг том өвчин бол мэтгэлцээнийг хувь хүн болон түүний мөн чанартай холбон үзэх явдал байдаг.<br /> · Үүний тод илрэл нь манайд түгээмэл байдаг “юм мэддэггүй”, “тэнэг”, “гажигтай”, “амьдралтай холбоогүй”, “туршлагагүй” гэх мэтийн зүсэн зүйлийн томъёоллууд болно.<br /> · Одоо санааг нь биш, хүнийг нь муулах явдал их түгээмэл болжээ. Энэ бол яагаад ч ашигтай сайн зүйл огт биш.<br /> · Таны уншсан ном буюу мэдээллийг нөгөө хүн заавал уншсан, мэдсэн байх албагүй. Тэрнээс болоод нөгөө хүн чинь “тэнэг“ гэсэн ангилалд орчихож болохгүй биз дээ.<br /> · Ийм явдал байнга гардаг болохоор би дахин дахин сануулаад байгаа юм л даа. Та бид мэтгэлцээний явцад таалагдсан зүйлээ биш, хэрэгтэй зүйлээ олж авах ёстой.<br /> · Мэтгэлцээнийг аливаа ёс зүйн хүрээнээс хальтал улайрч болохгүй.<br /> · Дээхэн үед манай хоёр сайн философич залуу “Матери, ухамсрын аль нь анхдагч” болох талаар маргалдаж, сүүлдээ тэр нь зодоон болж, цагдаад очсон инээдэмтэй бөгөөд гашуун түүх бий.<br /> · Уншсан номоороо маргалдах нь хүний өмнөөс хэрэлдэж байгаатай адил.<br /> · Та уншиж мэдсэн зүйлээ ашиглан манайд тулгамдсан асуудлыг шийдвэрлэх гэж байгаагаа мартав заа.<br /> · Үүний тулд Та судалгаатай байх нь чухал. Тодорхой судалгаагүй, наад захын мэдлэггүй бол мэтгэлцээд юугаа хийнэ.<br /> · Дээр дурдсан эхлээд “ямар ч маргаангүй” зөвшөөрөх юмыг зөвшөөрч сур. Хүний зөв хэлсэн юмыг зөв гээд хэлчихэд Танаас л лав гарз гарахгүйдэг.<br /> · Мөн “нэмэлт нотолгоо шаардах эргэлзээтэй” юмыг нь ийм ийм юм нэмчихвэл наадах чинь нотлогдож болох л юм гэдгийг нөгөө хүндээ соёлтойгоор ойлгуулж болно.<br /> · Үүний тулд Та мэтгэлцээний сэдвээр нэлээд чамбай мэдлэгтэй байх ёстой. Юу ч үгүй байж маргалдах гээд байх нь угаасаа учир утгагүй хэрэг мөн.<br /> · “Баримтаар нотлогдоогүй буруу” гэж үзсэн зүйлээ өөрийнхөө нотолгоогоор Та батлах ёстой.<br /> · Таны нотолгоо маргалдаж буй хувь хүн болон түүний мөн чанартай огт хамаагүй, энд зөвхөн түүний гаргаж буй үндэслэл, түүний зарим нэг талыг л ярьж байгаа гэдгийг мартах ёсгүй.<br /> · Хүний бүх юмыг зөвшөөрөх, эсвэл оргүй үгүйсгэх нь огтоос боломжгүй зүйл.<br /> · Харин уншсан ном зохиол буюу том эрдэмтний нэр барих нь хамгийн амархан боловч адгийн арга юм.<br /> · Та том ном буюу эрдэмтний нэрийг урдаа бариад нэг удаа ялж болох л юм. Гэсэн ч энэ нь асуудлыг шийдвэрлэх арга огтхон ч биш.<br /> · Эрдмийн зэрэг цол, нас, төгссөн сургууль, ажилласан жил зэрэг нь мэтгэлцээнд урдаа барьдаг зүйл огтхон ч биш. Яагаад залуу хүн “зөв”, “илүү” юм хэлж болохгүй гэж.<br /> · Харамсалтай нь манайд дээрх шинжээрээ түрүү барьдаг адгийн зуршил тогтсоныг арилгах л ёстой.<br /> · Харин Та мэтгэлцээний явцад энэ эрдэмтэн, онол, урсгал ингэж үздэг, нөгөө нь ингэж үзсэн гэж харьцуулаад хамгийн гол нь манай практиктай холбох оролдлого хийх учиртай.<br /> · Мэтгэлцээний явцад хүний санааг санаатай болон санамсаргүй ашиглах тохиолдол байнга гардаг.<br /> · Өөрөө бүх юмыг хийчихсэн, бараг шинэ нээлт гаргачихсан юм шиг аашлах нь хамгийн бүдүүлэг арга мөн. Хүний санааг өөрийн юм шиг ярьж, бичих нь хулгай, дээрэм хийхээс долоон дор адгийн араншин, үйлдэл юм.<br /> · Ялангуяа юм бичихдээ санааг нь ишлэсэн хүнээ дурдаж байх нь судалгааны ажлын зөрчиж болшгүй хууль байдаг.<br /> · Мэтгэлцээний явцад Таны туйлын зөв гэж үзэж байсан юм чинь ихээхэн эргэлзээтэй буюу “буруу” болон хувирах нь их түгээмэл.<br /> · Энэ тохиолдолд тодорхой хугацааны би тэрийг дутуу ойлгож явсан байна лээ. Тэр үед чиний зөв байсан шүү гээд хэлчихэд Танд ичгэвтэр зүйл ердөө ч болохгүй.<br /> · Энэ хооронд Та ч, нөгөө хүн чинь ч нэмж олон юм харж, эрэгцүүлэх боломжтой болно.<br /> · Чухам энд л мэтгэлцээний давуу тал байдаг юм даа. Энд ахиад л сэтгэл зүйн болон ёс суртахууны асуудал үүсдэг.<br /> · Та мэдээж ялагдахыг хүсэхгүй байгаа, гэтэл харсаар байтал баримт нотолгоо, бас сэтгэл зүйн байдал нөгөө талд чинь давуутай болоод ирэхлээр хүн их л хэцүү байдалд ордог юм даа.<br /> · Энэ үед хоёр арга байдаг. Нэгдэх нь мэтгэлцээнийг хойшлуулах. Та энэ сэдвээр нэмж “юм” харъя гээд эвтэйхэн хэлчихэж болно шүү дээ.<br /> · Хоёр дах нь өөрийгөө болон мэтгэлцээний явц, арга, үр дүнг шоолох аргаар дүйвүүлэх. Өөрийгөө шоолж чаддаг хүн л амжилт олдог гэсэн мэргэн үг бий.<br /> · Курсийн болон дипломын ажлаас авахуулаад магистр, докторын зэрэг хамгаалах зэрэг нь бас л мэтгэлцээний албан ёсны төрөл юм.<br /> · Сүүлийн үед манайхан эрдмийн зэрэг хамгаалах үед дандаа магтдаг адгийн зуршилтай болж байна. За үүн шиг хүнийг “алдаг” юм хорвоо ертөнц дээр байхгүй дээ.<br /> · Хэрэв Та хүний нөхөр, анд байя гэж бодож байвал түүнийг сайн шүүмжлэх ёстой. Ялангуяа урьдчилсан хамгаалалтын үед бол ёстой нэг “шүүсийг нь шахах” хэрэгтэй.<br /> · Миний хайртай нэг залуу магистрын зэрэг хамгаалав аа. Би урьдчилсан хамгаалалтын үеэр хэд хэдэн зарчмын санаа хэлсэн боловч тэр надад найдаад ямар ч засвар хийгээгүй иржээ.<br /> · Заавал миний хэлснээр засвар хийх албатай биш л дээ, харин яагаад хийсэн, эсвэл хийгээгүй гэдгээ тэр өөрөө нотлох ёстой байсан юм. Энэ бол мэтгэлцээний утга учир юм.<br /> · Тэхээр нь би жинхэнэ хамгаалалт дээр нь “Би чамд хайрлаж, хүндэтгэдэг, харин энд чи бид хоёр шинжлэх ухааны ариун сүмийн өмнө байна. Хэрэв чи мэтгэлцэх нотолгоо гаргаж чадахгүй юм бол би чиний авран хамгаалагч биш” гэж хэлсэн юмдаг.<br /> · Тэр маань хөлс нь гараад, бусад багш нар эвгүй байдалд ороод жигтэйхэн. Хожим нь тэр: “Тэр үед Танд айхтар гомдож билээ. Гэсэн ч Таны тэр хатуу үг надад маш их сургамж өгсөн шүү. Би энийг дандаа санаж, шавь нартаа үглэж явдаг юм” гээд инээж билээ.<br /> · Дашрамд хэлэхэд энэ залуу маань их сайн ажиллаж байгаа. Гэтэл ямар ч шүүмжлэл, мэтгэлцээн сонсоогүй, дандаа магтуулсан хүмүүс зүгээр л “дипломын гол” болчихсон байх нь тун элбэг.<br /> · Мэдээж Танаас болон надаас огт өөр үзэл бодолтой хүн байж л таарна. Эндээс нөгөө олон ургальч үзэл гэдэг юм нь гараад ирж байгаа юм л даа.<br /> · Мэдээж хэн ч дурын сэдвээр мэтгэлцдэггүй гэдгийг санаж явбал зүгээрсэн. Мэдээж өөрийнхөө сонирхдог, мэддэг, судалдаг чиглэлээр мэтгэлцэх нь Танд л ашигтай.<br /> · Иймээс мэтгэлцээнд ялахын тулд Та мэдлэг, мэдээллээ нэмэх, бас системчлэх талаар Та цаг ямагт ажиллаж сурах учиртай.<br /> · Мэтгэлцээний хэд хэдэн түвшин ч юм уу, төрөл ч юм уу байдаг юм шиг.<br /> · Курс, дипломын ажлаас эхлээд эрдмийн цол зэрэг хамгаалах хүртэлх эрдэм шинжилгээний мэтгэлцээн.<br /> · Мэргэжил нэгтнүүд болон ижил үзэл санаатнуудын ажил төрлийн мэтгэлцээн.<br /> · Зөрчилтэй, маргаантай асуудлаар хурал, зөвлөгөөн нийтийн мэдээллийн хэрэгслээр хийх мэтгэлцээн.<br /> · Шийдвэр гаргах мэтгэлцээн<br /> · Зүгээр л “буу халах”.<br /> · Эдгээр түвшинг холиход бас л үйл ойлголцол үүсдэг гэдгийг ямагт анхаарч ихээхэн мэдрэмжтэй байвал зүгээрсэн.<br /> · Иймээс мэтгэлцээн Таныг насан туршид чинь дагалдах “жаргал хийгээд зовлон” учраас Та байнгын бэлтгэлтэй байх ёстой.<br /> · Хэдийгээр би Та бүхэнд зөвлөгөө өгөөд нэг их сүрхий хүн байгаа боловч мэтгэлцээний урлагт одоо болтол олигтой суралцаж чадаагүй гэдгээ хэлэх нь зүйд нийцнэ.<br /> · Мэтгэлцээний явцад “дайсан” болчихолгүй, харин нөхөртэй болох нь чухал.<br /> · Та бичсэн юмаа эхэлж үзүүлдэг, “хайр найргүй” шүүмжилж “эрээн цоохор” болгоод өгдөг дотно хүмүүстэй болж авбал тун зүгээрсэн.<br /> · Би ийм л “хайр найргүй” найз, мэргэжил нэгтнүүдийнхээ хүчинд өдий зэрэгтэй яваа юм шүү.<br /> · Би ч гэсэн хариуд нь тэдний юмыг ёстой нэг “орвонгоор нь эргүүлээд” өгчихдөг юм. Мэдээж тэд авахыг нь аваад, авахгүйгээ хаяхаа мэдэж л таарна шүү дээ.<br /> · Ингэж баймаажин Та өөрийгөө ч, нөхрөө ч байнга хурцалж байдаг бөгөөд энэ нь Таны амжилтад хүрэх, гол нь Та өөрийгөө олох гол нөхцөл мөн<br /><br />За ингээд залуу минь, мэтгэлцээд бай даа…<br /><br />Судлаач Д.Ганхуяг.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8797720381524875868-2470774066526943898?l=bolormaa1110.blogspot.com' alt='' /></div>Миний дотоод ертөнцhttp://www.blogger.com/profile/01443406393104839872noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8797720381524875868.post-31738248383836691292008-06-09T21:23:00.001+08:002008-06-09T21:26:18.726+08:00Залуу сайхнаараа байх нь хүн төрөлөхтний мөнхийн хүсэл мөрөөдөл байсаар ирсэн.<br /><br />Зөвхөн урт наслаад зогсохгүй, хамгийн идэвхитэй үеэ уртасгах нь юу юунаас илүүтэй чухал байдаг. Өөрөөр хэлбэл, амьдралынхаа хоёр дахь үедээ өөрийгөө эрүүл чийрэг, залуу сайхнаар мэдрэхийг бүгд хүсдэг ч тэр бүр зорилгодоо хүрч чаддаггүй юм.<br /><br />Орчин үеийн эмэгтэйчүүдэд энэ асуудал илүүтэй эмзэг тусдаг гэж хэлж болно. Таны бие махбодь төдийгүй сэтгэл санааг залуу хэвээр нь байлгахад тустай шилдэг арван зөвлөмжөөс хүргэе.<br /><br />Нэг. Хэзээ ч битгий цадтал ид. Өдөрт зуршил болсон 2.500 калори бус 1.500 калори байхад л хангалттай. Тэр тусмаа биеийн эд эсийн ачааллыг багасгаж, идэвхитэй байдлыг нь хадгалах хэрэгтэй. Эд эсүүдийн шинэчлэгдэх явц хурдсах тусам организм өвчинд улам эмзэг, өртөмтгий болдог. Хүний бие махбодио үргэлж” цэмцгэр” гуалиг авч явах хэрэгтэй.<br /><br />Хоёр. Өдрийн хоолны дэглэм таны насны онцлогт тохирсон байх шаардлагатай. Тухайлбал: Гучин настай бүсгүй самар, үхрийн элэг байнга иддэг бол нүүрэнд анхны үрчлээс арай хожуу үүсдэг. Харин дөч гарч буй эмэгтэйд бетакаротин хамгаас тустай бол тавин настангуудад яс сийрэгжихээс кальци, зүрх өвдөхөөс магни сэргийлж чадна. Дөч гарсан эрчүүдийн хувьд малын бөөр болон бяслаганд ихээр агуулагддаг селен зайлшгүй шаардлагатай. Харин тавин наснаас хойш загас илүүтэй идвэл зүрх судасны өвчин тусах эрсдлийг бууруулж өгнө.<br /><br />Гурав. Сэтгэлд нийцсэн сайхан ажил нь “эрүүл” ядарлыг авчирдаг бөгөөд ажил мэргэжлээсээ сэтгэлийн таашаал авах нь эрүүл амьдралын хэв маягийн хамгийн чухал хэсэг болдог юм. Иймд өөрт тохирсон ажлыг олохыг хичээ. Сэтгэл зүйчдийн нотолж буйгаар зарим мэргэжил залуу байдлаа хадгалахад илүү нөлөөлдөг гэнэ. Тухайлбал: хөгжмийн удирдаач, гүн ухаантан, зураач, гэгээнтэн, лам гэх мэтчилэн дурдаж болно.<br /><br />Дөрөв. Аль болох битгий ганцаард. Өөрт тохирох ханийг заавал олж авах хэрэгтэй. Хайр сэтгэл, халамж анхаарал нь хөгширөлтийн эсрэг хамгийн шилдэг хэрэгсэл болдог. Хүн хайр сэтгэлтэй учрах үед аз жаргалын гормон эндорфин хамгийн ихээр ялгардаг байна. Энэ гормон нь хүний биеийн дархлааг бэхжүүлдэг.<br /><br />Тав. “Урсгал сөрж сэлэх” –ээсээ битгий эмээ. Амьдрал болон цаг хугацааны талаар өөрийн гэсэн ойлголттой байх хэрэгтэй. Ийм ухаарал, ойлголттой амьдардаг хүн депресст бага ордог бөгөөд өөдрөг сэтгэлээр амьдарч чаддаг юм.<br /><br />Зургаа. Аль болох их хөдөлгөөнтэй бай. Өдөрт наймхан минут биеийн тамираар хичээллэсэн ч энэ нь амьдралын насыг уртасгадаг юм. Хөдөлгөөнтэй байснаар гучин наснаас хойш ялгаралт нь зогсдог өсөлтийн гормон чөлөөлөгддөг байна. Үүнээс гадна амьсгал, зүрх судас, яс булчингийн системийн үйл ажиллагааг сайжруулах дасгалуудыг хийж байх хэрэгтэй.<br /><br />Долоо. Сэрүүн агааржуулалт сайтай тасалгаанд унтаж бай. Эрдэмтэд 17 – 18 хэмийн температуртай өрөөнд унтвал залуу насаа илүү хадгалдаг болохыг нотолсон. Мөн бие организмын бодисын солилцоо, хөгшрөлт нь орчны агаарын температураас ихээхэн хамаардаг.<br /><br />Найм. Цаг хугацаа өнгөрөх тусам өөрийгөө улам их арчилж тордох хэрэгтэй болдог гэдгийг мартаж болохгүй. Заримдаа эрүүл амьдралын хэв маягийг мөрдөхийн тулд дуртай амттанаасаа ч татгалзахад хүрдэг үе бишгүй л тохиолдоно.<br /><br />Ес. Юм л бол уурлаж, бухимдахаас аль болох зайлсхий. Өөрийгөө байнга зэмлэдэг хүн үргэлж гомдоллож, цаг өнгөрөх тусам улам маргаанч, хэрүүлч болж орчныхоо хүмүүстэй таарахгүй болдог. Энэ нь эргээд өвчинд нэрвэгдэх, тэр тусмаа хавдар тусах үндэслэл болж өгдөг байна.<br /><br />Арав. Оюун ухаанаа хөгжүүл. Үгийн сүлжээ тааж, гадаад хэлнээс суралцах хэрэгтэй. Аливаа тооцоо хийхдээ тооны машинаар бус харин цээжээрээ бодох гээд олон арга зам бий.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8797720381524875868-3173824838383669129?l=bolormaa1110.blogspot.com' alt='' /></div>Миний дотоод ертөнцhttp://www.blogger.com/profile/01443406393104839872noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8797720381524875868.post-45738784214279384912008-05-21T13:31:00.001+08:002008-05-21T13:33:34.282+08:001. Өеөдсөн мал өөрөө өндийхийг чармайдаг шиг өеөдсөн эдийн засгаа өөд нь татахад “өөрөө өндийхүйн өгөөж” үндсэн таяг болж өгнө гэдгийг нийтээр ухаарахыг амьдрал шаардаж байна. Өөрөө хөгжих замаар л хүн төрөлхтөн өнгөрсөн түүхийн хэдэн мянганыг туулжээ. Анхандаа түүгч байлаа. Дараа нь бүтээгч болсон юм. Хэрэм, хүн хоёр адилхан аргаар амь зууж байсан цаг бий.<br /><br />Хэрэм өдөр тутмынхаа идэх самрыг тэр өдөрт нь л түүж цадна. Түүнд хэн ч туслахгүй. Өөрөө л хоолоо олж иднэ. Бас өвөл болохыг угтаж модны хонгил мэтэд нэлээн нөөц базааж авна. Зөгий гэхэд л зунжин намаржин цэцэгнээс цэцэг дамжин бал цуглуулж өвөлд бэлтгэдэг. Хулгана болохоор зунжин идэхийн хамт мөн л өвөлд бэлтгэн хөеөгөө хураадаг. Хүн бас тийм үеийг туулсан гэдэг. Түүж идэхийн хувьд ялгаагүй ходоодныхоо хэмжээгээр идэж байгаль эхийн хөтөлбөрөөр амьдарч байсан. Гэвч хүн бэлэн юм түүж идэх хязгаарыг давж өөрийн гараар бүтээж үйлдэж сурсан нь түүнийг адгууснаас ялгаруулж өгсөн. Өөр сургагч байгаагүй тул хүн өөрөө өндийсөн юм.<br /><br />2. Монголчууд өөрөө өндийхийн сонгодог уламжлалтай байсан. Таван ханатай гэрээ өөрсдөө зохион бүтээж, малынхаа ноосоор эсгий хийж бүрээд, хялгасаар нь дээс томж оосор бүч хийгээд, үдээрээр нь ханаа үдэж, хошлонгоор нь гэрээ бүсэлж, ган тулгаа өөрснөө хийж, сүү цагаан идээгээ ил гал дээрээ элдэв янзаар /ааруул, ээзгий, бяслаг, өрөм, айраг/ боловсруулахаар барахгүй барууны виски мэтээс нь дутахааргүй хатуулгатай арз, хорзоо нэрж, утас ээрэхээс эхлээд цахиур буугаа /урианхайн шар ороомог/ хүртэл хийгээд анд гардаг байсан цаг саяхан. Гэвч энэ уламжлал цөөхөн жилийн дотор гээгдэж өөрөө биш өрөөлөөр хийлгэх муу занд автагдаж улмаар “тэд хэрэглэж сураг, бид хийж суръя” гэдэг дотор санаатны хүсэлд таацагдах болов. Тийнхүү үйлдвэрлэгч биш хэрэглэгч болох замаар орсон болой.<br /><br />3. Хүн төрөлхтөн хөгжлийн хоёр салаа зам дээр өөрөө гарч ирсэн нь өнгөрсөн зууны эхээр бөгөөд монголчуудын түүхэн шинэ аян эхлэхтэй давхацсан тул өөрөө хөгжих тогтолцоо, өрөөлөөр удирдуулах тогтолцооны алинаар явахаа сонгох болоход хоёрдох замыг авч хойд хөршөө дагахаар шийдсэн нь арга буюу түүхэн эрхшээл байсан билээ. Нэгдэх замаар явахад хувийн өмчөөр баяжих, хоёрдох замаар явахад нийгмийн өмчөөр баяжих боломжтой байсан. Хувийн өмчийн тулах цэг нь амиа бодох /эгоизм/, нийгмийн өмчийн тулах цэг нь олноо бодох /коллективизм/ үзэл юм. Хэзээнээс хамтач зантай, айл саахалтаараа гэсэн санаатай монголчуудад хоёрдох зам таалагдсан ч байж болно. Нэгдэх замд амиа бодох хувийн сонирхол маш хүчтэй оргилдог бол хоёрдох замд хувийн сонирхол маш хязгаарлагдмал байдаг нь хөрөнгөт ёс /капитализм/, нийгэм журамт ёс /социализм/ хоёрын гол ялгаа ажээ. Аль алинд нь ашиг орлоготой байх хандлага бий боловч нэг хүний биш нийгмийн өмчийн нөхцөлд их ашиг олж бусдаас товойх сонирхол, санаачлага хязгаартайгаас хөрөнгө хуримтлалын ялгаа гарч чадахгүй, ер нь л “хоёр идэхгүй, хоосон хонохгүй” зарчмаас болж “санаачлагатай”, “санаачлагагүй” хоёр этгээд “тэгшитгэгдэж” байсан тэр аж төрөх ёс хөмрөн хямрахад монголын нийгэм “өеөдсөн” юм.<br /><br />4. “Өеөдсөн” нийгэм өндийн босоход “өөрөө хөгжих” эртний арга зам хамгийн найдвартай “таяг” боловч бэлэнчлэх сэтгэлгээ давамгайлсан олонхид тэрхүү таягийг тулж босох санаачлага дутсанаас ядуурал гэнэт нүүрлэсэн билээ. Ядуурлын гол шалтгаан нь “ажилгүйдэл” гэж засаг төрийн түшмэдүүд ярих болсоор даруй 18 жил өнгөрөхөд тэгж яригсад гол буруутай гэдгийг харин ярих хүн цөөнх байлаа. Нийгмийн жинхэнэ суурь бол гагцхүү хүмүүс өөрснөө юм. Энэ ухамсрыг “нийгэмчилсэн” тогтолцоо огооруулсны гайгаар хөгжлийн үндсэн үзүүлэлт нь хүн амын нэгж бүрт зарцуулах хөдөлмөр болохоос эд бараа, мөнгө биш гэдгийг иргэн бүр ухамсарлаагүй юм уу дутуу ухаарсан жилүүд өнгөрлөө. <br /><br />Ядуурах гэдэг нь хүн амын хөдөлмөр зарцуулалт доголдсоных гэдгийг ярихын оронд төр засаг ч, намууд ч “ядуурлыг бууруулна” гэж өөрснөө хийчих юм шиг хуурамч амлалтаар хоосон үг цацсаар хүмүүсийг хий горьдоосоор их цаг алдлаа. “Ажлын байргүйгээс” ядуурч байгаа юм шиг цэцэрхэн ярьсаар, тийм байрыг засаг төр эсвэл УИХ-ын гишүүд бий болгох юм шиг ярьдаг нь хуучирсан сэтгэлгээний гэрчилгээ мөн боловч сийхгүй ярьсаар… Зах зээлийн буюу “өөрөө хөгжих” зам руу эргэж орчихоод байхад, “хийхийг зөвшөөрнө” /Laissez faire/, “хөдлөхийг зөвшөөрнө” /Laisser passer/ гэдэг зарчмыг нээлттэй болгочихоод байхад “ядуурлыг бууруулна”, “ажлын байрыг бий болгоно” гээд байдаг түшмэдүүд инээд хүрмээрээ!<br /><br />5. Төр засаг түүний түшмэдүүдийн үүрэг бол иргэдийн хөдөлмөр зарцуулалтаа хэрэгжүүлэхэд нь хууль эрх зүйн орчин нөхцөлийг хангах, сайндаа л тэднийг зохион байгуулах, санал хүсэлтэд нь дэмжлэг үзүүлэхэд орших билээ. Томоохон үйлдвэрүүдийг байгуулах замаар ажлын байр олшруулахыг сүүлийн үед ярьцгаахдаа нийгэм маань хэрэглээний товарын үйлдвэрлэлийг дээрээсээ унагаснаас болж хүмүүс гачигдалд орсоор байгааг эс анзаарваас “үйлдвэрийн хэрэгслийн” үйлдвэр хөөцөлдсөөр яваад хэрэглээний товар үйлдвэрлэлтийн хямралд хойд хөрш маань орооцолдсоныг санууштай биз ээ. Зах зээл бол хэрэглээний нийгэм гэдгийг огоормооргүйсэн. Хүн ам орлогынхоо дийлэнхийг үүнд л зарцуулж, манай улс ч импортлогч орон болчихоод байгаа шүү дээ! Экспортлох орон болох нь мөрөөдөл хэвээрээ л байгаа, мөддөө тийм л байх нь ээ!<br />Манайд хэрвээ жижиг, дунд үйлдвэрлэл, хувиараа дан /моно/ бүтээгдэхүүн гаргагчдыг дэмжээд бас чиглүүлээд өгөх юм бол “ажлын байр” алхам тутамд байна. <br /><br />Хувиараа эрчим хүч үйлдвэрлэгч гарахад ч боломж байна. Өдгөөг хүртэл ур хийц, урлагийг нь давж гарахад хэцүүгээрээ үлдсэн Өндөр гэгээн Занабазараас эхлээд Далай вангийн Ерэнтэй, Дарьгангын Дамба, Ноён Сэврэйн Базар, Батноровын Тожил дархан тэргүүтэнд ажлын байр байсан гэж үү? Тэд эсгий гэртээ, тулгандаа ган ширээж, гагнуур хийж, монгол хүний ур чадварыг дэлхийд гайхагдахаар бүтээл үлдээхдээ хэнээс ч “ажлын байр” нэхээгүй биз ээ! Одоо гар урлалын үе биш ч гэсэн нанотехнологийн бүтээл хийхэд том байр шаардлагатай гэхээсээ том санаачлага хэрэгтэй цаг. Яагаад эрдэмтдийн гаргасан жороор шил цутгаж болохгүй гэж? Яагаад бэлэн газар шорооноосоо керамик аяга таваг, ваар сав хийж болохгүй гэж? Яагаад чийгийн улаан хорхой үржүүлээд гадаадад био бордоо экспортлож болохгүй гэж? Яагаад гэвэл санаачлагаар гуйлгачин болчихсоноос!<br /><br />“Өеөдсөн эдийн засаг”, “өеөдсөн өрх гэр”, “өеөдсөн биеэ” өөд татан босгоё гэвэл өрх бүр үйлдвэрлэл эрхлэн, “хүн бүр үйлдвэрлэгч” болох хэрэгтэй юм. Энэ тухайд хорин жилийн тэртээгээс бичиж хоёр ч товхимол хэвлүүлсэн боловч бэлэнчлэх, зээл тусламж гаднаас горьдон алгаа тосох, өгснийг нь зувчуулах, авлигалахыг “аж төрөх ёсоо” болгосон, дотоодынхоо нийт бүтээгдэхүүний үнийн дөч гаруй хувийг идээд суудаг хүнд сурталт түшмэдийн засаглалын балгаар “өөрийгөө хөгжүүлэх” нийгэм төлөвшиж чадаагүй удаан дуншиж, түүнээ “шилжилтийн үе” хэмээн “авгайлдаг” байдлаас болж өеөдлөөс босч чадахгүй хэвтсээр байна.<br /><br />7. “Өөрөө өндийхийн” тулд үйлдвэржих хэрэгтэйг одоо л ярьцгааж эхлэхээр барахгүй 100 үйлдвэр байгуулах жагсаалт хүртэл гаргаж байгаа нь сонирхол татууштай зүйл мөн. Гэхдээ “хувьчлал” шиг, “муужруулах эмчилгээ” шиг, “банкны банкрот” шиг, эсвэл “хадгаламж зээлийн хоршоо” мэт завхарлын шоу үзүүлбэр болж хожим нь хариуцах эзэнгүй, нийгэм, хүмүүс хохироод хоцрохгүйн тулд нухацтай, тодорхой, амьдралд ойр, тал бүрээс бодож боловсруулсан байхаар ажил хэрэгчээр хандаж үр дүнг нь үзэхийг чармайвал зохистойсон!<br />“Өөрөө өндийхийн өгөөж” бол хүмүүсийн хэрэгцээг зөв оношилж, хуваарилалтыг ухаалаг хийж, өөрөө хөгжих тогтолцоог жинхэнэ ёсоор төлөвшүүлэн, хүн амын нэгжид оногдох хөдөлмөр зарцуулалтыг гол үзүүлэлт болгож чадвал өеөдлөөс өндийхөд тустай болох биз ээ.<br /><br />Үнэн №097<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8797720381524875868-4573878421427938491?l=bolormaa1110.blogspot.com' alt='' /></div>Миний дотоод ертөнцhttp://www.blogger.com/profile/01443406393104839872noreply@blogger.com1tag:blogger.com,1999:blog-8797720381524875868.post-18554215207874117382008-05-21T00:18:00.000+08:002008-05-21T00:19:05.430+08:00Бүргэдийн дэгдээхий санамсаргүй тахианы дэгдээхийнүүдийн дунд уначихжээ. Өөрийгөө тэдэнтэй адилхан гэж бодоод тахианы дэгдээхий мэт аашилдаг байв. Тэдэн шиг донгодож, идэх зүйл хайн гүйдэг байлаа. Нэгэн өдөр тэнгэрт нисэн буй бүргэдийг олж харжээ. “Ямар гайхамшигтай шувуу вэ? Ямар их өндөрт нисэж байна вэ? Би ч бас энэ шувуу шиг нисэж чаддагсан бол түүн шиг халин дүүлэхсэн” гэж өгүүлэхэд нь дэргэд нь байсан дэгдээхийнүүд “Бид нар чинь дэгдээхий шүү дээ. Битгий хоосон мөрөөдөөд бай. Тэр чинь бүргэд. Чи түүн шиг нисэж чадахгүй” гэцгээв.<br />Бүргэдийн дэгдээхий маш их гуниглажээ. Хэн нэгэн түүнийг бүргэд болохыг нь хэлж, итгүүлэх хэрэгтэй байлаа. Гэвч хэн ч түүнд ингэж хэлээгүй тул амьдралынхаа төгсгөл хүртэл тахиа шиг амьдарчээ.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8797720381524875868-1855421520787411738?l=bolormaa1110.blogspot.com' alt='' /></div>Миний дотоод ертөнцhttp://www.blogger.com/profile/01443406393104839872noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8797720381524875868.post-12765378637887514862008-05-21T00:17:00.000+08:002008-05-21T00:18:33.622+08:00Нэгэн тосгоны өвгөн байжээ. Маш ядуу юм санж. Гэвч хаан хүртэл түүнд атаархдаг байжээ… Учир нь өвгөн үгээр хэлшгүй, үзгээр дүрслэшгүй тийм сайхан цагаан морьтой гэнээ. Хаан тэр морийг авахын тулд бүх хөрөнгийнхөө бараг талыг амласан боловч өвгөн огт халгаахгүй байлаа. “Энэ чинь морь биш, миний найз. Хүн найзаа зардаг юм уу!” гэдэг байв.<br />Нэг өглөө бостол өвгөний өнөөх сайхан цагаан морь алга болсон байлаа. “Ээ азгүй зөрүүд хөгшин! Ийм сайхан морийг юу гэж зүгээр орхих вэ дээ! Хаанд л зарах байсан юм. Тэгсэн бол өдийд насаараа идээд барахгүй хөрөнгөтэй сууж байхгүй юу?. Одоо морь ч үгүй, мөнгө ч үгүй хоцрох чинь энэ дээ!” гэж халаглацгааж байв. Өвгөн, “Яарч шийдвэр гаргаж болохгүй. Морь ердөө л алга болсон байна шүү дээ. Морь алга болсон нь үнэн боловч бусад нь та нарын тааж гаргасан шийдвэр шүү дээ. Миний морины алга болсон нь үнэхээр азгүй явдал уу эсвэл аз завшаан уу гэдэг нь одоогийн байдлаар тодорхой биш байна шүү дээ. Энэ бол зөвхөн эхлэл. Дараа нь юу болохыг хэн ч мэдэхгүй шүү дээ.” гэлээ. Тосгоныхон өвгөнийг шоолон инээлдэж, энэ өвгөн зөнөсөн байхаа гэцгээж байв.<br />Гэтэл тун удалгүй 15 хоногийн дараа алга болсон морь эзэнгүй олон адуу дагуулсаар буцаж иржээ. Морийг хэн ч хулгайлаагүй байсан бөгөөд ууланд гарч зэрлэг адуун сүрэгтэй нийлээд тэднийг хураан дагуулан ирсэн байжээ. Тосгоныхон өвгөнөөс уучлалт гуйж “Таны зөв байжээ, морины алга болсон нь тийм ч муу зүйл биш, харин ч аз завшаантай хэрэг болсон байжээ. Одоо бүр сүрэг сайхан адуутай боллоо шүү дээ.” гэцгээж байлаа. Харин өвгөн, “За даа, та нар зөвхөн морь буцаж ирлээ гэж хэл. Цаашдаа юу болохыг хэн ч мэдэхгүй шүү дээ. Энэ бол бас л зөвхөн эхлэл. Зөвхөн эхний хуудсыг уншаад бүхэл бүтэн номны талаар шийдвэр гаргаж болохгүй шүү дээ” гэв. Энэ удаа тосгоныхон өвгөнийг шоолж инээлдсэнгүй. Харин дотроо энэ өвгөн бага зэрэг хэнхэг юм гэж бодоцгоогоод өнгөрчээ.<br />Энэ явдлаас долоо хоног ч өнгөрөөгүй байтал өвгөний ганц хүү зэрлэг адуунаас нэгийг сургах гэж байгаад унаж хүнд бэртжээ. Тосгоныхон энэ удаа “Ганц хүү чинь удаан хугацаагаар босч явж чадахгүй. Ингээд тахир дутуу ч болж магадгүй. Гэтэл танд өөр хэн ч байхгүй. Таныг одоо хэн асран халамжлах вэ? Та ч хэцүү байдалд орлоо доо.” гэцгээлээ. Өвгөн, “Та нар ямар сонин хүмүүс вэ! Яарч дүгнэлт гаргах өвчин туссан юм уу!” гэж уцаарлав. “Миний хүүгийн хөл хугарсан. Тэгээд л боллоо. Амьдралд юу тохиолдохыг хэн ч мэдэхгүй. Одоо зөвхөн энэ л тодорхой байна. Өөр юу ч тодорхой биш.” гэлээ.<br />Тун удалгүй хаант улс руу харийн дайсан довтолж гэнэ. Хаан, эрхтэн бүтэн бүх эрчүүдийг цэргийн албанд дууджээ. Тосгоныхон гашуудалд автацгаав. Учир нь энэ дайнд ялах магадлал тун бага байлаа. Дайнд явсан залуучууд нэг бол амь үрэгдэнэ, эсвэл олзлогдоно гэдгийг бүгд мэдэж байлаа. Тосгонынхон мөн л өвгөн дээр ирэн, “Та ч азтай юмаа. Таны хүү хөл нь хугарсан ч гэсэн дэргэд чинь байна. Харин бидний хөвгүүд дайнаас эргэж ирэхгүй. Таны зөв байжээ. Хүүгийн хөл хугарсан нь үнэндээ бол азтай хэрэг байжээ.” гэцгээв. Гэтэл өвгөн, “Миний хүүгийн хөл нь хугарч, та нарын хөвгүүдийн дайнд явсан үнэн. Харин аль нь үнэхээр сайн болохыг хэлэх нь дэндүү эрт байна. Юу болохыг Бурхан л мэднэ шүү дээ. Яарч дүгнэлт гаргаад хэрэггүй гэж би та нарт хэлдэг шүү дээ.” гэжээ.<br />Шууд дүгнэлт гаргах нь толгой ажиллахыг зогсоодог. Дүгнэлт гаргасан бол толгой ажиллахаа больж, тэр талаар бодохоо больдог. Гэсэн хэдий ч хүний тархи байнга дүгнэлт гаргахын тулд ажиллаж байдаг. Учир нь байнга нэг юмны талаар тодорхой дүгнэлтэд хүрч чадахгүй байх нь хүнийг тавгүйтүүлдэг учраас.<br />Харин амьдрал үргэлжилсээр байдаг. Гэнэтийн явдлаар дүүрэн… Нэг хаалга нээгдэхэд, өөр нэгэн хаалга хаагдана, харин нэг нь хаагдахад таны санаанд ороогүй өөр нэгэн хаалга нээгдэнэ. Та нэг оргилд хүрээд хартал яг хажууханд чинь өөр нэгэн арай өндөр оргил байгааг харна.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8797720381524875868-1276537863788751486?l=bolormaa1110.blogspot.com' alt='' /></div>Миний дотоод ертөнцhttp://www.blogger.com/profile/01443406393104839872noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8797720381524875868.post-37661414927768631902008-05-21T00:16:00.000+08:002008-05-21T00:17:36.111+08:00Хөгширч, ядарсан нэгэн өвгөн өөрийн хүү болон бэр, дөрвөн настай ач хүүгийн хамт амьдардаг байлаа. Өвгөний нас өндөр болж, гар хөл нь салгалж, нүд нь муу харж, бөгтийж явдаг болсон байв...<br />Эдний гэр бүлийнхэн оройн хоолоо идэхдээ бүгдээрээ ширээ тойрон суудаг заншилтай. Гэвч өвгөний гар нь салгалж, хараа нь муудсан учир хоол цайгаа асгаж цутгаж, халбагаа унагаж, ширээн дээр байгаа аяга тавгийг санамсаргүй түлхэж, ойр орчмоо бохирдуулж орхино. Үүнд нь хүү, бэр хоёр нь ихээхэн бухимддаг байв. Нэг удаа хүү нь уурлаж “Ийм бохир байдлаас залхаж гүйцлээ!” гээд, эхнэртэйгээ ярилцаад өвгөнийг ганцааранг нь өрөөний мухарт нэгэн жижиг ширээний ард суулгаж, хоолыг нь модон тагшинд хийж өгөх болов...<br /><br />Гэрийнхэн ширээний ард баяр хөөртэйгөөр хооллодог байхад хөөрхий өвгөн ганцаараа, өрөөний мухарт чимээгүйхэн сууна. Бэр нь хааяахан нэг өвгөний сууж байгаа зүгт нүдний булангаар харахад өвгөний хацрыг даган нулимс урсдаг байлаа. Энэ явдлаас хойш гэрийнхний өвгөнтэй ярьдаг ганц үг нь, аяга халбагаа унагахад нь хашхирч загнадаг хараалын үг болон хувирсан юм. Энэ байдлыг тэдний дөрвөн настай хүү нь чимээгүйхэн харан сууна.<br /><br />Нэгэн орой гэрийн эзэн бяцхан хүүгээ шалан дээр, нэгэн модны үндэстэй зууралдан, их л завгүй байхыг анзаарлаа. Тэгээд хүүгээсээ эелдэгхэнээр “Миний хүү юу хийж байгаа юм бэ?” гэхэд “Би ээж та хоёрт зориулан модон тагш хийж байна. Та хоёр хөгшрөхөөрөө эндээс хоолоо иднэ” гэж хүү гэнэн томоогүй зангаар хариулаад инээмсэглэн гарч одов.<br /><br />Эхнэр, нөхөр хоёр юу хэлэхээ мэдэхгүй зогссон чигтээ гацаж орхилоо. Тэдний нүдэнд нулимс цийлэгнэж байв. Хоорондоо юу ч яриагүй хэрнээ, юу хийхээ сайн ухаарлаа.<br /><br />Тэр оройдоо гэрийн эзэн хөгшин болсон аавыгаа гаран дээрээ өргөн, өөрсдийн сууж хооллодог гэр бүлийнхээ ширээний ард суулгав. Үүнээс хойш өвгөн дахин гэр бүлийнхэнтэйгээ нэг ширээний ард хооллож, хоол цайгаа асгаж цутгаж байсан ч хүүхдүүд нь уурлаж, бухимдахаа больсон юм.<br /><br />Хүүхдийн нүд үнэхээр гярхай. Тэд бүх зүйлийг олж харна, бүх зүйлийг сонсоно, бүх зүйлийг дууриана. Хэрэв бид гэр орондоо найрсаг, дулаахан уур амьсгал бүрдүүлж чадвал хүүхдүүд маань ч гэсэн хожим хойно гэр бүлдээ сайхан уур амьсгал бүрдүүлэх болно. Ухаантай эцэг эхчүүд үүнийг өдөр бүр бодон тунгааж, хүүхдүүдийнхээ амьдралын суурийг нь тавьж байдаг.<br /><br />Бүгдээрээ бусдад сайхан үлгэр дууриалал үзүүлж, зөв жишээ болж амьдар. Өдөр бүр, мөч бүр өөрийгөө хүндэтгэж, бас хайртай хүмүүсээ хүндэтгэж амьдарцгаагаарай.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8797720381524875868-3766141492776863190?l=bolormaa1110.blogspot.com' alt='' /></div>Миний дотоод ертөнцhttp://www.blogger.com/profile/01443406393104839872noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8797720381524875868.post-46189441880793712832008-05-20T21:41:00.001+08:002008-05-20T21:41:30.856+08:00Та өөрийгөө ажил хэрэгч гэж боддог уу? Хэрвээ ийм дүгнэлт хийхэд дулимагхан санагдаж байгаа бол наашаа суугаад үүнийг уншаарай. Энд нийтэлсэн 10 зөвлөгөөг манай нэр хүнд бүхий хүмүүс мөрдлөг болгодог билээ.<br /><br />Тэд хийж чадсан юм, та бас хийж яагаад болохгүй гэж...<br /><br />1.Харилцааны соёл эзэмш. Ямар ч албан тушаалын хүнтэй эелдгээр ярилцаж, ижил төвшинд харилцах хэрэгтэй шүү. Энэ нь таны хэр зэрэг боловсролтой, хүнийг хэрхэн хүндэлж чаддагаа хapyyлax нэг шалгуур юм.<br /><br />2.Хамт олноо удирдан зохион байгуулж, тэднийг ойлгож сонсдог байгаарай. Ингэх нь тухайн хүнийг өөртөө татаж, ажил хэргээ явуулахад дөхөмтэй.<br /><br />З.Бусад үлгэр дуурайл үзүүлж чаддаг байх. Та бусдын нүдэнд үргэлж ил байдгаа санагтун.<br /><br />4. Өөрийн бурууг шударгаар хүлээн зөвшөөрч сур. Ингэх нь хэдийгээр амаргүй ч та сурах л ёстой.<br /><br />5.Эрхэлж байгаа ажилтайгаа холбогдох шаардлагатай мэдээллүүдээс хоцрохгүй байх.<br /><br />6.Гадаад хэлний мэдлэгтэй байгаарай.<br /><br />7.Инээмсэглэж бай. Инээмсэглэл гэдэг зүйл ямар ч үнэ төлбөргүй атлаа маш ихийг бүтээдэг юм шүү.<br /><br />8.3адлан шинжилж, дүгнэлт хийх чадвартай байх хэрэгтэй. Аливаа мэдээлэлд бодитой дүгнэлт өгч чаддаг байх нь ажил хэрэгч хүний өөр нэг том шинж билээ.<br /><br />9.Зохион байгуулалт, үүрэг хуваарилалтыг чадварлаг гүйцэтгэдэг байх нь зүйтэй.<br /><br />10. Гүйцэтгэлийг хянан шалгаж чаддаг байх нь ажил хэрэгч хүний зайлшгүй нэг шинж чанар юм шүү. Хэн юу хийснээр хөдөлмөрийг үнэлдэг болсон өнөө цагт хүний ажил бүтээлийг сайтар үнэлж, урамшуулж чаддаг байгаарай.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8797720381524875868-4618944188079371283?l=bolormaa1110.blogspot.com' alt='' /></div>Миний дотоод ертөнцhttp://www.blogger.com/profile/01443406393104839872noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8797720381524875868.post-62788320889628071062008-05-20T21:38:00.001+08:002008-05-20T21:40:03.523+08:00* Гол нь "Цагаа зөв захиран зарцуулахуй" гэдэг юм байдаггүй. Харин "Өөрөө өөрийгөө зөв удирдахуй" гэсэн юм байдаг бөгөөд энэ нь урсан өнгөрөх цаг хугацааг өөрийн дайснаа биш харин үнэнч найз, хамтрагчаа болгоход гол түлхүүр нь болж өгдөг юм.<br /><br /> * Хоногт ердөө 24-хөн цаг байдаг, хэнд ч ижилхэн. Тэгвэл яагаад та сэтгэл санаагаар унаж, уур бухимдлаар дүүрэн, хийх ажлынхаа урд сөхөрч, цаг нь болоход дуусгаж амждаггүй билээ? Магадгүй энэ нь та тэдгээр 24 цагийг хэрхэн үр өгөөжтэйгээр ашиглан өнгөрөөх талаар тааруухан мэддэгээс чинь болж байж болох юм.<br /><br /> * Хэрэв цагийг хэрхэн ухаалгаар ашиглан өнгөрөөх нь таны хувьд "асуудал" болоод байгаа бол, магадгүй та тэр өнгөрөн одох цаг хугацаа чинь хаашаа яваад байгааг сайн мэдэхгүй байж болох юм. Тэгвэл юуны өмнө, одоогийн байдлаар цагийг хэрхэн өнгөрөөж байгаагаа шинжилэх нь сайхан "эхний алхам" болох бизээ. Долоо хоногийн хугацаанд юу юу хийж цагийг хэрхэн өнгөрөөсөн талаараа, нэгд нэгэнгүй "шударгаар" тэмдэглэл хөтлөөд үз. Yр дүнгээ шинжилж үзээд та нэлээдгүй гайхах болно.<br /><br /> * Дараагийн алхам маань, "Долоо Хоногийн Цагийн Төлөвлөгөө" гэсэн гарчигтай хэдэн хуудас цаас гарган нэлээд нарийвчилсан төлөвлөгөөнүүдийг зохиох явдал юм. Хэрэв та нэг өдөрт долоон цаг унтана гэж тооцоолбол, цаана нь таньд юу хэрэгтэйгээ хийж гүйцэтгэхэд 119 цаг үлдэж байгааг олж харж болно. Энэ нь мэдээж хичээлд явах, идэж уух, тамирын дасгал хийх, нийгмийн үйл ажиллагаанд оролцох, хувийн эрүүл ахуй - ариун цэвэрийг сахих, суралцах, утсаар ярих, ТВ үзэх гэх мэт бүгдийг агуулна. Энэ бүхэнд зориулж 119 цагаа хэрхэн хувааж зарцуулах вэ гэдгээ нарийвчлан төлөвлө. Тэгээд наад төлөвлөгөөгөө долоо хоногийн өдрүүдэд зохимжтойгоор тараан байрлуулах гээд үз. Энэ бүхэн нь танд "аль нь альнаасаа чухал болох" - эрэмбэний талаар үнэн бодитой ойлголтыг өгөх болно.<br /><br /> * Хэрэв дээрх зохиосон төлөвлөгөөгөө биелүүлэхэд тань танд ямар нэгэн бэрхшээл, хүндрэл тохиолдож байгаа бол, ихэнх тохиолдолд тэр чинь, нэгэн алдартай "өөдгүй этгээд" -тэй учирснаас л болж байгаа вий. Тэр өөдгүй этгээд хаа сайгүй нуугдан таны алхам тутамд хөлнөөс чинь чангааж байх бөгөөд, түүний нэрийг "АЖЛЫГ ХОЙШ НЬ ТАВИХУЙ" гэнэ. Энэ этгээд маш олон янзаар зүсээ хувиргаж чаддаг бөгөөд, тэдний заримаас нь дурдвал:<br /> o "Ганцхан өдөр ямар ялгаа байхав, маргааш л яг бүгдийг нь хийхээс.."<br /> o "За би ганц минут оройтоход яав л гэж, өөр хэн ч цагтаа очихгүй юм чинь.."<br /> o "Бусад хүүхдүүдийг хийгээд эхлэхээр нь л би даалгавараа хийж эхлэнэ.."<br /> o "Ахиад жоохон телевиз үзээдэхэе.."<br /><br /> * Цагийг хэрхэн өнгөрөөх үйл ажиллагааныхаа эрэмбийг тогтоосныхоо дараа "YГYЙ" гэдэг энэ үгийг "уянгалаг сайхнаар" хэлж сурах хэрэгтэй болно. Yдэшлэг найр цэнгээний урилгын хариуд энэ сайхан үгийг хэллээ гээд та дахиж тиймэрхүү баярт уригдахгүй болчихгүй шүү дээ. "Аль нь альнаасаа үнэтэй вэ" гэдгийг тунгаан бод. Yүн дээрээ үндэслэн өөрийн гэсэн шийдвэрээ гаргаж чаддаг байх нь танд найз нарын чинь зүгээс асар том хүндэтгэлийг авчирах болно.<br /><br /> * Төлөвлөсөн ажлаа дуусгахаар оролдож буй үедээ телефон (гар) утаснаасаа холхон бай. Yнэхээр л чухал юм бол тэр хүн чинь дараа нь тань руу дахиад залгах л болно.<br /><br /> * Долоо хоногийн төлөвлөгөө зохиохдоо сар сарын календарыг мөн ашиглах. Улирал болгоны эхэнд нэг цаг гаргаад, чухал өдрүүдийг календарьтаа оруулж байх.<br /><br /> * Энэ мэтээр ухаалгаар төлөвлөж ажиллах аваас та авдагаасаа илүү дүнг нэг их "махарч" зүтгэлгүйгээр олоод авчих боломжтой болно. Төлөвлөгөөгөө нарийн бөгөөд, алсын хараатай хийж, өөрөө өөртэйгээ шудрагаар тулж ажилласны үр дүнд та цаг хугацаандаа огт санаа зоволгүйгээр найзынхаа "төрсөн өдөр"-т зочилж байх боломжтой болно.<br /><br /> * Долоо хоног болгон төлөвлөгөө гаргаж, календараасаа чухал сар өдрүүдийг түүндээ буулган авч байх.<br /><br /> * Өөрийн эрүүл мэнд, биеийн тамирын талаар санаа тавих цагийг төлөвлөгөөндөө багтаахаа бүү мартаарай. Эрүүл биед саруул ухаан гэдэг шүү дээ. Ер нь 45 минут шургуу ажилласныхаа дараа 15 минут завсарлага авч заавал амарч байх хэрэгтэй. Гэхдээ өөрийгөө харж байх хэрэгтэй шүү! 15 минутаас их завсарлага чинь завсарлага биш болчихно шүү дээ!<br /><br /> * Дээрх зөвлөгөөнүүд маань таныг нэг муу календарын боол болгох гэж байгаа мэт санагдаж болох юм. Хэрэв та цагийг нэлээн үрэн таран зарцуулдаг хүн бол энэ зөвлөгөөнүүд маань бүр онцгүй ч санагдаж болох юм. Гэхдээ л эдгээр нь таныг илүү их эрх чөлөөтэй бөгөөд үр бүтээлтэй байдал руу хөтлөх болно, яагаад гэвэл та удирдлаганд орсон (in control) гэсэн үг. Энэ бүгд нь "өөрийгөө хэрхэн удирдахуй" ухаан юм, учир нь та өөрийнхөө амьдралыг илүү үр дүнтэй зохицуулж байна.. Манай зөвлөгөөнүүдийг дагаснаараа та илүү их аз жаргалтай, илүү сэтгэл хангалуун, мөн илүү үр бүтээлтэй байх болно. Туршаад үз - танд таалагдах болно!<br /><br /> * Сүүлчийн ганц зөвлөгөө: БУГУЙН ЦАГ ЗААВАЛ ЗYYЖ БАЙГААРАЙ!<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8797720381524875868-6278832088962807106?l=bolormaa1110.blogspot.com' alt='' /></div>Миний дотоод ертөнцhttp://www.blogger.com/profile/01443406393104839872noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8797720381524875868.post-25738568820447626742008-05-20T21:31:00.000+08:002008-05-20T21:32:25.973+08:00“Хувь хүн байх” гэх ойлголт бий. Товчхондоо бол өөртөө итгэлтэй, өөрийн гэсэн үзэл бодолтой,өмнөө тавьсан тодорхой зорилготой, түүндээ хүрэх арга замаа мэддэг хүнийг хэлдэг. Харин үнэхээр хувь хүн мөн эсэхийг нь тодорхойлдог хэдэн шинжүүд бий. Танд эдгээр шинжүүд бий юу?<br /><br /> 1. Би өөрийн гэсэн үзэл бодол, үнэлэмжтэй бөгөөд өөрөө өөрийнхөө өмнө хариуцлага хүлээж чадна.<br /> 2. Би буруу зүйлийнхээ төлөө бусдаас уучлал гуйж, бусдын өмнө хариуцлага хүлээж чадна.<br /> 3. Би бие даан сэтгэн бодож, бие даан шийдвэр гаргаж чадна.<br /> 4. Би буруу бодож, санаж байсан бол өөртөө болон бусдын өмнө буулт хийж, бодол, санаагаа өөрчилж чадна.<br /> 5. Би алдаа гаргаж болох боловч гаргасан алдааныхаа төлөө хариуцлага хүлээж чадна.<br /> 6. Би үнэхээр мэдэхгүй зүйл дээрээ “мэдэхгүй” гэж хариулж чадна. Энэ нь “мэддэг” гэж худлаа хэлээд алдаа гаргахаас хавьгүй дээр.<br /> 7. Би бусдаас хараат бус байж, өөрийнхөө итгэл үнэмшилд хөтлөгдөж чадна.<br /> 8. Би логикт баригдалгүйгээр, эрс шийдэмгий алхам хийж чадна.<br /> 9. Би бусдад “Би чамайг ойлгохгүй байна” гэж хэлж чадна. Энэ нь илүү сайн ойлголцоход хамгийн хэрэгтэй.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8797720381524875868-2573856882044762674?l=bolormaa1110.blogspot.com' alt='' /></div>Миний дотоод ертөнцhttp://www.blogger.com/profile/01443406393104839872noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8797720381524875868.post-55627298383191555402008-05-19T22:27:00.000+08:002008-05-19T22:28:40.691+08:00Зүгээр л энгийн аталаа<br />Зүрхээрээ хайрыг мэдэрч амьдрах<br />Ямар сайхан гээч<br /><br />Эгэл жирийн мөртөлөө<br />Энэ ертөнцөд хэн нэгэнд хэрэгтэй амьдрах <br />Ямар баярлам гээч<br /><br />Хэн нэгэн чамаар дутан<br />Хэрэгтэйгээ чи мэдрэн<br />Зүгээр л энгийн аталаа<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8797720381524875868-5562729838319155540?l=bolormaa1110.blogspot.com' alt='' /></div>Миний дотоод ертөнцhttp://www.blogger.com/profile/01443406393104839872noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8797720381524875868.post-43353533288335485772008-05-18T19:37:00.000+08:002008-05-18T19:38:00.556+08:00Нэг л мэдэхэд нэрийг чинь биччихсэн байх юм<br />Нэг л мэдэхэд зургийг чинь барьчихсан суух юм<br />Нэг л мэдэхэд чамайг бодсоор гиюүрэх юм<br />Нэг л мэдэхэд цонхоор харан санаашрах юм<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8797720381524875868-4335353328833548577?l=bolormaa1110.blogspot.com' alt='' /></div>Миний дотоод ертөнцhttp://www.blogger.com/profile/01443406393104839872noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8797720381524875868.post-649752708676585442008-05-18T19:23:00.002+08:002008-05-18T21:55:14.703+08:00Тэрэнд намайг тэр хайрлахаас илүү хайртай<br />Тэрний өөрийгөө хайрлах сэтгэлээс илүү хайртай<br />Та нарын тэрнийг гэх халамжаас илүү хайртай<br />Тамтаггүй ихээр би тэрэнд илүү хайртай<br /><br />Хайр гэдэгт түүн шиг хайртай<br />Хайртай гэдэгт түүний адилаар хайртай<br />Хардана түүнийг өөрийн хайртай<br />Харамлана би түүнийг өөрийн хайраас<br /><br />*** *** ***<br /><br />Хардаад хэрэггүй ээ, би чамд үнэнч<br />Харамлаад хэрэггүй ээ, би зөвхөн чинийх<br />Санаад хэрэггүй ээ, би чамтай хамт<br />Шаналаад хэрэггүй ээ, би чамд хайртай<br /><br />*** *** ***<br /><br />Чамд дурла гэж заяа минь намайг хөтөлсөн<br />Чамайг хайрла гэж хорвоо надад тушаасан<br />Хамгаас илүү гэж бурхан надад шивнэсэн<br />Хайрлаж явья гэж харин би өөрөө шийдсэн<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8797720381524875868-64975270867658544?l=bolormaa1110.blogspot.com' alt='' /></div>Миний дотоод ертөнцhttp://www.blogger.com/profile/01443406393104839872noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8797720381524875868.post-31656715016944462472008-05-16T23:30:00.001+08:002008-05-16T23:31:49.900+08:00Амжилттай яваа хүмүүс өөрийгөө маш сайн мэддэг<br />Тэд өөрийнхөө юунд дуртай, юуг хийвэл амжилт олох, юуг хамгийн сайн хийж чаддаг, ямар авьяастай, түүнийгээ хэрхэн бусдад амжилттай санал болгохоо мэддэг. Тийм ч учраас тэдний хийсэн зүйлүүд үнэхээр чанартай болдог. Тухайлбал аав нь морь маллаж, малын хашаанд амьдарч, морины өвсөн дээр унтдаг байсан нэгэн хүү одоо америкийн хамгийн баян, нэр нөлөөтэй хүний нэг болжээ. Тэр морь маш сайн сургаж чаддагийнхаа ачаар морь сонирхдог, нэр нөлөөтэй, баячуудын дотны анд нь болжээ. Мөнгөтэй хүмүүс түүгээр морио сургуулахын тулд сарын өмнөөс захиалга өгдөг, морь худалдаж авахдаа хамт яваач гэж гуйдаг, манай эдлэн газарт амьдарч морийг минь арчлаад өгөөч гэж хүсэлт тавьдаг. Нэг ёсондоо тэр морь сургах ажлаа үнэхээр сайн хийдэг, өөрийнхөө үнэ цэнийг мэддэг, өөртөө итгэдэг, авьяас чадвараа бусадтай хуваалцдагийнхаа ачаар морины хашаанаас орд харшид амьдардаг болж чаджээ.<br /><br />Амжилттай яваа хүмүүс өөртөө болон бусдад шаардлага тавьж чаддаг<br />Танил маань саяхан нэгэн компанийн борлуулалтын менежертэй гэрээ хийхдээ “Би энэ гэрээн дээр чинь гарын үсгээ зурж чадахгүй юм байна. Маш их алдаатай, бас гэрээний стандартаар бичээгүй байна. Дахин янзалж ир” гэж хэлэхийг би сонссон юм. Түүнд уг нь гэрээний үг үсгийн алдаа зэрэг нь нэг их хамаагүй л дээ. Тэр тогтмол хугацаанд чанартай бараа авч л байвал болно. Гэтэл тэр тэгж хандсангүй. Амжилттай яваа хүмүүс өөртөө ч, бусдад ч шаардлага тавьж чаддаг, байх ёстой хэм хэмжээг мөрдөж, бусдаар ч мөрдүүлж чаддагийнхаа ачаар амжилтад хүрдэг.<br /><br />Амжилттай яваа хүмүүс бусдад туслахдаа үргэлж дуртай байдаг<br />Хөгшин настай болсон нэгэн эмээгийн бие нь эрс муудаж, аажмаар үхэж эхлэжээ. Тэр маш олон жилийн турш чадлынхаа хэрээр ядуучуудад тусалдаг байсан юм. Түүнээс бурхан “Чи үхэхээс айж байна уу” гэж асуув. Эмэгтэй “Үгүй ээ. Би айхгүй байна. Гэхдээ надад одоо үхэхэд ичгэвтэр байна. Би бусдын төлөө хангалттай их сайн зүйл хийж чадсангүй шүү дээ” гэж хариулжээ. Бурхан түүнд “Тэгвэл чи хэзээ ичгэвтэр бус боллоо гэж санагдана, тэр үедээ ирээрэй. Би чамд туслана” гэж хэлээд буцаав. Амжилттай явахыг хүсдэг хүн бүр энэ домгийг үргэлж санаж байхтун. Бусдад туслахдаа хэзээд дуртай байгаарай. Таныг цаанаас чинь аз ивээх болно.<br /><br />Амжилттай хүмүүс өчүүхэн зүйлийг ч мартдаггүй<br />Тэд өөррүү нь залгасан хүмүүсрүү эргээд залгадаг. Тэд мэндчилгээ аваад баярлалаа гэж хэлэхээ мартдаггүй. Тэд өөрийнх нь амжилттай яваад тусладаг үйлчлэгч, манаач, түнш, найзууддаа баяраар талархлын мэндчилгээ бичихдээ дуртай байдаг. Тэд амжилт гэдэг бол өөрийг нь сайхан амьдрахад тусладаг өчүүхэн зүйлсээс бүрддэг гэдгийг мэддэг.<br /><br />Амжилттай яваа хүмүүс өөрөө өөрийгөө зоригжуулж чаддаг<br />Миний нэг зохиолч найз байдаг юм. Тэр миний л мэдэхийн бараг 20 жилийн турш элдэв өгүүлэл, нийтлэл, ном бичиж сонин, сэтгүүл, хэвлэлийн компаниуд руу илгээсэн. Харамсалтай нь тэдгээрийг нь огт нийтлэдэггүй байв. Тэр энэ 20 жилийн хугацаанд сэтгэлээр унаж архинд орж үзсэн, эхнэртээ хаягдсан, дахиж хэзээ ч бичихгүй гэж шийдэж байсан. Гэхдээ тэр 20 жилийн дараа “Би заавал амжилт олно, энэ хэцүү давааг харин ч нэг даваад гарна шүү” гэж өөрөө өөрийгөө зоригжуулж чадсан юм. Хэдийгээр тэр маш орой ухаарсан ч өөрөө өөрийгөө зоригжуулж, итгүүлж чадсан нь хамгийн чухал. Өнөөдөр тэр манай хотын хамгийн шилдэг нийтлэлчдийн нэг. Харин та заавал миний найз шиг 20 жил азгүйтэх шаардлагагүй шүү дээ.<br /><br />Амжилттай яваа хүмүүс өөртөө хайртай байдаг<br />Оскар Уайлд “Өөрөө өөрийгөө хайрлах нь урт хугацааны жаргалтай амьдралын эхлэл болдог” гэж хэлж байжээ. Бусдаар өөрийгөө хайрлуулах нь эхлээд өөрөө өөрийгөө хайрлахаас эхэлнэ, өөрөө өөрийнхөө үнэ цэнийг дээшлүүлэхээс эхэлнэ.<br /><br />Амжилттай яваа хүмүүс амжилтанд хамаг чадлаараа тэмүүлдэг<br />Тэд хэзээд хамгийн том амжилтын төлөө л тэмүүлдэг. Найзуудтайгаа мөрийтэй тоглохдоо ч, хөл бөмбөгийн тэмцээнд оролцохдоо ч, сүлжээгээр контрстрайк тоглохдоо ч, бас компанийн дэд захирлын албан тушаалд өрсөлдөхдөө ч ялагч нь байхыг тэмүүлдэг. Тэд бүхий л зүйлд ялагч болохын төлөө тэмүүлдэгийнхээ ачаар талд нь ч болов амжилт олдог.<br /><br />Амжилттай яваа хүмүүсийн мөрөөдөл нь том байдаг<br />Хүн бүр мөрөөдөж чаддаг. Гэхдээ маш цөөхөн нь мөрөөдлөө биелүүлдэг. Учир нь тэд маш их хөдөлмөрлөдөг. Майкл Делл “Амжилтанд хүрэхийн тулд лифтэнд суух хэрэгтэй. Хэрэв лифт эвдэрсэн байвал шатаар ч болов өгс. Ямар ч л байсан түүнд хүрэх хэрэгтэй” гэж хэлжээ. Үнэхээр ямар нэгэн өндөрлөгт хүрэхийн тулд та мөрөөдөх хэрэгтэй. Гэхдээ нэлээд том мөрөөдөх ёстой. Үүндээ хүрэхийн тулд өдөр бүр бага багаар урагшил. Нэг ч өдрийг байгаа байдалдаа өнгөрөөж болохгүй. Тэгээд ч амжилт гэдэг үгийн өмнө ажиллах гэдэг үг байдаг шүү дээ.<br /><br />Амжилттай яваа хүмүүс амьдралын философитой байдаг<br />Элвис Преслигээс амьдралын философийнх нь тухай асуухад “Миний амьдралын философи маш энгийн. Хэн нэгнийг хайрлах хэрэгтэй. Ямар нэг зүйлийг хүлээх хэрэгтэй. Түүнийхээ төлөө ямар нэг зүйл хийх хэрэгтэй” гэж хариулжээ. Амжилттай яваа хүмүүс өөрийнхөө болон бусдын өмнө хариуцлага хүлээх ёстой гэдгээ мэддэг. Тэд амьдралын философитой байж, бусдад үлгэр дууриал болохуйцаар амьдардаг.<br /><br />Амжилттай яваа хүмүүс өөрийн гэсэн шүтээнтэй байдаг<br />Энд “шүтээн” гэдгийг ямар нэг бурхныг тахиж, шүтэх гэдгээр бүү ойлгоорой. Харин ямар нэгэн ухаантай, амжилттай хүнийг өөрийн үлгэр дууриаллаа болгож, түүн шиг болохыг тэмүүлж амьдрах хэрэгтэй гэдгээр ойлгоорой. Миний нэг багш өөрийнхөө шүтээний тухай ярьсныг санаж байна. Түүний анхны шүтээн нь долоо хоногт тавхан долларын төлөө үүр цайхаас эхлүүлэн үдэш болтол ажилладаг зарц ээж нь байж. Харин нөгөө шүтээн нь дөрөвдүгээр ангийн боловсролтой ч, том гэр бүлээ тэжээхийн тулд гараа цэврүүттэл мод харуулддаг байсан мужаан аав нь. Энэ хүмүүс оройн хоолны ширээний ард хэзээ ч Аристотель, Сократын тухай ярьж байсангүй. Гэхдээ тэд, ажил хийж, цалин авч байгаа хүн үнэнч шударга ажиллах ёстой, хариуцсан ажлаа маш сайн хийх хэрэгтэй, түүнийхээ төлөө хариуцлага хүлээх ёстой, хамт ажилладаг хүмүүсээ хүндлэх хэрэгтэй гэдэг энгийн ёс зүйг хүүхдүүддээ сургачихсан байсан юм. Тийм ч учраас өнөөдөр хүүхдүүдийнх нь нэг нь Харвардын их сургуулийн хүндэт доктор болчихсон, миний өмнө хичээл зааж байна.<br /><br />Бэрхшээлийг давж чаддаг<br />Амжилттай хүмүүс амьдралын бэрхшээлүүдийг сөрөн зогсож, даван туулахад байнгын хөдөлмөр нь тусалдаг гэж ярих дуртай. Тэд өмнөө зорилго тавиад, түүнийхээ биелэлтийг байнга хянадаг. Тэд хүрсэндээ сэтгэл ханаад зогсчихдоггүй. Тэд илүү өндөрт хүрэхийн тулд зогсолтгүй, улам эрч хүчтэй, хурдтай амжилладаг. Тэд унасан ч төд удалгүй хөл дээрээ босоод, шороогоо нэг гөвчихөөд дахиад л зүтгэж, мацаж эхэлдэг. Нэгэнт л зорьсон бол тэднийг юу ч зогсоодоггүй. Шавар шалбааг, бартаа саадын дундаас ч тэд гараад л ирдэг.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8797720381524875868-3165671501694446247?l=bolormaa1110.blogspot.com' alt='' /></div>Миний дотоод ертөнцhttp://www.blogger.com/profile/01443406393104839872noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8797720381524875868.post-79430035392583777142008-05-13T22:54:00.001+08:002008-05-13T22:54:54.269+08:00Энэ өдрийг сайн харж аваарай!<br />Эгэл амьдралын утга учир түүнд шингэжээ.<br />Хоромхон зуур нисэн өнгөрөх энэ л мөчид<br />Хорвоогийн бүх үнэн багтдаг юм шүү!<br /><br />Өнөөдрийн үйлс тань бүтэмжтэй байвал<br />Өчигдөрийн амьдрал чинь сайхан зүүд шиг санагдана!<br /><br />Угтан авах маргаашийн өдөр тань<br />Учрал дүүрэн, итгэл төрүүлнэ<br />Өнөөдөр бид жаргалтай амьдарна гэж<br />Үүрийн туяаг тосон мэндлээрэй.<br /><br />МЭӨ IV-V он Галидаса<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8797720381524875868-7943003539258377714?l=bolormaa1110.blogspot.com' alt='' /></div>Миний дотоод ертөнцhttp://www.blogger.com/profile/01443406393104839872noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8797720381524875868.post-15163597641782732272008-05-13T22:38:00.001+08:002008-05-13T22:38:56.612+08:00Нэг. 200,000 домайн нэр эзэмшдэг хүн<br />Доктор Ливен П. Ван Нэстэ гэгч хүн 200 мянга гаруй домайн нэрийг ганцаараа эзэмшдэг. Хүмүүсийн марк, чулуу, дискний цуглуулга шиг домайн нэрийн баян цуглуулгатай энэ эрхэм домайн нэр зардаг вэб сайтууд болон брокеруудаар дамжуулан цуглуулганаасаа худалддаг байна.<br /><br />Хоёр. 7.5 сая ам.доллараар зарагдсан домайнbusiness.com домайн нэрийг eCompanies 7.5 сая ам.доллараар худалдан авчээ.<br />Энэ нь олон нийтэд ил мэдэгдсэн хамгийн өндөр үнэтэй зарагдсан домайны мэдээлэл юм. Ил, далд янз бүрийн хэлбэрээр хийгдэж байгаа домайны наймаанууд дунд бүр илүү өндөр үнээр зарагдсан байх олон домайн байж болохыг хэн мэдэхэв. Солонгос хэл дээр бичигддэг вэбийн хаягуудаас секс гэсэн утга бүхий солонгос үг 50,000 ам.доллараар зарагдсан гэдэг.Тувалу арлын улс дахь DotTV Inc. компани .tv домайн нэр бүртгэх эрхийг 50 сая ам.доллараар худалдан авсан нь энэ төрлийн бизнесийн хүрээнд хийгдсэн хамгийн өндөр үнэтэй төлбөр юм.<br /><br />Гурав. Домайн нэрийн бизнесийн "акулууд"-ын нууц зөвлөл байдаг<br />Мэдээж би энд домайн нэр бүртгэдэг албан ёсны Интернэтийн компаниудын тухайн яриагүй гэдгийг та мэдэж байгаа гэж бодож байна. Хамгийн их эрэлт хэрэгцээтэй домайн нэрүүдийг эзэмшсэн хүмүүс гишүүн нь байдаг, "акулууд" нь энэ төрлийн бизнесийг атгаж байдаг ийм зөвлөл үнэхээр байдаг гэсэн шүү.<br /><br />Дөрөв. Гурван үсгээс бүтсэн, .com өргөтгөлтэй домайн дууссан<br />a-z хүртэлх үсэг, 0-9 хүртэлх тоо, дундуур зураас (-)-ыг оруулаад дурын тэмдэгтээс бүтсэн нэрийн 50,000 гаруй боломж бий. .com өргөтгөлтэй ийм нэрүүд бүгд бүртгэгдээд дуусчихсан.<br /><br />Тав. aaa.com, aaa...aaa.com хүртэлх a үсгээс бүтсэн домайнууд бүгд дууссан<br />Зөвхөн a үсгээс бүтсэн, гурван ширхэг a-с эхлээд 63 ширхэг a-с бүтсэн a.com, aa.com, aaa.com ........ aaaaaaaa...aaaaaaaaa.com домайн нэрүүдийг бүгдийг нь бүртгүүлчихсэн байна. Ямар хүн ийм хачин домайн авдгийг би бодоод олохгүй байгаа. Домайн нэрийг 3 ба түүнээс дээш 63 хүртэл тэмдэгттэйгээр бүртгэдэг стандарт байдаг.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8797720381524875868-1516359764178273227?l=bolormaa1110.blogspot.com' alt='' /></div>Миний дотоод ертөнцhttp://www.blogger.com/profile/01443406393104839872noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8797720381524875868.post-75707674040524620772008-05-13T22:36:00.000+08:002008-05-13T22:37:48.542+08:00Та эсвэл танай байгууллага өөрийн вэб сайттай болоод нилээд удсан, эсвэл тун саяхан вэб сайттай болсон байж мэднэ. Тэгвэл та яах гэж, ямар зорилгоор вэб сайттай болсон бэ? Зүгээр л бусдыг дуурайгаад, эсвэл өрсөлдөгчдөөсөө хоцрохгүй гэж, үгүй бол хүмүүс Интернэт дээр хайгаад үзэхэд ядаж нэг үзүүлэх юмтэй байя гэж бодсон уу? Өнөөгийн мэдээллийн технологи өндөр хөгжсөн ертөнцөд гэж ирээд л вэбгүй бол хэн ч биш болох байх гэж бодсон уу. Та өөрөө үүндээ үнэхээр итгэж байна уу? Вэб сайттай болсны хэрэг нь, үр ашиг нь чухам юундаа байна вэ? Энэ гээд хэлчих үр дүн танд авчирсан болуу?<br />Эцсийн дүндээ вэб сайттай болсон зорилго ямар байснаас үл хамаараад таны гол хүлээж байгаа үр дүн бол “олон хүн цугласан” вэб биш гэж үү. Вэбдээ хүн цуглуулахын тулд яах вэ? Хамгийн нэгдүгээрт вэбээ “сайн” хийх. Дизайн, агуулга ажиллагаа гээд бүгд таны вэбтэй болох зорилгод нийцсэн, орж үзэж байгаа хүмүүст ойлгомжтой, “дотор нь тэнэхэд” хялбар байх ёстой.<br />“Сайн вэб”-тэй болох, олон хүн орж үздэг байхад хамгийн гол нөлөөлөх хүчин зүйл өөр юу байна гэж та бодож байна вэ? ТВ, сонины реклам, гудамжны дагуу ярайх самбарууд уу? Энэ рекламууд мэдээж тусална, тодорхой үр дүн өгнө, гэхдээ хамгийн гол нь эд биш. Вэбийн хаяг оновчтой, Интернэт дээр хайхад хялбархан олддог байх л хамгийн гол хүчин зүйл. Үүнгүйгээр хэдэн сая удаа рекламдаад ч таны хүссэн үр дүнд хүрэхгүй.<br />Оновчтой, сайн вэбийн хаягтай байхын тулд юуны түрүүнд домайн нэрээ маш зөв сонгох хэрэгтэй юм. Домайн нэр сонгох бичигдээгүй “дүрмүүд” бий. Жишээ нь:<br />- Хэрвээ таны бизнест олны танил болсон брэнд нэр бий бол тэр нэрээрээ, бас болж өгвөл Интернэт хэрэглэгчдийн сайн мэддэг .mn, .com гэх мэт хэд хэдэн өргөтгөлтэйгөөр, ижил нэр сонгох хэрэгтэй. Жишээ нь дэлхийд алдартай бүх брэндүүд байж болох бүх өргөтгөлтэйгөөр домайн нэрээ бүртгүүлж авсан байдаг. Алдарт Кока Кола гэхэд л cocacola.com, coca-cola.com, cocacola.mn, coca-cola.mn, cocacola.net, coca-cola.net гэх мэтээр бүх өргөтгөлөөр нэрээ бүртгүүлээд авчихсан байна. Дашрамд дурдахад өргөтгөл гэж домайн нэрийн ард талд байх .mn, .com, .net зэргийг хэлж байгаа юм.<br />- Харин олны танил брэндтэй болж хараахан амжаагүй байгаа бол хүмүүст тогтооход хялбар, ойлгомтой, эсвэл бүр содон нэр сонгосон ч гэмгүй байдаг. Магадгүй энэ нь хожим таны брэнд нэр болж болзошгүй. Жишээлбэл olloo.mn домайн нэрийг олны танил болгохоосоо өмнө бүртгүүлж авсан байдаг.<br />- Олны танил нэрээрээ домайн бүртгүүлж авахдаа жирийн хэрэглэгчдийн алдаж бичиж болох хувилбаруудыг бас бодолцоход илүүдэхгүйг Кока колагийн жишээн дээрээс харсан биз ээ.<br />- Хэзээ ч мөнгө бүү харамла. Хэрэв та .mn арай үнэтэй юм, .com нь арай хямд байна, өө, .info нь бүр ч хямдхан юм байна, хямдыг нь авчихад л болоо гэж бодож байгаа бол та вэбтэй болоод ч хэрэггүй. Больсон нь дээр. Өмнө дурдсанаар авах боломж л байвал аль алийг нь ав. Эсвэл авсны хэрэггүй. Та маш их цаг хугацаа, хөрөнгөө зарцуулж байж олны танил болгосон брэнд нэрээ хоёрын хооронд харьцуулсан сонголт хийснийхээ улмаас үгүй хийж байнаа л гэсэн үг. Таны үнэтэй гээд аваагүй нэрийг өөр хэн нэгэн сэргэлэн бизнесмэн аль хэдийн бүртгүүлээд өөрийн вэбээ хаяглачихсан тохиолдолд ямар ч сурталчилгааны зардалгүйгээр вэб рүүгээ хүн татаад сууж байх болно. Харин та өөрийнхөө вэбийг рекламдахдаа давхар нөгөө сэргэлэн эрийн вэбийг бас рекламдаад өгчихнө гэдгийг санагтун.<br />- Интернэт дээр хүмүүсийн хамгийн их бичиж хайдаг, түгээмэл хэрэглэгддэг, “сайн” үгүүдийг сонгож хаяг болгон авах хэрэгтэй. Гэхдээ сайн үгүүдийг авч байна гээд өөртөө хэрэггүй баахан үгийг хаяг болгон бүртгүүлэх нь бас зөв шийдэл биш. Янз бүрийн түгээмэл үгүүдийг домайн болгон бүртгүүлэхийн оронд хайлт хийхэд гарч ирдэг вэбийн жагсаалтууд дунд дээгүүр гарч ирэх, хялбархан олдож байхыг бодолцож, түлхүүр үгүүдийг ашиглан вэбээ хийсэн нь илүү оновчтой болно.<br />- Домайн нэрээ сонгохдоо монгол нэрээ англи руу орчуулсан хэлбэрээр авах нь ихэнх тохиолдолд тийм ч зөв биш. Түүний оронд монгол дуудлагаараа галигласан хэлбэрээр авсан нь хамаагүй дээр.<br />- Таны бизнест англиас өөр хэлээр ярьдаг хэрэглэгчид чухал байр суурь эзэлдэг бол тухайн орны хэл дээр бичигддэг Интернэт хаягуудыг ч давхар бүртгүүлэн авах нь чухал. Тухайлбал монгол хэл дээр, кирилл үсгээр бичигддэг монхаяг гэж бий. Учир нь иймэрхүү олон хэл дээр бичигддэг хаягууд нь зөвхөн вэбийн хаяг төдийгөөр зогсохгүй хайлтын системийн өөр нэг чухал үүргийг давхар гүйцэтгэж байдаг. Домайн нэр бол тухайн нэрийг заавал зөв, алдаагүй бичиж, үр дүнд нь нэг л вэб гарч ирэх зарчмаар ажилладаг. Харин монхаяг бол нэрээ бага зэрэг алдаатай бичиж үзэхэд л хайлтын систем ажиллаж төстэй хаяг бүхий вэбийн жагсаалтыг гаргаж харуулдагаараа давхар ач холбогдолтой. Нэгэнт хайлтын үр дүн гаргаж харуулдаг юм бол та ямар ч хаяг авч болно гэсэн үг. Жишээ нь “Шуугиан тарьсан мэдээ”, “Монголын номер нэг ноолууран бүтээгдэхүүн” гэсэн өргөн хэрэглэгддэг холбоо үгсийг ч бүртгүүлэн авах боломжтой. Жишээлбэл, “Тоёто машин зарна” гэж хэрэглэгч Интернэт дээр хайхад олон вэбийн жагсаалт гарч ирдэг байсан бол энэ “сайн” өгүүлбэрийг өөрийнхөө вэбийн хаяг болгоод бүртгүүлээд авчихсан тохиолдолд тэр олон вэб жагсаалтын оронд зөвхөн таны зарах гэж буй тоёото машины вэб гарч ирнэ. Том давуу тал байгаа биз?<br />- Алтан дүрэм бол “Хэн түрүүлсэн нь хожно”. Та сайн нэр авахын тулд бусдаас түрүүлж л бүртгүүлэх хэрэгтэй, эс бөгөөс хоцорно. Нэгэнт нэрээ алдчихсан бол харамсч суугаад яахав, авсан хүнээс нь үнэ цохиж авах гээд үз. Хамгийн хялбар арга л энэ. Бүр болохгүй бол шүүхдэлцэхээс өөр яахав. Гэхдээ энэ бол хамгийн хэцүү, бартаатай, хэдэн жилээр ч сунжирч мэдэх, зардал, нерв шаардсан бэрх зам юм. Хамгийн тод жишээ гэхэд алдарт Ниссан корпорац ба Ниссан хэмээх нэртэй араб эр хоёрын дунд үүссэн nissan.com домайн нэрийн эзэмшлийн маргаан байна. 1994 онд өөрийнхөө нэрээр бүртгүүлэн авч компьютерийн худалдаа эрхэлдэг компанийнхаа вэб сайтыг хаягласан Юзи Ниссан нэртэй бизнесмэнээс энэ домайн нэрийг нь авахаар 1999 онд маргаан үүсгэн шүүхдсэн Ниссан корпорац 2005 он хүртэл цөхрөлтгүй зүтгэсэн боловч nissan.com домайн нэрийг авч чадаагүй билээ. Манайд иймэрхүү тохиолдол гарч байсан жишээ байхгүй хэдий ч жишээ нь Номин холдинг, Номин нэртэй бүсгүй хоёрын дунд ийм маргаан үүслээ гэж бодоход nomin.mn, nomin.com домайн, эсвэл “номин” гэсэн монхаягийг хэн нь ч домайн нэр болгон бүртгүүлэх бүрэн боломжтой бөгөөд хэн түрүүлсэн нь л авч, харин хоцорсон нь өөр нэр хайхаас өөр аргагүй л болно.Вэбийн хаяг, тэр дундаа домайн нэртэй холбоотой сонирхолтой баримтууд их байдаг. Домайн нэр нь өөрөө нилээдгүй сонирхолтой бизнест тооцогддог аж.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8797720381524875868-7570767404052462077?l=bolormaa1110.blogspot.com' alt='' /></div>Миний дотоод ертөнцhttp://www.blogger.com/profile/01443406393104839872noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8797720381524875868.post-49247221080378276572008-05-13T22:29:00.001+08:002008-05-13T22:31:20.109+08:00Arial Mon, Times New Roman Mon, Danzan Arial… танил сонсогдож байгаа биз? Яагаав та бидний өдөр тутам уулздаг найз ФОНТ-ууд маань шүү дээ. Албан захидал, тайлан баланс, бичиг захиа гээд бүгдийг компьютер дээрээ чухам л Ариал Мон-оороо л шивж өгнө. Дээрээс батлагдсан албан бичиг боловсруулахад баримтлах стандарт дээр хүртэл Ариал Мон-оор бичихийг шаардана. Өглөө ажилдаа ирээд аяга кофе уусан шигээ сонин гарчиглахад мөн л Ариал Мон надтай уулзана. Хаа сайгүй Ариал Мон. Тийм байтал чинь юун баяртай маяртай вэ гээд уншигч та гайхаж байна уу? Гайхах хэрэггүй, яг одоо та Ариал Мон гэдэг энэ найзаасаа сал. Нээрээ шүү. Бас таймс нью роман мон, данзан ариал энэ тэрийг ч гэсэн компьютерээсээ устга. Үгүй тэгээд устгачихаар чинь би юугаараа бичиж, баримт материалаа боловсруулах болж байнаа? гэж асуумаар байгаа биз?<br />Монголчууд бид анх компьютер хэрэглэж эхлэхээсээ авхуулаад өнөөдрийг хүртэл түүний “эрхэнд” байж, түүнд зохицож ажиллах гэж нилээд “зовж” ирсэн болохыг та мэдэх үү? Яагаад гэвэл компьютерийн бүх зүйл англи хэл дээр, нэг ч монгол үг байхгүй. Тэгээд л нэг бол англи хэл сураад зөвхөн англи дээр компьютерээ ашиглах, эсвэл ямар нэгэн аргаар монгол хэл, монгол үсгээ компьютерт “оруулж ирэх” хэрэгтэй боллоо. Мэдээж манай авьяаслаг компьютерийн мэргэжилтнүүд нөгөө болж өгдөггүй кирилл үсгүүдээ компьютерийн ертөнцөд оруулж ирж чадсан. Тэгээд л хөгжин хөгжсөөр бидний салдаггүй найзууд Ариал Мон, Таймс Нью Роман Мон-ууд амьдралд маань орж ирсэн хэрэг. Өдөр тутмын алба, амины ажил, оюутны курсын ажлаас өгсүүлээд мөн ч их ажлыг маань амжуулж өгч байна даа, тэд. Харин одоо тэдний минь “түүхэнд гүйцэтгэх үүрэг” нь дуусч, халаагаа өгөх цаг аль хэдийн иржээ.<br />Компьютерийн сүлжээ үүссэн цагаас эхлээд тулгарсан нэг том бэрхшээл бол орон орны хэлэн дэх янз бүрийн үсэг, дүрс тэмдэгтүүдийг компьютерт оруулах явдал байсан юм. Дэлхий даяараа зөвхөн англи хэлийг, латин үсгүүдийг ашиглах боломжгүй шүү дээ. За тэгээд яаж ийгээд кирилл, араб, ханз гэх мэтээр үсгүүдээ компьютерт оруулчихлаа, одоо энэ үсгүүдийг таньдаг програмууд буюу “гарын драйвер” гэж нэрлээд байдаг жишээ нь монгол үсгийн Monkey гэх мэт програмыг суулгасан компьютерүүд дээр саадгүй ажиллана. Бичиж болж байна, уншиж болж байна, хэвлээд үзэе, болж байнаа, хэрэглээд байдаг хэрэг. Гэтэл биш ээ. Өөр нэг газрын компьютер дээр уншигдахгүй, бичигдэхгүй байна. Нөгөө програмаа явуулж суулгахаас. Шийдчихлээ. Гэтэл бас л асуудал гарлаа. Интернэт дээр байрлуулсан мэдээллүүд уншигддаггүй ээ. Ямар ганц мэдээлэл уншуулах гэх дэлхий даяар тойрч явж бүх компьютерт програмаа суулгалтай биш. Мэргэжилтнүүд энэ бэрхшээлийг ч бас шийдэх аргыг олсон. Миний бэлдсэн мэдээллүүд монгол дахь бүх компьютерүүд дээр одоо уншигдана, яагаад гэвэл тэд бүгд монгол гарын драйвертай. Интернэт дээр байгаа манай компанийн вэбийг ч гэсэн хүмүүс уншиж чадна. Cyrillic Windows 1251 гээд кирилл код болгож тохируулахад арзайгаад уншигдахгүй байсан үсгүүд уншигдаад эхэлнэ. Ингээд явж байтал бас л асуудал... “ө”, “ү” гэж хоёр онцгой үсгийг өөрийнхөө компьютер дээр ариал мон-оороо бичихэд зүв зүгээр мөртлөө Интернэтэд хэрэглэж болдоггүй. “ө” үсгийг буруу харсан “э” буюу “є”, “ү” үсгийг латиний “v” үсгээр орлуулж бичнэ. Жишээ нь “хөдөлгүүр” гэдэг үгийг “хєдєлгvvр” гэж бичих бөгөөд үүнийг “хөдөлгүүр” гэж шууд тааж уншина. Үнэн хэрэг дээрээ энэ бичлэгийг гаднаас нь хараад л “хөдөлгүүр” гэж дотроо хөрвүүлэн ойлгохоос биш хэн ч “хөдөлгүүр” гэж уншихгүй шүү дээ. Монгол үг огт биш байгаа биз?<br />Бас имэйл, чат гээд Интернэт, сүлжээ ашигласан ямар нэгэн төрөл бүрийн програмуудыг монгол хэлээрээ ашиглаж болдоггүй. Үргэлж латин үсгээр орлуулж бичих хэрэгтэй болно. Тэгээд нэг юм бичиж байтал хүн бүр өөр өөрөөр бичнэ, тайлж унших гэж бас тэрүүхэндээ л ажил. Ариал мон-оор имэйл бичиж болохгүй, чаталж болохгүй, мэдээлэл хайж болохгүй. Word, Excel гээд хуруу дарам хэдхэн програмууд дээр л би түүнийг ашиглаж монголоороо баримт материал бэлдэж чадахаас биш бусад янз бүрийн гоё програмууд дээр монголоор бичиж ашиглаж огт болдоггүй. Google, yahoo гэх мэт хайлтын системүүд дээр монгол хэл дээр мэдээлэл хайж олж авна гэдэг бол бүр хэцүүхэн даваа. Өмнөх жишээгээр аваад үзэхэд “хөдөлгүүр”-ийн тухай мэдээлэл хайлаа гэж бодоход би “хєдєлгvvр” гэж нэг бичээд, “hudulguur” эсвэл “hodolguur” ч гэж бичиж магадгүй болохнээ. Тэгэхээр тус тусдаа ажиллаж байсан компьютерүүдийн хувьд шийдэж чадсан кирилл үсгийн асуудал хоорондоо холбогдсон компьютерүүд дээр шийдэгдэж чадсангүй ээ, өөрөөр хэлбэл багахан хэсэг нь л шийдэгдээд үндсээрээ шийдэгдсэнгүй гэсэн үг. Харамсалтай...<br /><br />Үгүй ээ, би танд баяртай мэдээ дуулгая. Одоо би компьютер дээрээ янз бүрийн гарын драйвер суулгахгүй, ариал мон фонт надад хэрэггүй, латин үсгээр орлуулж бичиж, эсвэл хүний бичсэн текстийг тайлж унших гэж толгойгоо өвтгөхгүй. Миний дээр дурдаад байсан бэрхшээлүүдийг мэргэжилтнүүд шийдчихжээ. Бүр аль эрт шүү. Яагаад би өдийг хүртэл мэдээгүй, бэлэн байгаа боломжийг ашиглахгүй яваад байсан хэрэг вэ?<br />Энэ шийдэл нь Юникод (Unicode) буюу хөрвүүлэх юм бол нэгдсэн кодчилол буюу нэгдсэн стандарт ажээ. Энэ нэр аль хэдийнээс энд тэндгүй дуулдаад байсан боловч та бид үүнийг зөвхөн компьютерийн мэргэжилтнүүдэд л хамаатай, ямар нэгэн нарийн ширийн зүйл гэж ойлгоод огт сонирхолгүй явж ирсэн. Гэтэл тэр нь бүр миний өдөр тутмын ажил амьдралтай салшгүй холбоотой зүйл байдаг байна шүү. Технологийн хөгжлийг дагаад бид бүгдээрээ хамгийн сүүлд гарч ирсэн аль л хүчтэй, сайн процессорууд, Windows XP, Windows 2000 бүр Windows Vista гээд л нэрлэдэг, хэрэглэдэг болж байна. Үйлдлийн системийн шинэ хувилбарууд дээр, бүр Windows XP-с эхлээд дэлхийн олон орны хэлийн үсэгнүүд, тэмдэгтүүдийг суулгаж, нэмэлт янз бүрийн програмгүйгээр жижигхэн тохиргоо хийгээд л ямар ч саадгүй зөвхөн өөр өөрийн хэл дээр байтугай нэг дор төрөл бүрийн хэл дээр, олон янзын үсэг, тэмдэгт ашиглан баримт мэдээлэл бэлтгэх, ашиглах боломжийг бий болгожээ. Одоо дэлхийн бүх өнцөг буланд хүн бүр юникод ашиглаад бүх төрлийн хэл дээр, тэдний үсэг, тэмдэгтийг уншиж, бичиж чадна.<br />Юникод нь өөрөө Windows төдийгүй Linux/Unix буюу манайхны нэрлэж зашсанаар Линукс, MacOS буюу Макинтош зэрэг үйлдлийн системүүд дээр ч ажилладаг. Зөвхөн Word, Excel гэхгүйгээр оффисын бусад бүх програмууд болон төрөл бүрийн мэргэжлийнхий ажилладаг програмуудын хувьд ч та бид монгол хэлээрээ, кирилл үсэг ашиглах боломжтой. Өдөр ирэх тутам энэхүү програмын жагсаалтууд нэмэгдсээр, тиймээс зүгээр л бүх програмын хувьд OK гэж ойлгоход л хангалттай. Юникод нь зөвхөн хэрэглэгчид бидний төдийгүй програм зохиогчид, вэбмастеруудад олон бэрхшээлийг нь шийдэж өгсөн аж. Төрөл бүрийн хэл дээр вэб сайт урлах, мэдээллийн сан үүсгэж ажиллахад үг үсэг, тэмдэгтийн асуудал үүсэхээ больсон тул би Интернэт дээр мэдээлэл хайхад ямар ч саадгүй болжээ. Шууд л “хөдөлгүүр” гэж бичнэ шүү!!! Харин энд нэг л том бэрхшээл үлдсэн. Ямар гээч?<br />Мэргэжилтнүүд асуудлыг нь шийдээд өгчихсөн байхад бид хэрэглэхгүй байгаад л хамгийн том бэрхшээл оршиж байна. Албан бичгээ ариал мон-оороо бичсээр, имэйлээ латин үсгээр орлуулж бичээд, мэдээллийн сан, вэб хуудсандаа буруу харсан э, латины v-г ашигласаар суух уу? Миний компьютер дээрх ариал мон-оор бичсэн файлыг юникод ашигладаг Солонгоо уншихгүй, миний бичсэн латин үсэгтэй имэйлийг авчихаад ээж минь уншиж чадахгүй, дээр үеийн хөгшчүүл шиг хэн ээ миний хүү энэ захиаг дуудаад өгөөч гээд л, миний хийсэн вэб сайт дээрх мэдээллийг Интернэт дээрээс хэн ч хайгаад олж үзэж чадахгүй... Шийдэл нь “Баяртай Ариал Мон, Сайн уу юникод”.<br />Ариал мон андаасаа шууд салахад бас хэцүү, яагаад гэвэл миний бүх файлууд энэ фонтоор бичигдчихсэн. Харин нэг найзынхаа зөвлөснөөр монгол мэргэжилтнүүдийн бүтээсэн хуучин фонтуудаар бичсэн файлыг юникод руу хөрвүүлдэг жижигхэн програмыг Интернэт дээрээс олоод авчихсан. Хэрэг болсон үедээ файлаа хөрвүүлчихнэ. Дараа нь компьютер дээрээсээ Monkey гэдэг гарын драйвераа устгалаа. Хэрэгтэй хэрэггүй MON гэсэн хэдэн зуун ч фонт надад байсан юм бэ дээ. Тэднээс гарын 5 хуруунд багтахаар хэдхэнийг л би ашигладаг байсан. Бүгдийг нь анинстолдлоо. Эцэст нь Windows XP системийн өөрийнх нь монгол кирилл үсэг буюу Cyrillic Mongolian үсгийн тохиргоог хийв. Одоо ингээд би хуучин миний толгойг өвтгөж байсан бүх бэрхшээлүүдээс ангижирлаа.<br />Би чамд хайртай Ариал Мон, гэхдээ баяртай. Шинэ үе Юникодыг сонгож байна шүү дээ.<br /><br />"Алтан гадас" сэтгүүл No 38; "Өдрийн сонин" No 060; 2007/02/05<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8797720381524875868-4924722108037827657?l=bolormaa1110.blogspot.com' alt='' /></div>Миний дотоод ертөнцhttp://www.blogger.com/profile/01443406393104839872noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8797720381524875868.post-52436566195184961422008-05-13T22:20:00.001+08:002008-05-13T22:20:28.905+08:00Нэг удаа ялагдлаа...<br />Хоёр удаа ялагдсан...<br />Гурав дахиа алдсан ч бай<br />Бууж өгөхийг л март!<br /><br />Сөгдөх гэдэг амархан<br />Сүүдэр дийлэх нь энүүхэнд<br />Сэтгэл чинь шаналсан ч бай<br />Сэхэх ухаанаа дууд!<br /><br />Амьдрал гэдэг хатуу шалгалт<br />Үхлийг хүртэл тэмцэж олдог<br />Үүнээс өөр үнэн алга<br />Үргэлж яв, бүү зогс!<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8797720381524875868-5243656619518496142?l=bolormaa1110.blogspot.com' alt='' /></div>Миний дотоод ертөнцhttp://www.blogger.com/profile/01443406393104839872noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8797720381524875868.post-44726974391889299392008-05-13T22:18:00.000+08:002008-05-13T22:19:09.081+08:00WITH MONEY<br />YOU CAN BUY A HOUSE<br />BUT NOT A HOME<br /><br />WITH MONEY<br />YOU CAN BUY A CLOCK<br />BUT NOT TIME<br /><br />WITH MONEY<br />YOU CAN BUY A BED<br />BUT NOT SLEEP<br /><br />WITH MONEY<br />YOU CAN BUY A BOOK<br />BUT NOT KNOWLEDGE<br /><br />WITH MONEY<br />YOU CAN BUY BLOOD<br />BUT NOT LIFE<br /><br />WITH MONEY<br />YOU CAN BUY SEX<br />BUT NOT LOVE<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8797720381524875868-4472697439188929939?l=bolormaa1110.blogspot.com' alt='' /></div>Миний дотоод ертөнцhttp://www.blogger.com/profile/01443406393104839872noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8797720381524875868.post-81536409863363138812008-05-13T22:09:00.001+08:002008-05-13T22:09:49.387+08:00Орц: <br />- Гурван стакан гурил<br />- Нэг ширхэг өндөг<br />- 3/4 стакан архи<br />- Давс<br /><br />Нухаш:<br />- 400 грамм хонины мах<br />- 50 грамм цагаан будаа<br />- 100 грамм хонины махны сала буюу өөх<br />- Хоолны гурван халбага жижиглэж хэрчсэн яншуй<br />- Давс болон перец<br /><br />Бэлтгэх арга :<br />Ясгүй хонины мах, өөх, бөөрөнхий сонгиноо махны машинаар эсвэл гараар татаж жижиглэ. Махан таташ дээрээ жижиглэсэн яншуй, давсаар амталж бага зэрэг ус хийн сайтар холь. Дээрээс нь агшааж хөргөсөн будаагаа нэмж холь. Харин гурилан зуурмагаа ус, давс, өндгөөр зуурч бэлэн болгоно. Дараа нь гурилан завсраа амталсан нухшаа хийж чимхээд түүхий өндөг түрхэж хайрахад будаа, яншуйтай амтат чебуреки бэлэн болно.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8797720381524875868-8153640986336313881?l=bolormaa1110.blogspot.com' alt='' /></div>Миний дотоод ертөнцhttp://www.blogger.com/profile/01443406393104839872noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8797720381524875868.post-63519593029590526172008-05-13T22:08:00.000+08:002008-05-13T22:09:04.445+08:00Орц:<br />- 700 грамм гурил<br />- Давс, перец<br />- Хагас литр ус<br /><br />Нухаш:<br />- Мөөгний нухаш<br />- Исгэж дарсан байцаа, шарсан сонгино, лууван<br /><br />Бэлтгэх арга:<br />Усандаа давс, хар перец, шигшсэн гурил хийж зуур. Гурил шингэн зөөлөн байх байх тусмай сайн. Дараа нь жижиг хэсгүүдэд хувааж ойролцоогоор 20 см диаметртэй, 3 мм зузаантай элдэж мөөг, шарсан ногоотой хольцоосоо нимгэн хийж үзүүрийг нь сайтар чимхэсний дараа сэрээгээр хэд хэдэн газар хатгаж нүхлэх хэрэгтэй. Эцэст нь мэдээж халаасан тосондоо хайрахад мөөгтэй чебуреки бэлэн болно.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8797720381524875868-6351959302959052617?l=bolormaa1110.blogspot.com' alt='' /></div>Миний дотоод ертөнцhttp://www.blogger.com/profile/01443406393104839872noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8797720381524875868.post-26578390339291226172008-05-13T22:07:00.001+08:002008-05-13T22:10:13.238+08:00Орц:<br />- Улайн буудайн гурил хоёр стакан<br />- Архи 100 грамм<br />- Давс<br /><br />Махан таташ:<br />- Судак буюу саамх эсвэл өөр шинэхэн загасны ясгүй махнаас 500 грамм <br />- Бөөрөнхий сонгино 2-3 ширхэг<br />- Перец<br />- Архи эсвэл загасны бульон<br /><br />Бэлтгэх арга:<br />Ясгүй загасны махаа сонгинотойгоо хамт махны машинд хийж нухаш болгоод давс, перец, бага зэрэг загасны шөл эсвэл архиар амтал. Дугуй элдэж нимгэлсэн гурилныхаа завсар амталсан нухшаа хийж хоёр талыг нь завсар гаргалгүй чимхэхэд тал сар хэлбэртэй болно. Мэдээж хуушуурын адил хоёр талаар нь ээлжлэн хайрах хэрэгтэй.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8797720381524875868-2657839033929122617?l=bolormaa1110.blogspot.com' alt='' /></div>Миний дотоод ертөнцhttp://www.blogger.com/profile/01443406393104839872noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8797720381524875868.post-11202381474595320812008-05-13T22:06:00.003+08:002008-05-13T22:16:33.743+08:00<a onblur="try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}" href="http://4.bp.blogspot.com/_nkSrtmmTbus/SCmiKGDYl5I/AAAAAAAAACE/eC_Xu2KoLCQ/s1600-h/-942185662.jpg"><img style="float:left; margin:0 10px 10px 0;cursor:pointer; cursor:hand;" src="http://4.bp.blogspot.com/_nkSrtmmTbus/SCmiKGDYl5I/AAAAAAAAACE/eC_Xu2KoLCQ/s200/-942185662.jpg" border="0" alt=""id="BLOGGER_PHOTO_ID_5199865539083147154" /></a><br />Чебуреки бол кавказ үндэсний хоол. Гэхдээ монгол хуушууртай тун төстэй. Шинэхэн хайрсан, халуухан чебуреки шар айрагны хамгийн сайн даруулга болдог юм.<br /> “Сонгодог”кавказ чебуреки<br /><br />Орц: <br />- Дөрвөн стакан гурил (стаканын багтаамж 250 мл)<br />- Нэг хагас стакан ус<br />- Хоолны нэг халбага архи<br />- Нэг ширхэг өндөг<br />- Хоолны хоёр халбага ургамлын тос / масло, царцуу тос ч байж болно/<br />- Цайны тал халбага давс<br /><br />Махан таташ:<br />- 700 г мах / үүнд, хонины мах байвал илүү амттай болдог. Гэхдээ хонь, гахайн махны сала 1/3 –ээс багагүй орно /. Сонгино 350 грамм, хагас стакан ус, перец, амтлагчууд.<br /><br />Бэлтгэх арга:<br />- Усандаа давс болон тосоо хийж халаах хэрэгтэй. Тос нь усан дээр бөмбөлөг болон хөвж байвал сайн. <br />- Тостой усандаа хагас стакан гурил хийж хурдан хутга.<br />- Өндөг болон архиа дээрээс нь нэмж хий. Үлдсэн гурилаа бага багаар нэмж зуурсаар, нухаж болохоор болгоно. Хэт зөөлөн байвал хуурай гурил нэмж сайтар нухаад цаг хэртээ амраа.<br />Гурилаа нийлүүлж, амраах хоорондоо махан татшаа бэлтгэх хэрэгтэй. Үүнд:<br />- Махаа машиндаж татаад жижиглэж хэрчсэн сонгино болон давс, бусад амтлагчаар амтал. <br />- Сонгино, махаа машинаар эсвэл гараар алинаар нь ч татаж жижиглэж болно. <br />- Бэлэн болсон махан таташ дээрээ 0,5 – 1 стакан ус эсвэл тараг хийгээд сайтар холиход амт, үнэр нь тун гайхалтай болдог.<br /><br />Чебурекийг хайрахдаа:<br />Зуурсан гурилаа таслаж жижиг хэсгүүдэд хуваан бөөрөнхийлээд дугуй хэлбэртэй нимгэн элдэнэ. Яг л манай хуушууртай адил. Нимгэлж элдсэн гурилан завсраа амталсан махан татшаа хийгээд чимхэнэ.<br /><br />Хайруулын тогоондоо 2-3 см ургамлын тос хийж, халаагаад хоёр талаар нь ээлжлэн хайрахад чебуреки бэлэн болно.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8797720381524875868-1120238147459532081?l=bolormaa1110.blogspot.com' alt='' /></div>Миний дотоод ертөнцhttp://www.blogger.com/profile/01443406393104839872noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8797720381524875868.post-74122791446584490822008-05-13T00:05:00.001+08:002008-05-13T00:05:58.049+08:00Өргөст хэмх даршлахад, хамгийн гол нь хөгширч муудаагүй, дотор талдаа хөндий үүсээгүй сайн чанарын өргөст хэмхийг сонгож аваад сайтар угааж цэвэрлэнэ.Хэрэв хөндий үүсэж бүдүүрсэн хэмх даршилахад маш түргэн хугацаанд муудах ба амт чанар муутай болдог. Уусмалыг бэлтгэхдээ 3л усанд 180гр нунтаг давс /иоджуулаагүй нунтаг давс/ 140гр элсэн чихэр хийж буцлангуут нь 6 халбага /дунд / уксус таглаад буцалгалтыг зогсооно. Энэ уусмал нь дундаж хэмжээтэй 6-7 шил өргөст хэмхдаршилахад тохирно.<br />Өргөст хэмх даршилах шил савыг урдаас 3-4 дамжлагаар сайтар угаасан байх ба хамгийн сүүлд 10-15 минут жигнэж ариутгана. Мөн тагыг маш сайн угааж ариутгасан байх ба зэврэсэн таг хэрэглэж болохгүй. Ариутгасан 1 литрийн шилэн дотроо 2-3ш лаврын навчны толгой, гоньдны иш 2-3ш, үрлэн хар перец 5-6ш, 2ш саримсны хумс, 2-3ш үхрийн нүдний модны навч болон хэмжээ ижил хэмжээттэйгээр зайг нь тохируулан хийнэ. Хэрэв илүү үзэмжтэй амтлаг болгоё гэвэл жижиг лууван болон цэцэгт байцаа зэргийг 2-3 ширхэгийг хийж болно. Лууван, цэцэгт байцаа, үхрийн нүдний навч зэрэг нь дарж байгаа ногоондоо сайхан үнэр, амт оруулдаг. Гоньдны толгой болон үхрийн нүдний навчаа, лууванзэрэгээ буцалсан усанд дүрж ариутгасан байх хэрэгтэй. Уусмалаа хийхдээ шилнийхээ 3/2 хүртэл хийж тагийг хагас таглаад 8-10 минут жигнэж гаргаж ирэнгүүтээ сайтар таглаад доош харуулж тасалгааны нөхцөлд 7 хоног хадгалж хэрэглэхэд бэлэн болно. Даршилсан ногоогоо сэрүүн нөхцөлд 1-6 сар хүртэл хадгалаж хэрэглэж болох ба буруу аргаар даршилсан хэмхний таг бөмбийх, шүүс булингартах, исэх зэрэг шинж тэмдэг илэрнэ. Өргөст хэмх даршлах арга ажиллиагаатай алил аргаар лооль, лууван, манжин зэрэгэг хүнсний ногоог даршилж хадгалаж болно.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8797720381524875868-7412279144658449082?l=bolormaa1110.blogspot.com' alt='' /></div>Миний дотоод ертөнцhttp://www.blogger.com/profile/01443406393104839872noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8797720381524875868.post-32843012615964222542008-05-13T00:03:00.000+08:002008-05-13T00:04:28.658+08:00Хэрэглэгдэх ногоо: <br />Гүйцэд боловсорсон улаан лооль -1ш<br />Өргөсх хэмх 1ш дундаж<br />Ногоон болон улаан амтат чинжүү 1кг<br />Шар лууван 2кг, бөөрөнхий сонгино 0.4кг<br />Байцаа, бага зэрэг, лаврын навч 2-3ш<br />Давс 80гр, элсэн чихэр 120гр<br />Үрлэн хар перец 20-25ш<br />Ургамлын тос100-200гр.<br /><br />Эхлээд сайтар угааж цэвэрлэн хэрчиж бэлдэнэ. Угааж цэвэрлэсэн улаан лооль, сонгиныг 3-5 мм зузаантай дугуй хэрчинэ. Амтат чинжүүний үр суусан хэсгийг сайтар угааж цэвэрлэнэ.<br />Чинжүү байцаа болон шар лууванг 2-3мм зузаантайгаар бэлдэнэ. Паалантай саванд ургамлын тосоо хийж сайтар халсны дараа урьдаас хэрчиж бэлдсэн сонгино, лууван болон перец 20-25ш, 80гр давс, 120гр элсэн чихэр хийж зөөлөн галаар 3 минут жигнэнэ. Байцаа болон чинжүүгээ хийж 10-15 минут жигнээд /өөрийнх нь шүүсээр/ хамгийн сүүлд улаан лооль болон хэмхээ хийж лаврын навчаа 10-15 минут битүү жигнэж болгоно. Ургамлын тос ихтэй байх тусам хадгалалт удаан даах ба амт чанараа алдах нь удаан байдаг.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8797720381524875868-3284301261596422254?l=bolormaa1110.blogspot.com' alt='' /></div>Миний дотоод ертөнцhttp://www.blogger.com/profile/01443406393104839872noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8797720381524875868.post-79794925905173459762008-05-08T23:30:00.000+08:002008-05-08T23:31:06.474+08:00Брэнд гэж юу вэ?<br />Хэрэглэгчийн ой тойнд үлдэх онцгой нэгэн санаа эсвэл зарчим<br /><br />1. Өргөжих зарчим<br />The Law of Expansion<br />Брэндийн хүч нь тархацынхаа талбайтай эсрэг хамааралтай байдаг.<br />Хэрвээ хүчтэй брэнд бий болгох зорилго тавьсан бол брэндээ өргөжүүлэх биш харин хязгаарлах хэрэгтэйг анхаараарай. Урт хугацааны хувьд авч үзвэл брэндийн өргөжилт хүчийг саармагжуулн имиджийг аюулд учруулдаг.<br /><br />2. Төвлөрөх зарчим<br />The Law of Contraction<br />Зорилгоо нарийвчлан тодорхойлох нь брэндийг хүчирхэг болгоно.<br />Амжилтанд хүрэхийн тулд амжилтанд хүрсэн хойноо бус амжилтанд хүрэхийн тулд юу хийснийг олж мэдэх хэрэгтэй. Амжилтанд хүрэхийн тулд ганцхан зүйл хийгдсэн байдаг бөгөөд тэр нь зорилгоо нарийвчлан тодорхойлох явдал юм. Зорилгоо нарийсга, брэндээ хязгаарла тэгсэн цагт амжилт ирнэ.<br /><br />3. Таниулах зарчим<br />The Law of Publicity<br />Брэнд бий болгоход зар сурталчилгаанаас илүү таниулга чухал.<br />Ихэнхи компани брэндчилэх стратегиэ рекламдах гэж ойлгодог. Брэндчилэх стратегиэ таниулгаар эхлэх ёстойг мэддэггүй.<br /><br />4. Рекламын зарчим<br />The Law of Advertising<br />Нэгэнт бий болсон брэндийг цаашид оршин тогтнуулахын тулд рекламаар дэмжих шаардлага гардаг.<br />Рекламанд зарцуулсан хөрөнгө эргэлт буцалтгүй өрсөлдөгчийн тань "Танай эдлэн газарт" шагайх өртөгийг нэмэгдүүлснээр "хашааны гадна" үлдээдэг.<br /><br />5. Нэг үгээр илэрхийлэгдэх зарчим<br />The Law of Word<br />Брэнд хэрэглэгчийн ой тойнд зөвхөн нэг нэр буюу нэг л үгээр илэрхийлэгдэн үлддэг.<br />Боломжит зах зээлийн хэдэн хувийг эзлэх бус харин зорилгоо нарийвчлан хэрэглэгчийн ой тойнд ганц л үг шингээж чадсан цагт амжилт ирдэг.<br /><br />6. Хоногшуулахын зарчим<br />The Law of Credentials<br />Өөрийгөө хэрэглэгчийн ухамсарт хэрхэн байрлуулах вэ? Жинхэнэ байна гэдэг ямар ч брэндийн амжилтын үндэс юм.<br /><br />7. Чанарын зарчим<br />The Law of Quality<br />Чанар чухал боловч дангаараа брэндийг бий болгодоггүй.<br />Чанар зайлшгүй ба чадах чинээгээр сайжруулах хэрэгтэй. Гэвч брэнд бий болгоход дан ганц чанар хүрэлцэхгүй. Зорилгоо нарийвчлан тодорхойлох, нэр хүндээ дээшлүүлэх, мөн үнээ өндөр барих хэрэгтэй.<br /><br />8. Бүтээгдэхүүний нэр төрлийн зарчим<br />The Law of the Category<br />Жинхэнэ Лидер бүтээгдэхүүний нэр төрлөө олшруулах бус харин цоо шинэ нэр төрлийн бүтээгдэхүүн бий болгодог.<br />Лидер нь брэндээ бус харин зах зээлээ өргөтгөх ёстой гэдгээ анхаар.<br /><br />9. Нэрний зарчим<br />The Law of the Name<br />Урт хугацааны хувьд брэнд гэдэг нь ганц нэрнээс өөр зүйл биш юм.<br />Брэнд гэдэг нь компаний мөн чанар юм. Компани, бүр цаашлавал улс орон оршин тогтнох эсэх нь брэнд бий болгож чадсан эсэхтэй холбоотой.<br /><br />10. Брэндээ өргөжүүлэх зарчим<br />The Law of Extensions<br />Брэндийг баллах хамгийн амархан арга нь нэрийг нь бүх зүйлд ашиглах явдал юм.<br />Хэрэв зах зээлд эзлэх хувь чинь багасаж байвал, байгаа газартаа зогсоод өөр нэг брэндийг бүтээ! Байдал хэвэндээ бол брэндээ бэхжүүлэх арга хэмжээ ав!<br /><br />11. Нөхөрлөлийн зарчим<br />The Law of Fellowship<br />Шинээр бүтээгдэхүүний нэр төрөл бий болгохын тулд бусад брэндүүдтэй хамрах хэрэгтэй.<br />Зах зээлийн 50 хувиас илүү хувьтай болохыг хүсвэл олон брэнд бий болго. Нэг брэндийн доор олон бүтээгдэхүүн бус харин олон брэнд бий болгох хэрэгтэй. (15-р зарчим буюу Ах дүүгийн зарчим)<br /><br />12. Ерөнхий нэрний зарчим<br />The Law of the Generic<br />Амжилтанд хүрэхгүй байх хамгийн амархан арга нь брэндээ ерөнхий нэрээр нэрлэх.<br /><br />13. Компаний зарчим<br />The Law of the Company<br />Брэнд бол брэнд, компани бол компани. Хоорондоо ялгаатай.<br />Брэндчилэхэд хамгийн их маргаан гардаг асуудал нь компанийн нэр болон түүний үүрэг юм. Гэхдээ бол энэ асуудал шийдэгдсэн. Брэнд анхаарлын төвд байх ёстой. Компаний нэрийг ашиглах нь зайлшгүй бол ашигла. Гэхдээ маш ухаалаг байдлаар.<br /><br />14. Доод брэндийн зарчим<br />Брэндчилэх амжилтыг дэд брэнд бүтээснээр устгадаг.<br />Зах зээлд нийцээгүй брэндчилэл амжилтанд хүрдэггүй. Дэд брэнд, мегабрэнд ойлголтууд нь хэрэглэгчээс гадуурх ойлголт. Хэрэглэгчийн хувьд юу ч илэрхийлдэггүй.<br />Хялбар сэтгэ. Хэрэглэгч шигээ сэтгэ. Тэгсэн цагт л брэнд чинь амжилтанд хүрнэ.<br /><br />15. Ах дүүгийн зарчим<br />The Law of Siblings<br />Дараагийн брэндийг зах зээлд гаргахад хэзээ, хаана гэдэг нь маш чухал.<br />Ах дүүгий зарчимууд:<br />-Хоорондоо "зайтай" бүтээгдэхүүн сонгож ав.<br />-Бүтээгдэхүүний нэг давуу талыг сонгож ав.<br />-Брэндүүдийг хооронд нь ялгаж өг.<br />-Төстэй биш хоорондоо ялгаатай нэр өг.<br />-Шинэ төрлийн бүтээгдэхүүн гаргаж чадаж байвал "дүүтэй" бол.<br />-Ах дүү брэндийг удирдлагыг компаний дээд удирдлага гартаа ав. Эс бөгөөс ялгарах утгаа алдана.<br /><br />16. Хэлбэрийн зарчим<br />The Law of Shape<br />Брэндийн лого нь харахад аятайхан хэлбэртэй байх ёстой.<br />Хүний нүдээр харахад тохиромжтой харьцаа нь 1нэгж өндөр х 2.25 нэгж өргөн<br /><br />17. Өнгөний зарчим<br />The Law of Color<br />Өрсөлдөгчийн өнгөнөөс эсрэг өнгийг хэрэглэх нь тохиромжтой.<br />Сонгосон өнгөө тогтвортой хэрэглэх нь хэрэглэгчийн ой тойнд брэндийн байр суурийг тогтворжуулахад ихээхэн чухал үүрэгтэй.<br /><br />18. Хил хязгаарын зарчим<br />The Law of Borders<br />Глобал брэндчилэлд саад үгүй. Брэндэд ямар ч хил хязгаар байх ёсгүй.<br />Аливаа брэндийн имидж өөрийн улс орны имиджтэй нийцэж байгаа цагт глобал брэнд болох боломжтой болдлог.<br /><br />19. Өөртөө үнэнч байх зарчим<br />The Law of Consistency<br />Брэнд нэг шөнийн дотор бий болдоггүй. Амжилт хэдэн арван жилээр хэмжигдэх болохоос хэдхэн жилээр хэмжигддэггүй.<br />Брэндэд хязгаар байх ёстой. Үүнд л брэндийн утга учир оршино.<br /><br />20. Өөрчлөлтийн зарчим<br />The Law of Change<br />Брэнд өөрчлөгдөж болно. Гэхдээ энэ нь тун ховор байх ёстой. Мөн өөрчлөлтийг маш болгоомжтой гүйцэтгэх хэрэгтэй.<br />Өөрчлөх нөхцөлүүдэд:<br />-Брэнд нь сул буюу хүч чадал багатай бол<br />-Брэндээ хамгийн доод түвшинд авчрахыг хүсвэл<br />-Брэндийн үйл ажиллагааны салбар нь өөрөө удаан хувьсах шинж чанартай бол брэндийг аажим аажмаар өөрчлөхөд саад байхгүй.<br /><br />21. Мөнх бусын зарчим<br />The Law of Mortality<br />Ямар ч брэнд мөнх насалдаггүй. Зарим үед отенази хийх нь хамгийн зөв шийдвэр болдог.<br /><br />22. Нэг имиджтэй байхын зарчим<br />The Law of Singularity<br />Брэндийн хамгийн гол шинж нь хаанаас нь ч харсан адилхан харагддагт оршино.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8797720381524875868-7979492590517345976?l=bolormaa1110.blogspot.com' alt='' /></div>Миний дотоод ертөнцhttp://www.blogger.com/profile/01443406393104839872noreply@blogger.com1tag:blogger.com,1999:blog-8797720381524875868.post-89122448128546905472008-05-06T21:37:00.003+08:002008-05-13T22:42:27.370+08:00Интернэт хүн төрөлхтөний амьдралд олон дэвшил, өөрчлөлтийг бий болгосны нэг нь хүмүүсийн хоорондын харилцаанд хамгийн гол байр суурийг эзэлж байсан аман ярианы харилцааны ач холбогдлыг бүдэгрүүлэн, бичгийн харилцааг өргөн дэлгэрүүлсэн явдал юм. Интернэт дэх бичгийн харилцаа гэдгээр имэйл, чат, мессенжер гэх зэрэг онлайн харилцааг хэлсэн агаад эдгээр нь өнөөдөр ажил хэргийн ертөнцөд харилцааны хамгийн чухал хэрэглүүр болсон билээ. Эдийн засгийн асар хурдацтай хөдөлгөөний энэ эрин үед имэйл болон бусад онлайн харилцаа нь бизнесийн харилцааны орон зай, цаг хугацаанаас үл хамаарах, үр ашигтай, найдвартай, хялбар хэрэглүүр болж чадаж байна. Имэйлийг бизнесийн харилцаанд төдийгүй хувийн харилцаанд ч өргөнөөр хэрэглэж байгаа билээ.<br /><br />Яагаад энэ имэйл гэгч зүйл ийм их хэрэгцээтэй болчихвоо? Яагаад утас, факс байж байхад заавал имэйлээр харилцах хэрэгтэй гэж? Гэтэл утсаар ярилцсан яриаг имэйл шиг эмх цэгцтэй байлгах, үр дүнг хянаж, хэмжихэд хамаагүй төвөгтэй байдаг ажээ. Бодоод үзэхэд, имэйлд бичиж болох текстийн хэмжээ, санаагаа зөв илэрхийлэх боломж, Subject буюу гарчиг, мөн харилцаж байгаа хоёр хүнээс гадна бусад талуудыг оролцуулж болох боломж гэхчлэн бусад харилцааны хэрэгслүүдэд байдаггүй олон давуу тал имэйлд байна. Мэдээжийн хэрэг утсаар ярьсан яриаг бичиж авч болдог. Гэхдээ олон хүмүүст зэрэг, хурдан хугацаанд мэдээлэл хүргэх боломжгүйн дээр имэйл бичиж илгээхэд зарцуулах цаг, хөдөлмөрөөс хавьгүй их цаг, хөдөлмөр шаардагддаг билээ. Имэйл бичихэд хэлэх гэж буй зүйлээ сайтар бодож, дахин хянаж үзээд, зөв илэрхийлэн илгээх боломж хангалттай байдаг. Хэдийгээр факсаар ч бас сайн боловсруулсан албан бичгийг илгээж болох боловч имэйлтэй харьцуулахад маш хязгаарлагдмал боломжтой юм.<br /><br />Ажил хэргийн хүрээнд имэйлээр харилцахдаа бид өөрсдөө ч анзааралгүйгээр маш олон алдааг гаргадаг байна. Юуны өмнө бизнесийн харилцаанд үнэгүй, олон нийтэд зориулсан имэйлийг хэрэглэдэггүй. Жишээлбэл бид yahoo.com, hotmail.com, gmail.com гэх мэт хувийн хэрэглээний үнэгүй имэйлээ хувийн харилцаандаа ч, бизнесийн харилцаандаа ч холиод хэрэглээд явдаг. Гэтэл ийм хаягаар харилцаад байгаа тохиолдолд таны харилцаж буй бизнесийн түншид үл итгэх сэтгэл төрдөг ажээ. Энэ хүн ер нь ажил хэрэг яриад байгаа хүн мөн үү, миний хамтран ажиллах гээд байгаа компанид ажилладаг нь үнэн үү гэх зэргээр эргэлздэг байна. Цаашлаад үл хүндэтгэсэн, ажил хэрэгч бус байдлаар хандаж байгаагийн илрэл гэж үзэхэд хүрдэг.<br /><br />Интернэтийн ертөнцөд ажил хэрэгч хүмүүс болоод компаниуд өөрийнхөө бизнесийн бранд нэрээр домайн нэрээ бүртгүүлж, түүн дээрээ имэйл хаяг авч ажил хэргээ явуулдаг. Тухайлбал Microsoft корпорац www.microsoft.com домайн нэртэй, бүх ажилтнууд нь AjiltniiNer@microsoft.com имэйл хаягаар харилцдаг. Тэдний нэг ч ажил хэрэг үүнээс өөр хаяг, имэйлээр явагддаггүй. Монголд бол Датаком компани гэхэд www.datacom.mn домайн нэр, AjiltniiNer@datacom.mn имэйл хаягтай, Мобиком корпорац www.mobicom.mn домайн нэр, имэйл нь AjiltniiNer@mobicom.mn, Оллоо компани www.olloo.mn домайн нэр, ner@olloo.mn имэйл хаягтай байх жишээтэй. Олны танил компаниуд голдуу зах зээлд танил болчихсон бранд нэрээрээ домайн нэр бүртгүүлэх хандлагатай байдаг байна.<br /><br />Бид имэйл хаяг авахдаа багын нэр, товчилсон нэр эсвэл ямар нэгэн содон, чамин нэрээр авах дуртай билээ. Гэтэл энэ сонирхол маань ажил хэргийн харилцаанд бол бас л алдаа юм. baagii@XYZ.mn гэсэн имэйл хаяг авч ажил хэргийн харилцаанд ашиглах нь маш зохисгүй. Болж өгвөл өөрийнхөө албан ёсны нэрээр, жишээ нь, bat@XYZ.mn гэсэн хаяг авах хэрэгтэй байдаг.<br /><br />Өөр нэгэн түгээмэл алдаа гардаг нь байгууллагынхаа домайн нэр дээр, өөрийнхөө нэрээр имэйл хаягаа зөв авсан атлаа бизнесийн түншдээ имэйл илгээхдээ бүтэн нэр, албан тушаал, хаяг, утас зэрэг зайлшгүй шаардлагатай мэдээллийг агуулалгүй илгээдэг явдал. Аливаа вэб имэйлийн үйлчилгээ болон имэйлийн стандарт програмуудад signature буюу нэрийн хуудсын мэдээллийг имэйлд автоматаар оруулан илгээх тохиргоо бий. Энэ тохиргоог ашиглаад дээрх шаардлагатай мэдээллүүдийг имэйлдээ оруулан илгээх ёстой юм. Жишээ нь:<br />---------------------------<br />Erdene BAT<br />Marketing Manager<br />XYZ LLC National IT Park<br />Ulaanbaatar, Mongolia<br />Tel: (976)11-333333<br />Fax: (976)11-333333<br />Email: bat@XYZ.mn<br />Web: www.XYZ.mn<br />---------------------------<br /><br />Таны бизнесийн түнш имэйл хүлээн авахдаа XYZ компанийн ажилтан, Маркетингийн менежер Эрдэнийн Бат гэдэг хүнтэй харилцаж байна гэдэг мэдээллийг авч, тантай харилцах итгэл үнэмшилтэй болох юм. Ийм сэтгэгдэл нь эргээд ажил хэргийн харилцаа амжилттай явагдах, харилцан хүндэтгэсэн уур амьсгалыг бий болгоход маш чухал нөлөө үзүүлдэг.<br /><br />Имэйл хаяг, бусад шаардлагатай мэдээллүүдээс гадна имэйл бичсэн арга барил, найруулга, үг үсгийн алдаа, санаагаа тодорхой, үнэн зөв илэрхийлсэн байдал гээд тухайн имэйл бичиж буй хүнээс өөрөөс нь бүрэн шалтгаалах нэлээд зүйлс бий. Энэ нь хичнээн ажил хэрэгч сайхан хувцасласан, гоёмсог нэрийн хуудастай байлаа гээд хүнтэй зөв ярьж чадахгүй бол юу ч бүтэхгүйтэй агаар нэг хэрэг юм. Танд тус болох үүднээс ажил хэргийн имэйл бичихэд тань хэрэг болох хамгийн энгийн хэдэн зөвлөгөөг энд дурдая.<br />- Subject буюу захидлын товч утгыг агуулсан гарчгийг зөв өгөх хэрэгтэй. Бид имэйлийн гарчгийг нэг их тоолгүйгээр “Hi”, “Hello”, “From Mongolia” гэх мэтээр санаандаа орсон үгийг бичиж, эсвэл хоосон орхиод илгээчихдэг. Гэтэл захидал хүлээн авч байгаа хүн өдөрт хэдэн арав, магадгүй хэдэн зуугаар нь захидал хүлээн авч байдаг тул ач холбогдолгүй гарчигтай захидлыг уншилгүй өнгөрөөчих, хэрэггүй захиа байна гэж үзээд устгах магадлал маш өндөр. Үүнээс гадна гарчигаа буруу өгснөөс болоод хүлээн авч буй имэйлийн програм спам гэж ойлгон имэйл хайрцагт нэвтрүүлэхгүй хаах нөхцөлд ч орж болзошгүй. Ийм тааламжгүй тохиолдлоос зайлсхийхийн тулд ямар агуулгатай имэйл бичиж буйгаа гарчгийн хэсэгт товчхон бичиж өгөх хэрэгтэй юм. Жишээ нь “Tuesday meeting arrangement” эсвэл “Myagmar garigiin uulzaltiin tov” гэх мэт.<br />- Ажил хэргийн имэйлийг “Сайн байна уу?” гэсэн үгээр эхэлдэггүй. Монголчууд захиа бичихдээ энэ эхлэлийг нийтлэг хэрэглэдэг боловч энэ нь хувийн захидалд илүүтэй хэрэглэгддэг, ойр дотнын хүндээ хандсан хэллэгт тооцогддог. Тиймээс “O’driin mend!” “Tanii amriig erey!”, гадаад хэлээр бичиж буй бол тухайн хэл дээр бизнесийн имэйл бичих ёсыг дагаж бичих нь зүйтэй.<br />- Имэйлээ төгсгөхдөө “Bayartai. Bat” гэх мэтээр төгсгөж болохгүй. Ажил хэргийн имэйлийн төгсгөлд заавал нэрээ бичиж, гарын үсгээ оруулах ёстой. Хэд хэдэн имэйл харилцан бичиж, танил болсны дараа гарын үсэг оруулалгүйгээр имэйл илгээж болох юм. Мөн “Hundetgesen”, “Mendchilsen” гэх зэрэг тодотголыг заавал оруулж өгнө. Жишээлбэл:<br /><br />Hundetgesen,<br />Bat<br />---------------------------<br />Erdene BAT<br />Marketing Manager, XYZ LLC National IT Park, Ulaanbaatar, Mongolia Tel: (976)11-333333, Fax: (976)11-333333 Email: bat@XYZ.mn, Web: www.XYZ.mn<br />---------------------------<br />- Захианы эхлэл төгсгөл нь хаа байгаа нь мэдэгдэхгүйгээр үргэлжлүүлэн бичдэг нь бидний гаргадаг хамгийн бүдүүлэг алдаануудын нэг жишээ юм. Жишээ нь:<br />---------------------------<br />Sain baina uu? Myagmar garigiin uulzaltiig 15.00 tsagaas manai companiin bairand hiie. Bayartai. Bat<br />---------------------------<br />Энэ имэйлийг хүлээн авсан хүнд имэйл бичсэн хүн маш хайхрамжгүй, үл хүндэтгэсэн байдлаар бичсэн байгаа тул уулзалтад очихоос татгалзсан нь дээр санагдах хүртэл таагүй сэтгэгдлийг төрүүлнэ. Захидлын эхэнд мэндчилгээний үгээ бичсэний дараа эх захидлаа шинэ мөрнөөс эхэлж бичдэг. Дунд нь нэг хоосон мөр орхиж болно. Үүнтэй адилаар захидлын төгсгөлийн “Hundetgesen” гэсэн тодотголоо нэг мөрөнд бичээд, нэрээ дараагийн мөрөнд бичиж, доод талд нь гарын үсгийн мэдээллээ оруулж өгдөг.<br />Ажил хэрэгч гэж тооцож болох имэйлийн нэг жишээг дурдая.<br />---------------------------<br />O’driin mend!<br /><br />Email iruulsend tani bayarlalaa. Bidnii o’mno tovloson uulzaltiig ireh Myagmar garigiin 15.00 tsagaas manai companiin bairand hiiheer tohirood baina. Ta ireh bolomjtoi esehee emaileer medegdene uu.<br />Tanii hariug huleej baina. Bayarlalaa.<br /><br />Hundetgesen,<br />Bat<br />---------------------------<br />Erdene BAT<br />Marketing Manager, XYZ LLC National IT Park, Ulaanbaatar, Mongolia Tel: (976)11-333333, Fax: (976)11-333333 Email: bat@XYZ.mn, Web: www.XYZ.mn<br />---------------------------<br /><br />- Бичиж буй санаагаа аль болох товч бөгөөд тодорхой илэрхийлнэ. Имэйл хэтэрхий урт, нуршуу байвал хүлээн авагч тэр бүр бүгдийг анхаарч уншихгүй байх талтай. Тиймээс таныг санаагаа бүрэн илэрхийлэхэд тань имэйл хэтэрхий нуршуу болохоор байвал хэд хэдэн имэйлд салгаж бичин илэрхийлэх, эсвэл тусад нь файл болгон боловсруулаад хавсарган илгээх аргуудыг хэрэглээрэй.<br />- Имэйлээ илгээхийн өмнө үг үсгийн алдааг сайтар нягтлан шалгана. Вэб имэйлийн үйлчилгээнүүд болон имэйл програмуудад Англи, Герман зэрэг түгээмэл хэл дээр бичсэн имэйлийн алдааг шалгаж засдаг програм байдаг. Харин монгол хэл дээр, латин үсгээр галиглан бичсэн имэйлийн алдаа шалгах програм одоохондоо байхгүй тул өөрөө сайтар уншиж шалгахаас өөр аргагүй.<br /><br />Компани дотроо харилцах имэйлийг заавал бизнесийн ёс дүрэм дагаж, өндөр шаардлагын дагуу боловсруулах албагүй байж болно. Бусад ажилтнуудтайгаа өдөр тутам шахуу харилцаж байгаа тохиолдолд имэйлээ энгийн байдлаар, товч, тодорхой бичиж болно гэж үздэг байна. Гэхдээ энд харилцан нэгнээ хүндэтгэх зарчмыг баримталж байх нь чухал.<br /><br />Эцэст нь ажил хэргийн имэйл харилцаанд баримтлах энэхүү энгийн зарчмуудаа нэгтгэвэл:<br />- Өөрийн байгууллагын домайн нэр дээр имэйл хаягтай байх<br />- Албан ёсны нэрээрээ имэйл хаягаа авах<br />- Signature буюу гарын үсэг хэрэглэх<br />- Subject буюу гарчгийг зөв, тодорхой өгөх<br />- Имэйлийн эхлэл төгсгөлийг ажил хэрэгч байдлаар бичих<br />- Үг үсэг, дүрмийн алдаагүй байх<br />- Санаагаа товч, тодорхой, зөв найруулгатай бичих<br /><br />Ингээд та бизнестээ имэйл харилцааг зөв, ажил хэрэгч ашиглаж чадвал үр дүнг нь тун удахгүй хүртэх болно. Танд амжилт хүсэе.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8797720381524875868-8912244812854690547?l=bolormaa1110.blogspot.com' alt='' /></div>Миний дотоод ертөнцhttp://www.blogger.com/profile/01443406393104839872noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8797720381524875868.post-79050558546136793732008-05-05T22:26:00.002+08:002008-05-05T22:29:32.430+08:00Хэвлийдээ бойжуулан намайгаа тээж<br />Хатуу хүтүү хорвоод сайхан амьдрал бэлэглэсэн<br />Цагаанхан сүүгээрээ тэтгэж хүн болгосон<br />Цайлган сэтгэлтэй бурхан минь та<br />Наран жаргаж бүрий орох болгонд<br />Наддаа санаа зовдог нь та билээ<br />Дөрвөн зүг найман зовхист олдохгүй<br />Дэндүү нандин эрдэнэ минь та билээ<br />Буруу зөвийг ялгаж хэлдэг<br />Буяант хүн маань та билээ<br />Хүүгийнхээ төлөө гэж амьдардаг<br />Хүн төрхт хувирсан бурхан та билээ<br />Ачийг чинь хариулан жаргаах нь<br />Миний амьдралын ганц зорилго<br />Алтан аяганаас ус уулгах нь<br />Мөрөөдөл биш биелэгдэх зүйл<br />Шүүдрийн туслаар цай чанаж өгнө ээжээ<br />Шүлэг дуундаа таныхаа тухай магтан дуулна<br />Ээжээ таньдаа хайртай шүү <br />Эргэх хорвоогийн хамаг баяр баясгалан та минь шүү<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8797720381524875868-7905055854613679373?l=bolormaa1110.blogspot.com' alt='' /></div>Миний дотоод ертөнцhttp://www.blogger.com/profile/01443406393104839872noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8797720381524875868.post-53461791358697197302008-05-05T22:25:00.000+08:002008-05-05T22:26:21.272+08:00Баяр чадлийн ундарга тул бодож сэтгэхэд цаг гарга <br />Бага залуу xарагдаx тул тоглож наадаxад цаг гарга <br />Орчлонгийн жам өршөөлгүй тул мөргөж сүсэглэxэд цаг гарга <br />Оюун уxаан ундаршгүй тул уншиж мэдэxэд цаг гарга <br /><br />Ариун xишиг бурxныx тул xайр сэтгэлдээ цаг гарга <br />Аз жаргалын xаргуй тул найз нөxөддөө цаг гарга <br />Зүрx сэтгэлийн дуулал тул инээж баясаxад цаг гарга <br />Зүдрэx цаг ээлжтэй тул өглөг xишигт цаг гарга <br />Xөлс болгон шагнал тул ажил xөдөлмөрт цаг гарга <br />Xүрэx диваажин нэxэлтэй тул буян xурааxад цаг гарга<br /><br />Take time to THINK... it is the source of power.<br />Take time to PLAY... it is the secret of perpetual youth. <br />Take time to READ... it is the fountain of wisdom. <br />Take time to PRAY... it is the greatest power of earth. <br /><br />Take time to LOVE and BE LOVED... it is the God-given privilege. <br />Take time to BE FRIENDLY... it is the road to happiness. <br />Take time to LAUGH... It is the music of the soul. <br />Take time to GIVE... it is too short a day to be selfish. <br />Take time to WORK... it is the price of success. <br />Take time to DO CHARITY... it is the key to heaven.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8797720381524875868-5346179135869719730?l=bolormaa1110.blogspot.com' alt='' /></div>Миний дотоод ертөнцhttp://www.blogger.com/profile/01443406393104839872noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8797720381524875868.post-16620012847080805972008-05-05T22:24:00.000+08:002008-05-05T22:25:26.963+08:00"...Хайрласан сэтгэл минь намайг зовоох юм<br />Хором, мөч бүрт чамайг минь бодогдуулах юм<br />Харилцах цонхоор чиний минь бичсэн<br />Хайр шингэсэн мессежүүдийг<br />Нэгийг нь ч үлдээлгүй бүгдийг нь уншиж<br />Нэмээд бас түүхийг нь онгичиж<br />Мартчих вий гэж эргэн санаж<br />Магад хүн уншчих вий гэж устгаж<br />Өдөржин ажлын ширээний ард<br />Өөр зүйлийг, гагцхүү чамайг бодож<br />Өмнөх ажлаа хойш нь тавьж<br />Өрөөлд тэгээд зэмлүүлж суух<br />Тийм л байдалд би чинь орчихлоо<br />Тэгсэн хэр нь би чинь жаргалтай..."<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8797720381524875868-1662001284708080597?l=bolormaa1110.blogspot.com' alt='' /></div>Миний дотоод ертөнцhttp://www.blogger.com/profile/01443406393104839872noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8797720381524875868.post-26279725334852012062008-05-03T18:59:00.001+08:002008-05-03T18:59:32.012+08:00Хөгшрөлт, өвчин эмгэг тусах, эрт өтлөхөөс урьдчилан сэргийлэхэд хамгийн сайн “эм” бол дасгал хөдөлгөөн юм. Иймд бие чийрэгжүүлэх долоон цэг гэж алдаршсан хийн бясалгалыг танилцуулъя.<br />Нэг. Үсээ самна<br />Хоёр гарын арван хурууг сарвайлган хагас атгаж, үсний урд талаас баруун, зүүн тийш үс самнах байдлаар хийнэ. Үр дүн: Толгой өвдөх, нүд бүрэлзэх, хамар бөглөрөх, чихээр хатгах, цагаан мах эргэх зэрэг өвчнийг анагаахад тустай.<br />Хоёр. Хөмсөгөө ил<br />Эрхий хуруугаа чамархай дээрээ тавьж, хоёр гарын алгыг доош харуулан, дрлоовор хуруугаа хагас нугалан хөмсөгний гол цэг дээр дарж, эрхий хурууны зүг татаж хөмсөгөө ил. Үр дүн: Толгой өвдөх болон хамрын өвчин, нүдний хараа муудах зэрэгт сайн нөлөө үзүүлнэ.<br />Гурав. Нүдний дасгал хий<br />Гарын эрхий хуруугаар чамархай дээр дарж хоёр гарын долоовор, дунд хурууг хоёр нүдний дээд, доод зовхин дээр тавьж гадагш нь, дээш нь чамархайн зүгт илнэ. Үр дүн: Элэгний өвчтэй хүнд маш хэрэгтэй.<br />Дөрөв. Хамраа арчил<br />Хоёр гарын эрхий хурууны булчингаар хамрын хоёр хажууг дээш доош нь ил. Үр дүн: Хамрын өвчнөөс хамгаалж, ханиаднаас сэргийлнэ.<br />Тав. Хамрын доод цэгийг дар<br />Долоовор хуруугаар хамар, уруулын уулзвар цэг дээр дарж нар зөв эргүүлэх байдлаар нухална. Үр дүн: Нурууны булчин татах, нуруу өвдөх, наршсан үед хийхэд сайн үр нөлөөтэй.<br />Зургаа. Доод уруулын цэгийг дар<br />Долоовор хуруугаар доод уруулын гол цэг дээр дарж нар зөв эргүүлэн нухална. Үр дүн: Энэ нь хацар хавдах, хонхойх, нүд, буйл өвдөх, шүлс гоожихыг эмчилнэ.<br />Долоо. Завьжаа дээш нь түлхэж ил<br />Эрхий, долоовор хурууны үзүүрээр завьжаа дээш хацар руугаа татаж ил. Үр дүн: Завьж, хацар муруйх, хацар, нүд татах, зовхины өвчнөөс сэргийлнэ.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8797720381524875868-2627972533485201206?l=bolormaa1110.blogspot.com' alt='' /></div>Миний дотоод ертөнцhttp://www.blogger.com/profile/01443406393104839872noreply@blogger.com1tag:blogger.com,1999:blog-8797720381524875868.post-77721355640397653392008-04-30T22:48:00.003+08:002008-09-05T14:45:03.854+08:00- Юуны түрүүнд та шинэ дэвтэр бэлдээрэй<br />- Тэгээд англиар нэгэн өгүүлбэр сонгоод түүнийгээ долоо дахин давтан бич. Дараа нь аль болох чангаар уншаарай.<br />- Дэвтрээ хаа.<br />- Нүдээ аниад, дэвтэр дээрээ бичсэн өгүүлбэрийг ой ухаандаа сэргээн сана.<br />- Өөрт сонсогдохоор долоон удаа давтан хэл.<br />- Долоо хоногийн туршид энэ өгүүлбэрээ марталгүй яриандаа хэрэглээрэй.<br /><br />Үгээ хэрхэн тогтоох вэ<br /><br />Жижиг карт буюу цаас аваад нэг талд нь ямар нэг үгийг сонгон англиар нөгөө талд нь монголоор бичээрэй. Түүнийгээ цүнхэндээ эсвэл биедээ авч яв. Дуртай үедээ гаргаж харж бай. Эхэндээ цөөн тоотой карт авч яв. Харин дараа нь үг бичсэн картаа улам бүр олшруул.<br /><br />Мөн түүнчлэн хуудас цаасан дээр тогтоох шаардлагатай англи үгнүүдээ бичээд гэртээ өрөөнийхөө хананд нүдэнд өртөх газар наачих. Түүнийгээ марталгүй байнга харж, үгийг нь улам баяжуулж цээжилж байвал төдий чинээ олон үг таны ой тойнд үлдэнэ.<br /><br />Англи хэлээр кино үз!<br /><br />Англи хэл сурах хамгийн шилдэг аргын нэг нь англи хэлээр DVD кино үзэх. Ингэхдээ англи субтитртэй киног сонгоорой. Яагаад гэвэл дуудлага болон утгыг нь зэрэг сонсч ойлгох боломжтой байдаг.<br /><br />Үгийн нөөцийг хэрхэн баяжуулах вэ<br /><br />Том биш хэмжээтэй англи-монгол толь бичиг худалдаад авчих. Түүнийгээ байнга биедээ авч яв. Бидний эргэн тойронд хичнээн олон мэдэхгүй англи үгс эрээлжлэн байдгийг та төсөөлөх ч үгүй. Гудамжинд явахдаа, зар сурталчилгаа харахдаа, дэлгүүрт явахад гээд хаа сайгүй л англи үгстэй таарна. Нүдэнд танил хэр нь утгыг нь мэддэгггүй. Тухайлбал, Угаалгын нунтаг Tide , хөгжмийн хамтлаг Prodigy гээд. <br /><br />Англиар хэрхэн бодож сурах вэ<br /><br />Сурч буй хэлээрээ бодож сэтгэж эхлэх үед л бид хэлийг ойлгож буй гэсэн үг. Англиар өөрөө өөртөө сонсогдохуйц чангаар ярьж бай. Юу хийж байгаагаа илэрхийлж ярь. Юу харснаа ярь. Гол нь чихэнд сонсогдохоор чанга. Энэ тун ашигтай арга юм шүү.<br /><br />Үг тогтоохыг үг хайхад ашигла<br /><br />Энэ тун тустай зөвлөгөө шүү. Үүний тусламжтайгаар маш олон үгийг хялбархан тогтоох боломжтой. Ингээд дурын англи хэлтэй номыг сөхөөд уншиж эхэл. Мэдэхгүй үг мэдээж таарна. Мэдэхгүй үгээ орчуулж, ямар утгатайг мэдсэний дараа ямар үгтэй хоршин хэрэглэгдэж байна, ямар өгүүлбэрт орсныг анхааралтай ажигла. Ийм аргаар та уг үгийг хэзээ, хаана, хэрхэн хэрэглэдгийг мэддэг болох төдийгүй таны ой ухаанд баттай сууж үлдэнэ.<br /><br />Тухайлбал, Advise – зөвлөгөө гэсэн энгийн үгийг аваад үзье. Энэ үг нь номонд гурван янзаар орсон байна.<br /><br />What did Sid advise? – Сид юу зөвлөв?<br />He advised something, but ... – Тэр ямар нэг зүйлийг зөвлөсөн , гэхдээ…<br />Settle down, Michael , Jo's voice advised – Тайвшир Майкл гэх Жогийн сануулсан дуу гарлаа.<br /><br />Таны орчуулсан үг номонд, өгуулбэрт хэр олон удаа давтагдана төдий чинээ утгыг нь ойлгож, түүнийг тогтооход улам хялбар болдог. Дараа нь та өөр шинэ үгийг тогтоох хэрэгтэй ч танил үгээ дахин давтан нягталж байх хэрэгтэй.<br /><br />Үүнд англи хэл дээрх хайлтын системийг ашиглаж болно. Тухайлбал: http://www.yahoo.com//t_blank ,гэхдээ энэ сайтыг ашиглахад төвөгтэй байвал ямар нэг мэдээний сайт жишээ нь http://www.cnn.com//t_blank –ийг ашиглаарай.<br /><br />Англиар хэрхэн ярьж сурах вэ<br /><br />Хамгийн хялбар, энгийн арга бол зүгээр л ярих. Аль болох их ярих. Өөрөө өөртөөгэй ч ярьж болно. Гэхдээ харилцан яригч олох нь илүү үр дүнтэй.<br /><br />Хэл сурч буй хүнд хамгийн шилдэг ярилцагч бол хамтран амьдрагч, нөхөр, эхнэр эсвэл хүүхдүүд, ах, эгч дүү, эцэг эх гэх мэт. Мөн түүнчлэн хамт ажилладаг хүмүүс, найз нөхөд хэн ч байж болно. Гол нь ярилцагч тань бас л англи хэл сурах сонирхолтой нэгэн байх хэрэгтэй.<br /><br />Лениний гэр бүлд нэгэн авууштай зуршил байсан гэдэг. Юу гэвэл тэдний гэр бүлд гадаад хэлээр ярих өдрүүдтэй байж. Нэг өдөр нь гэр бүлээрээ англиар, нөгөө өдөр нь зөвхөн францаар, харин гуравдахь өдөр нь зөвхөн германаар ярьдаг байсан аж.<br /><br />Үүний дүнд тэдний гэр бүлийн гишүүд бүгд хэд хэдэн гадаад хэлийг зэрэг мэддэг байж. Хэл сурах энэ аргыг та ч бас гэртээ хэрэглэж яагаад болохгүй гэж.<br /><br /><br />эх сурвалж: www.news.mn<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8797720381524875868-7772135564039765339?l=bolormaa1110.blogspot.com' alt='' /></div>Миний дотоод ертөнцhttp://www.blogger.com/profile/01443406393104839872noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8797720381524875868.post-32712853961192133472008-04-30T22:27:00.000+08:002008-04-30T22:28:32.793+08:00Хэдэн жилийн өмнө намайг эмнэлэгт хэвтэж байхад хүнд өвчтэй нэг охин хүргэгдэж ирсэн юм. Түнийг аврах ганц арга бол таван настай дүүгээс нь цус сэлбэх явдал байлаа. Учир нь дүү нь хэдэн жилийн өмнө яг тийм өвчин тусаад азаар эдгэж байсан болохоор түүний цусанд энэ өвчний нянг устгах дархлаа тогтсон байсан юм байх. Эмч таван настай хүүд учрыг нь хэлээд эгчдээ цус өгөх эсэхийг нь асуужээ. Хүү бодож бодож "Үнэхээр эгч минь эдгэх юм бол би цусаа өгнө өө" гэжээ. Ингээд цусаа өгч. Эгчтэйгээ зэрэгцээд орон дээр хэвтэж байхдаа хүү эгчрүүгээ харан нэг л дотно инээмсэглэж байжээ. Охины царайд улаа бутран ирэх үед харин хүүгийн царай цайж эхлэв. Эмч зүгээр үү хүү минь гэж асуухад хүү:<br /><br />- Эмч ээ би тэр дороо л үхэх үү? гэж асуужээ. Хүү эмчийн хэлснийг буруу ойлгосон байжээ. Тэрээр эгчдээ бүх цусаа өгөөд өөрөө үхнэ гэж ойлгосон байв. Гэсэн хэдий ч хамгийн гайхамшигтай нь тэрээр эгчдээ цусаа өгөхийг хүлээн зөвшөөрсөн явдал байв. ЭНЭ БОЛ ЖИНХЭНЭ ХАЙР<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8797720381524875868-3271285396119213347?l=bolormaa1110.blogspot.com' alt='' /></div>Миний дотоод ертөнцhttp://www.blogger.com/profile/01443406393104839872noreply@blogger.com1tag:blogger.com,1999:blog-8797720381524875868.post-66976249213585062152008-04-20T22:10:00.000+08:002008-04-20T22:11:59.378+08:00Хамаг бүгдээр чамайг<br />Харааж нулимж байвч, тэнгэр шиг бай!<br />Хамгийн сайн хүмүүс гэж<br />Хашгирч ерөөж байвч, тэнгэр шиг бай!<br /><br />Тэвчээр барагдаж, нөхөд чинь орхивч<br />Тэнгэр шиг бай, мөнхөд амгалан...<br />Тэргэнд суулгаж, алтан титэм өмсгөвч<br />Тэнгэр шиг бай, юу ч болоогүй юм шиг...<br /><br />Хамгийн хайртай хүн чинь хаяж одсон ч<br />Хан тэнгэр нурчхаагүй цагт, бүү зов!<br />Гүтгэж, доромжилж бахаа ганц хангавч<br />Гүн тэнгэр хэмхрээгүй цагт, бүү ай!<br /><br />Өвчин зовлонд нэрвэгдэж, тартагтаа тулавч<br />Өнө мөнхийн тэнгэр шиг бай, чи ялна<br />Өрөөл бусдад тоогдохоо байж, мартагдавч<br />Өндөр тэнгэр дээр чинь цэлийж буйг бүү март!<br /><br />Яг л амьдрал чинь дуусаж, явах замгүй болсон ч<br />Яадгаан алдалгүй хүлээ, тэнгэр шиг бай!<br />Яруухан санаа мехөсдөж, хулгай зэлгийд өртсөн ч<br />Ядмагхан амьтдыг бүү тоо, тэнгэр шиг бай<br /><br />Олз омог чамд үүдээ хаасан ч тэнгэр шиг бай<br />Олон түмэн нүүрээ буруулсан ч тэнгэр шиг бай<br />Одод гялалзаж, наран саран ээлжлэх цагт<br />Орчлон дээр аавын хүү шантрах ёсгүй!...<br /><br />Уур омог урин мунхгийг мартаж, тэнгэр шиг бай<br />Уйтан хорвоогоос илүү гарч, жигүүрээ дэлгэ...<br />Цөхрөл чамайг багалзуурдаж, цөлийн чоно шиг болгосон ч<br />Цөс ихтэй хүний үр гэдгээн бүү мартаарай!...<br /><br />Цорын ганц хүү минь, бас охид минь, хүүхдүүд минь<br />Цохолж ирэх үйлийн үрээс бүү зугт, бүү ай!...<br />Хувь заяатай ямагт эвлэрч, тэвчээртэй бай...<br />Хуучин цагийн мэргэд хүлээж сурсан юм шүү!...<br /><br />Орох оронгүй болсон цагтаа орчлонг бүхэлд нь олно, чи!<br />Онцлох нөхөргүй болсон цагтаа, хүнийг бас ойлгоно чи !<br />Аз жаргал ирнэ гэвч, удалгүй алга болдог юм<br />Аюул зовлон тохионо гэвч, төдөлгүй арилдаг юм ...<br /><br />Жамаараа ертөнцөд юм бүхэн өдөр, шөнө шиг ээлжилнэ<br />Жаргал зовлонгийн алинд ч, мөнх тэнгэр шиг бай !...<br />Атаатан түмэндээ мууг үйлдэвч, хариуд нь сайныг бүтээ .<br />Ариун сэтгэлийн нугад буяны цэцэгс дэлгэрдэг юм ...<br /><br />Ямагт чиний зөв байх албагүй, сайтар тунгаа<br />Ярьж хэлэх , хөдлөх бүхнээ өерөө хяна, сэтгэ<br />Хүсэл бүхэн биелэх албагүй, чандалж хорь<br />Хүрэхийн эцэсгүй тэнгэр шиг бай, үнэнийг тэмтэр!...<br /><br />Юм бүхэнд өөрийн цаг буй, сөрөөд нэмэргүй<br />Юлд атгасан хүн тулаанд хэрэгтэй, хуриманд нэмэргүй<br />Нохой болохоос нь өмнө гөлгийг хазаж хэмлэдэг юм...<br />Ноён болохоос нь өмне хөвгүүнийг басаж доромжилдог юм<br /><br />Самуун дэгдээгчид үйлээн тайван хийг<br />Сандарч тэвдэх хэрэггүй тэнгэр шиг бай !<br />Салхи цагаан болохоор бүхнийг хийсгэдэг юм<br />Саваагүй амьтдын зиндаанд бүү уна !...<br /><br />Эрх мэдэлтэй хүн хилэнц нүглээс зайлахгүй<br />Эд баялагтай хүн хүсэл шуналаас хагацахгүй<br />Ертөнцийн бүх юм хэмжээтэйг бүү март<br />Ер цагаа болохоор хумхийн тоос шиг сарнина<br /><br />Энгийн хүн ардад ээлтэй бай, хайртай бай<br />Элдэв бусармаг явдалд бүү орооцолд!...<br />Үнэтэй цайтай бүхнээ бусдад өгч сур, бүү харамс<br />Үүрд оршихгүйн учир тус болох үйл бүтээ!...<br /><br />Гаднаан ямагт бусдаас доорд бай, даруу бай<br />Гайхуулах хэрэггүй, дотроон тэнгэр мэт агуу бай!<br />Үг яриа хэрэггүй газарт харцаараа өгүүлж сур,<br />Үнэн худлыг ялгах аргагүй цагт бурхандаа залбир!<br /><br />Хамаг бүгдээр чамайг<br />Харааж нулимж байвч, тэнгэр шиг бай!<br />Хамгийн сайн хүмүүс гэж<br />Хашгирч ерөөж байвч, тэнгэр шиг бай!<br /><br />Тэвчээр барагдаж, нөхөд чинь орхивч<br />Тэнгэр шиг бай, мөнхөд амгалан...<br />Тэргэнд суулгаж, алтан титэм өмсгөвч<br />Тэнгэр шиг бай, юу ч болоогүй юм шиг...<br /><br />Хамгийн хайртай хүн чинь хаяж одсон ч<br />Хан тэнгэр нурчхаагүй цагт, бүү зов!<br />Гүтгэж, доромжилж бахаа ганц хангавч<br />Гүн тэнгэр хэмхрээгүй цагт, бүү ай!<br /><br />Өвчин зовлонд нэрвэгдэж, тартагтаа тулавч<br />Өнө мөнхийн тэнгэр шиг бай, чи ялна<br />Өрөөл бусдад тоогдохоо байж, мартагдавч<br />Өндөр тэнгэр дээр чинь цэлийж буйг бүү март!<br /><br />Яг л амьдрал чинь дуусаж, явах замгүй болсон ч<br />Яадгаан алдалгүй хүлээ, тэнгэр шиг бай!<br />Яруухан санаа мехөсдөж, хулгай зэлгийд өртсөн ч<br />Ядмагхан амьтдыг бүү тоо, тэнгэр шиг бай<br /><br />Олз омог чамд үүдээ хаасан ч тэнгэр шиг бай<br />Олон түмэн нүүрээ буруулсан ч тэнгэр шиг бай<br />Одод гялалзаж, наран саран ээлжлэх цагт<br />Орчлон дээр аавын хүү шантрах ёсгүй!...<br /><br />Уур омог урин мунхгийг мартаж, тэнгэр шиг бай<br />Уйтан хорвоогоос илүү гарч, жигүүрээ дэлгэ...<br />Цөхрөл чамайг багалзуурдаж, цөлийн чоно шиг болгосон ч<br />Цөс ихтэй хүний үр гэдгээн бүү мартаарай!...<br /><br />Цорын ганц хүү минь, бас охид минь, хүүхдүүд минь<br />Цохолж ирэх үйлийн үрээс бүү зугт, бүү ай!...<br />Хувь заяатай ямагт эвлэрч, тэвчээртэй бай...<br />Хуучин цагийн мэргэд хүлээж сурсан юм шүү!...<br /><br />Орох оронгүй болсон цагтаа орчлонг бүхэлд нь олно, чи!<br />Онцлох нөхөргүй болсон цагтаа, хүнийг бас ойлгоно чи !<br />Аз жаргал ирнэ гэвч, удалгүй алга болдог юм<br />Аюул зовлон тохионо гэвч, төдөлгүй арилдаг юм ...<br /><br />Жамаараа ертөнцөд юм бүхэн өдөр, шөнө шиг ээлжилнэ<br />Жаргал зовлонгийн алинд ч, мөнх тэнгэр шиг бай !...<br />Атаатан түмэндээ мууг үйлдэвч, хариуд нь сайныг бүтээ .<br />Ариун сэтгэлийн нугад буяны цэцэгс дэлгэрдэг юм ...<br /><br />Ямагт чиний зөв байх албагүй, сайтар тунгаа<br />Ярьж хэлэх , хөдлөх бүхнээ өерөө хяна, сэтгэ<br />Хүсэл бүхэн биелэх албагүй, чандалж хорь<br />Хүрэхийн эцэсгүй тэнгэр шиг бай, үнэнийг тэмтэр!...<br /><br />Юм бүхэнд өөрийн цаг буй, сөрөөд нэмэргүй<br />Юлд атгасан хүн тулаанд хэрэгтэй, хуриманд нэмэргүй<br />Нохой болохоос нь өмнө гөлгийг хазаж хэмлэдэг юм...<br />Ноён болохоос нь өмне хөвгүүнийг басаж доромжилдог юм<br /><br />Самуун дэгдээгчид үйлээн тайван хийг<br />Сандарч тэвдэх хэрэггүй тэнгэр шиг бай !<br />Салхи цагаан болохоор бүхнийг хийсгэдэг юм<br />Саваагүй амьтдын зиндаанд бүү уна !...<br /><br />Эрх мэдэлтэй хүн хилэнц нүглээс зайлахгүй<br />Эд баялагтай хүн хүсэл шуналаас хагацахгүй<br />Ертөнцийн бүх юм хэмжээтэйг бүү март<br />Ер цагаа болохоор хумхийн тоос шиг сарнина<br /><br />Энгийн хүн ардад ээлтэй бай, хайртай бай<br />Элдэв бусармаг явдалд бүү орооцолд!...<br />Үнэтэй цайтай бүхнээ бусдад өгч сур, бүү харамс<br />Үүрд оршихгүйн учир тус болох үйл бүтээ!...<br /><br />Гаднаан ямагт бусдаас доорд бай, даруу бай<br />Гайхуулах хэрэггүй, дотроон тэнгэр мэт агуу бай!<br />Үг яриа хэрэггүй газарт харцаараа өгүүлж сур,<br />Үнэн худлыг ялгах аргагүй цагт бурхандаа залбир!<br /><br />Өнөөдөр чамайг маргааш бусдыг хуурах хүмүүст<br />Өөр шигээ бүү итгэ, мөрийг хөөж чигийг барь!...<br />Хүү минь, хамгийн эцэст хэлэхэд нохой явдлыг дээдэл<br />Хүлцэн тэвчихээс илүү гавьяаг би мэдэхгүй!...<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8797720381524875868-6697624921358506215?l=bolormaa1110.blogspot.com' alt='' /></div>Миний дотоод ертөнцhttp://www.blogger.com/profile/01443406393104839872noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8797720381524875868.post-79735029164091794442008-04-17T23:12:00.001+08:002008-04-17T23:12:49.368+08:00Би чамайг харахдаа Зүрхний цохилтоо мэдэрсэн<br />Би чамд дурлахдаа Зүрхний авдараа нээсэн<br />Би чамайг үнсэхдээ Зөөлөн уруулыг чинь мэдэрсэн<br />Би чамд хайртай гэж хэлэхдээ Зөвхөн чамайг л хайрлана гэж амласан<br />Би чамайг санахдаа Зүүдэндээ диваажинд очсон<br />Би чамд гомдохдоо Замын голоор ганцаар алхсан<br />Би чамайг уучилахдаа Зүйрлэшгүй хайрыг мэдэрсэн<br />Би чамд баярлахдаа Зовлон гунигаа умартсан<br />Би чамайг хайрлахдаа Зөвхөн минийх л гэж бодсон.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8797720381524875868-7973502916409179444?l=bolormaa1110.blogspot.com' alt='' /></div>Миний дотоод ертөнцhttp://www.blogger.com/profile/01443406393104839872noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8797720381524875868.post-83850987605429966962008-04-17T23:09:00.001+08:002008-04-17T23:09:38.774+08:00Хайрламаар байна, чангаас чанга тэвэрмээр байна<br />Уруулыг чинь үнсмээр байна, улам илүү хайрламаар байна<br />Харамламаар байна, хэнд ч чамайг өгмөөргүй байна<br />Бүхий л өдөржин хамт баймаар байна, бүр илүү хайрламаар байна<br /><br />Өвдөөд байна ш дээ, шаналсан зүрх<br />Өнгөрөөд байна ш дээ, цаг хугацаа<br />Уйлаад байна ш дээ, ганц сэтгэл<br />Урсаад байна ш дээ, хайрын нулимс<br /><br />Уйлаад л, дуулаад л, хорвоогийн хугацаа өнгөрөөд л...<br />Бодоод л, хийгээд л, нас бие гүйцээд л...<br />Өөрөөс чинь ондоог хайрлаж чадахгүй<br />Өнө мөнхөд чамайг л хайрламаар байна<br /><br />Засваргүй, завдалгүй сэтгэлийн өчил.<br />Бодолгүй, нухалгүй бичсэн үгс.<br />Амьдралын минь 2 минут.<br />Хайрын минь нэг л хэсэг.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8797720381524875868-8385098760542996696?l=bolormaa1110.blogspot.com' alt='' /></div>Миний дотоод ертөнцhttp://www.blogger.com/profile/01443406393104839872noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8797720381524875868.post-15989881855077623352008-04-17T23:08:00.001+08:002008-04-17T23:08:44.934+08:00Сэтгэлийн минь тольруу харсан<br />Сониучхан нүд чинийх<br />Зүрхний утсыг хөглөсөн<br />Уянгат эгшиг хайрынх<br />Гуниг уйтгарыг үргээсэн<br />Анхны хайр үүрдийнх<br />Гутрал цөхрөлөөс аварсан<br />Чиний итгэл сэтгэлийнх.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8797720381524875868-1598988185507762335?l=bolormaa1110.blogspot.com' alt='' /></div>Миний дотоод ертөнцhttp://www.blogger.com/profile/01443406393104839872noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8797720381524875868.post-54608199105168301292008-04-17T22:51:00.007+08:002008-06-18T23:13:06.978+08:00Энэ удаагийн зөвлөгөөний нэр нь төсөл боловсруулах тухай юм. Энд маш олон алдаа гардаг болоод тэр л дээ. Эрхэм Таныг нэг сэдэвтэй болоод авлаа гэж бодъё. Ингээд юу хийх вэ гэдэг асуулт залуу хүнд ямагт тулгардаг.<br />• Би энэ, тэр сэдвийг судалж байгаа гэж ярьсаар байгаад арав гаруй жил болсон хүнийг би мэднэ. Судлаагүй байж яриад явах нь их л муухай байдаг юм. Ийм хоосон амт болохгүйн тулд Та дор хаяж өөртөө өдөрт 1 - 2 цаг зарцуулах төлөвлөгөөтэй болж, улмаар ингэж ажиллаж сурах хэрэгтэй. Энд ӨӨРТӨӨ гэдгийг онцолж байна. Яагаад гэвэл Таны өөрөө хийсэн судалгаа чинь Танд алдар нэр, мэдлэг, амжилт авчирдаг учраас тэр юм.<br /><br />• Та аль нэг сэдэв, төсөл дээр ажиллах боллоо. Өөрөө юм уу, байгууллагын төлөвлөгөөнд тусгаад судалгаа хийж болно. Энд Та төлөвлөгөөгөө, өөрөөр хэлбэл төслөө дураараа зохиож болно. Гэхдээ залхуурах үүднээс удаан хугацаа тавьж болохгүй. Ингэвэл Та өөрийгөө хорлож байна гэсэн үг.<br /><br />• Та өөрийгөө нэлээд шахсан төлөвлөгөө зохиох хэрэгтэй. Өөрөөр хэлбэл өөрийгөө албадаж сурах хэрэгтэй. Монгол хүн ингэхгүй бол болдоггүй юм. Мэдээж өвчин зовлон, спорт, урлагийн тэмцээн, найз нөхөд гээд Танд цагаа зарцуулах өөр зүйл, амьдралын асуудал бишгүй олон байгаа. Гэхдээ дээр дурдсан бүхэн чинь Таны амьдралыг хэзээ ч тодорхойлохгүй.<br /><br />• Та яг судалгааны ажил эрхлээгүй байсан ч ажлаа судалгаан дээр тулгуурлан явуулах зайлшгүй шаардлага үүснэ. Та ядахдаа судлаач нарт залилуулчихгүй байхаар мэдлэгтэй байх ёстой. Мөн арга ядсан үед өөрөө бие дааж судалгаа хийж чаддаг байх ёстой. Аль нь ч байлаа гэсэн Та төсөл боловсруулах ёстой боллоо.<br /><br />• Судалгааны төслийг өөрөө боловсруулаад холбогдох байгууллага, эрх мэдэл бүхий хүмүүст танилцуулах, эсвэл тендерээр зарласан судалгаанд оролцох хоёр хувилбар байдаг.<br /><br />• Аль алинд нь цаг хугацаа давчуу. Одоо яах вэ ?<br /><br />• Түүнээс гадна зарласан тендерт оролцох гээд судалгааны өөр олон баг ажиллаж байгаа. Энд илт өрсөлдөөн явагдана. Тэд Танаас буюу Танай багаас лав л дутахгүй мэдлэгтэй байгаа гэдгийг хэзээ ч мартаж болохгүй.<br /><br />• Эхлээд төслийн баг бүрдүүл. Социологи бол ямагт ХАМТЫН ТОГЛОЛТ гэдгийг насан туршдаа санаж яваарай. Хичнээн сайн социологич байсан ч ганцаараа юм хийж чаддаггүй юм. Багийн гол цөм нь 3 - 5 хүний бүрэлдэхүүнтэй байвал хамгийн үр дүнтэй мэт байдаг. Зарим ном зохиол үзэж байхад багийн гишүүдийг 5, бүр 9 янзаар ангилсан байх нь ч бий. Гэхдээ аливаа ажлыг хийхэд санаа гаргагч (генератор идей), зохион байгуулагч, гүйцэтгэгч гэсэн гурван үндсэн элемент байдаг юм шиг санагддаг. Багаар удаан ажиллаад ирэхлээр энэ хүмүүс чинь аяндаа ялгараад ирдэг юм. Дээрх элементүүдэд хэдэн ч хүн байж болно. Багийн гишүүдийн тоо хэт олон байх нь ажлын чанар, үр дүнд муугаар нөлөөлдөг. Ер нь багийн гишүүдийн тоо 10 - аас хэтрэх нь дэмий байдаг юм.<br /><br />• Та, эсвэл танай баг тендерт оролцохоор судалгааны төлөвлөгөө боловсруулах боллоо. Эхлээд сэдэвтэй холбоотой материалуудыг цуглуул, огт судлаагүй сэдэв гэж бараг байхгүй дээ. Тэгээд ч та судлах гэж байгаа сэдвийн талаар тодорхой мэдээлэлтэй болохын тулд энэ нь зайлшгүй чухал.<br /><br />• Тэгээд багаараа цуглаж юу хийх, юуг судалж мэдэх шаардлагатай байна, бид юуг хийж чадах вэ гэдгээ тооцоолж бодож төлөвлө, хамгийн гол нь сайн маргалд. Үүнийг оюуны шуурга гэж нэрлэх нь ч бий. Ингэж онолдож, мэтгэлцэж, маргалдах нь их үр дүнтэй болохыг та нар мэдрэх болно.<br /><br />• Судалгааны төсөлд гардаг түгээмэл алдаа бол нэг амьсгаагаар бүх зүйлийг судлах гэж оролдох явдал байдаг. Тендерт шалгарах гэдэг нь сайхан судалгаа хийх мөрөөдөл биш. Тендер зарлагч гадаад, дотоодын хүмүүс сайхан төлөвлөгөөнд хууртдаг үе өнгөрсөн. Бүх юмыг нь жин тан, цааш судалгаа хийх аргагүй болтол сайхан хийсэн төлөвлөгөө гаргах, залуучуудын хэлдгээр бүлт үсрэх нь нэгдүгээрт, ичмээр, хоёрдугаарт, цаад хүмүүс чинь Та нарыг солиотой гэж бодоход хүргэнэ.<br /><br />• Тендерийн төсөл багцаагаар 5-8 хуудаснаас хэтэрч болохгүй. 50 хуудас төлөвлөгөө боловсруулаад унаж байсан олон тохиолдлыг би мэдэх юм. Ний нуугүй хэлэхэд би ч гэсэн нэг удаа ингэж үзсэн.<br /><br />• Төлөвлөгөөнд гардаг удаах алдаа нь тулгамдсан асуудлыг дэлгэрэнгүй тоочих явдал байдаг. Энд голдуу юу судлах, ямар үр дүнд хүрэх зэрэг энгийн юм байхгүй байдаг. Тэр хүмүүс чинь тендер зарласан сэдвээрээ Та нараар лекц бичүүлэх гээгүй шүү дээ.<br /><br />• Хамгийн хөгийн алдаа нь зарласан мөнгийг судалгаанд хуваарилахад олонтаа гардаг. Энэ нь монголчууд бидний мөнгөтэй харьцаж сураагүйгээс үүдэлтэй юм уу даа. Ухаандаа 5000 долларын төсөл байлаа гэхэд монголчууд бид түүнийг хуваахдаа 500, 1000 гэх мэтээр тэгш том тоогоор хуваадаг. Ингэвэл цаад хүмүүс чинь таныг тэнэг гэж бодохоос өөр аргагүй юм. Центээр хувааж болдоггүй юм гэхэд ядахдаа аравтын оронгоор хувааж болно шүү дээ. Ялангуяа Герман, Англичуудтай харьцахдаа үүнийг илүү анхаар. Хэдэн тоо хуваахаас залхуурна гэдэг бол таны ажилдаа хайхрамжгүй хандаж байгаагийн нэг л жишээ болно. Нөгөө талаас энэ нь таны судалгааны үнийн санал бодитой биш байгааг харуулж байдаг.<br /><br />• Ер нь бол эхлээд мөнгөө бодох нь Таны амжилтыг гарцаагүй багасгана. Иймээс судалгааныхаа тооцоог их бодитой, шударга, нарийн, үнэн зөв гаргах хэрэгтэй. Та нэг удаагийн судалгаа хийх гэж байгаа биш л бол үүндээ шударга хандах ёстой. Тендер зарлагч, олон улсын багууллагуудад энэ талын маш тодорхой нарийн үнийн судалгаа байдаг юм. Иймээс та унааны зардал, онгоцны тийзний үнэ, бичгийн цаас, принтерийн хор гэх мэт бичиг хэргийн зардлаа ч гэсэн маш үнэн зөв тухайн үеийн бодит үнэ ханшаар тооцох хэрэгтэй. Ингэвэл Танд хүмүүс итгэх болж, цаашдын тендерт Таныг шалгаруулах магадлал ихэснэ.<br /><br />• Надаас олон залуу хүн надад сайхан гээчийн төсөл олоод өгөөч гэж гуйдаг юм. Өөрөөр хэлбэл надаар хэлүүлж их мөнгөтэй төсөл олж авахыг хүсч байна. Аливаа ажилд гэв гэнэт их мөнгө орж ирэх нь бараг байхгүй л болов уу. Ялангуяа Та залуу бол Таныг хүмүүс бараг тоохгүй. Би ч ийм зовлонг амсаж байсан. Ийм учраас Та эхлээд юмыг багаас нь эхлэх хэрэгтэй. Өөрөөр хэлбэл өвдөл цөвдөл гэж голж болохгүй гэсэн үг.<br /><br />• Өөрийнхөө туршлагаас яръя л даа. Би улс төрийн судалгаагаар нэг хэсэг хөөцөлдөж байлаа. Энд судалгааны төсвийг цаанаас нь өгчихдөг байсан болохоор санаа зовох юмгүй байв. Тэгээд цэвэр нийгмийн тулгамдсан асуудлаар социологийн судалгаа хийх гэтэл орон зайг нэгэнт бусад хүмүүс эзэлчихсэн байв. Одоо яах вэ? гэдэг асуудал тулгарлаа. Тэгээд би өвдөл цөвдлөөс эхэлсэн юм. Өөрөөр хэлбэл, нэгэнт явуулсан судалгааны дахин боловсруулалт хийх, тайлан бичих, арга зүйн зөвлөгөө өгөх гэх мэт. Энэ үед би өөртөө болон бусдад гомдмоор бага мөнгө олж байлаа. Гэхдээ би мэргэжилдээ үнэнч байсан, шударга байсан.<br /><br />• Баг бүрдүүлэхийн чухлыг дахин хэлье гэж бодож байна. Сайн баг дор хаяж хоёр жилийн уйгагүй хөдөлмөрөөр бий болдог. Эхлээд манай залуучууд хамтын тоглолтыг мэдэхгүй, туршлага гээд байх юм огт байхгүй байлаа. Ажлын дунд тэд маш хурдан өсч, одоо зарим талаар надаас хавьгүй илүү болсон. Миний бахархдаг гол юм энэ.<br /><br />• Миний багийн залуучууд надад их тус болсон. Би ч гэсэн тэдэнд багагүй тус болсон. Аажмаар хагас төсөл, бүтэн төсөл, сүүлдээ захиалгын төсөл ирэх болсон. Миний мундагт болоод захиалга өгөөд байгаа юм биш шүү. Бидний шударга, хэлсэн амандаа хүрдгээс ийм болсон болов уу гэж би боддог юм. Залуу социологич Танд ийм бэрхшээл гарцаагүй тулгарна гэдгийг би сайн мэдэж байна. Иймээс Танд гэж хэлэхэд эхлээд мөнгө бодолгүй ажил хийхийг бодож үз. Хэрэв Та ажилдаа дуртай болоод сайн хийдэг болоод ирэхийн цагт мөнгө хар аяндаа ороод ирнэ. Танд өвдөл цөвдлөөс эхлээрэй, ажлыг битгий голоорой гэж дахин хүсч байна.<br /><br />• Олонх дарга түшмэдүүд өөрийгөө социологи мэддэг гэж үздэг юм. Үнэндээ бол тэд юу ч мэдэхгүй байгаа. Гэхдээ тэд Танд заавал саад болно. Энэ тохиолдолд мэдэмхийрээд байх хэцүү, үгэнд нь ороод байх хэцүү байдаг. Энэ асуудлыг аажим аажмаар шийдэх өөрийн төлөвлөгөө боловсруулах хэрэгтэй. Аливаа асуудлыг аажмаар, харьцаагаараа дамжуулаад шийдчихэж болно. Аль нэг дарга даамалын үгийг хэт үгчлэн дагах нь олонхи тохиолдолд судалгааны чанарыг бууруулдаг. Тэгэхлээр эвийг нь олж үз.<br /><br />• За ингээд Таныг баг болох хүмүүс бүрдүүлээд тендерт оролцох боллоо гэж үзье. Та нар цуглаад ажил үүргээ хувааж авах хэрэгтэй. Баг гүйцэд бүрдээгүй байхад энэ нь ч гэсэн хүнд асуудал байдаг. Хэн нэг нь голлоод бусдыгаа үгүйсгээд байгаа ч юм шиг, хэт мэдэмхийрээд байгаа ч юм шиг болчихдог. Хэрэв ажилдаа сэтгэл гаргаад байвал Та бүхэн удалгүй бие биенийхээ занг ойлгох болж, дасаад эхэлдэг. Ажил үүргийн хуваарь ч тодорхой болдог. Бид нэг их заавар дүрэм гаргаад байгаагүй хэдий ч хэн нь энийг нь, нөгөө нь үүнийг нь, би удаагийнх нь хийнэ гэдгийг мэддэг болчихдог. Өөрөөр хэлбэл хөдөлмөрийн хуваарь нарийсч, хүмүүс чинь нарийн мэргэшлийн болж байна гэсэн үг.<br /><br />• Төслийн зорилго нь тодорхой асуудлыг хамгийн бага өртгөөр хамгийн сайн судалж чадах багаар гүйцэтгүүлэх явдал байдаг. Иймээс маш товч, тодорхой судалгааны төлөвлөгөө гаргах зорилт үүснэ. Үүнийгээ та бүхэн төсөл шалгаруулагчдад өгөх төслийн материалдаа тусгах хэрэгтэй болно. Судалгааны төсөл бичихэд юуны түрүүнд судалгаанд оролцохыг хүссэн өргөдөл (Өөрийн байгууллагын бланкан дээр хэвлэсэн тамга тэмдэгтэй гарын үсэгтэй), багийн танилцуулга, судлаачдын CV судалгааны санал, үнийн санал, календарчилсан төлөвлөгөө зэргийг бүрдүүлэх хэрэгтэй.<br /><br />• Эдгээр үндсэн материалуудаас гадна зарим байгууллагууд бусад зарим нэмэлт мэдээлэл, баримт бүрдүүлэхийг шаарддаг. Тиймээс тендер зарласан байгууллагад хандаж ямар ямар материал бүрдүүлэх шаардлагатайг биечлэн лавлавал зүгээр. Зарим тохиолдолд судалгааны төслөө монголоор бичихэд хангалттай байдаг бол зарим олон улсын байгууллагууд зөвхөн англи хэлээр бичсэн төсөл хүлээж авахыг шаардана.<br /><br />• Ихэнх тохиолдолд тендерт ирсэн саналуудыг шалгаруулах баг ажилладаг. Тэд нэн тэргүүнд танай багийн танилцуулганд анхаарлаа хандуулна. Үүнд хэн хэн гэдэг судлаачид оролцож байна, тэдгээр судлаачдын ажлын болон судалгааны туршлага, оролцсон, удирдсан, гүйцэтгэж дуусгасан судалгааны ажлууд, тухайн зарлагдсан сэдэвтэй холбогдох ижил төстэй судалгааны ажилд оролцсон эсэх гэх мэт судлаач тус бүрийн CV маш тодорхой бичигдсэн байх хэрэгтэй.<br /><br />• Тухайн баг хэр зэрэг туршлагатай баг байна гэдэг нь бас чухал. Урьд нь багаараа ямар судалгааны төсөл хэрэгжүүлж байсан, судалгааны багийн ахлагч хэр зэрэг туршлагатай судлаач байна, мөн баг маань аль байгууллагыг төлөөлж байна гэдгийг анхаарна. Өөрөөр хэлбэл захиалагч байгууллага маань судалгааг чанартай гүйцэтгэх, хариуцлага хүлээх чадвартай багийг сонгохыг илүүд үзнэ. Ихэнх тохиолдолд судалгааны баг нь хууль зүйн этгээд байхыг шаарддаг. Энэ нь хууль зүйн яаманд бүртгэлтэй, өөрийн гэсэн байгууллагын харилцах данстай байх ёстой гэсэн үг. Танай баг тендерт шалгарлаа гэхэд судалгааны зардлыг бэлнээр олгохгүй дансаар шилжүүлнэ, ингэхдээ аль нэг хувийн дансанд мөнгө шилжүүлдэггүй юм.<br /><br />• Дээрх багийн ерөнхий танилцуулгаас гадна өөрийн багийн давуу талыг сайн харуулах хэрэгтэй. Танай багийн чадавхи, боломж, хүний нөөц (үндсэн болон туслах баг) зэргээс гадна байр, тоног төхөөрөмж, техник, материал хэрэгслийн хүрэлцээ хангамж зэрэг нь үүнд багтана.<br /><br />• Судалгааны санал нь голдуу тулгамдсан асуудал, зорилт, зорилго, үндсэн таамаглал, хүрэх үр дүн, судалгааны арга зүй, судалгааг гүйцэтгэх хугацаа зэргийг багтаасан байна. Тухайн судалгаагаар тодруулах асуудал, хүрэх үр дүн, зорилго, судалгааны үр дүнг юунд хэрхэн ашиглах зэрэг нь хэдий чухал боловч тухайн судалгаанд судалгааны ямар аргуудыг хэрэглэх, яагаад энэ аргуудыг ашиглах нь тохиромжтой гэж үзэж байгаа, эдгээр аргуудыг хэрхэн зөв зохистойгоор хослуулан хэрэглэх болон судалгааг хэр зэрэг богино хугацаанд чанартай гүйцэтгэх боломжтой вэ гэдэгт төсөл шалгаруулагчид илүү анхаарал хандуулах болов уу.<br /><br />• Календарчилсан төлөвлөгөөг монголчууд ихэвчлэн сараар, их сайндаа л долоо долоо хоногоор гаргадаг. Тэгэхлээр та гүйцэтгэх ажлаа өдөр дөрөөр нь төлөвлөөд үз. Хийх ажлаа багийнхаа гишүүдэд хуваарилж эзэнтэй болгоод ард нь нэрийг нь биччих. Ингэсний эцэст судалгаанд зарцуулагдах хугацаа тань илүү бодитой болно. Арга ядахад та ажлаа долоо долоо хоногоор төлөвлөж, хийх ажлаа гүйцэтгэх эзэнтэй нь тодорхой болгосон байх хэрэгтэй. Ингэж гаргасан үйл ажиллагааны календарчилсан төлөвлөгөө тань шалгаруулах багийнханд бусад багийн саналаас арай илүү таалагдана.<br /><br />• Дээрх хэсгүүдийн ерөнхий бүдүүвчийг нэг сайн тохирч аваад хүмүүстээ хуваан өгч хийлгээд дараа нь нийлүүлж ахин дахин шалгах, нягтлах ёстой. Эхний удаад Та нар лав олон удаа бичнэ. Харж л байгаарай. Гэхдээ энэ чинь илүү ажил огтхон ч биш. Уул нь бол хэд хэдэн хувилбараар хийгээд дараа нь тэдгээрээсээ сонгож авах арай өөр арга ч байдаг. Алийг нь хэрэглэх нь Та нарын л хэрэг.<br /><br />• Материалаа бэлэн болмогц бичиг хэргийн соёлын дагуу хавтас, гарчиг гэх мэтийг заавал гоё, сайхан хийхээ мартав. Энэ бол жижиг зүйл биш. Ямар ч хүн сайхан гоё хавтастай, хэсэг бүлгүүд нь ойролцоогоор тэнцүү, гарчиг болон онцлох хэсгийг нь ялгасан төсөлд илүү анхаарах болно. Гол нь гадаад байдлаасаа л таалагдана. Үүний оронд алдаа мадагтай хэдэн хуудас бичээд сугандаа хавчуулчихсан орвол Та ажилд хариуцлагагүй ханддагаа, бичгийн соёлгүйгээ харуулж л байна гэсэн үг.<br /><br />• Төсөл шалгаруулах багт материалаа өгөхдөө үнийн саналаа тусад нь дугтуйнд хийж, өгөөрэй. Төсөл зарласан жижгэвтэр байгууллагад хамгийн түрүүнд үнийн санал нь сонирхолтой байдаг бол томоохон байгууллагууд болон олон улсын байгууллагууд эхлээд судалгааны саналтай чинь танилцаад дараа нь үнийн саналыг чинь сонирхох болно. Аль нь ч байлаа гэсэн үнийн санал нь тусдаа байх хэрэгтэй болно.<br /><br />• Тендерт судалгааны саналаа аваачиж өгчихөөд төсөл шалгаруулагчид шийдвэр гаргахыг хүлээх хооронд Та нар судалгааны дэлгэрэнгүй төлөвлөгөө гаргасан байх ёстой. Тендерт ялж байж түүнийгээ гаргана гэж бодож байвал Та тун их эндүүрч байна. Ялагдсан тохиолдолд ч энэ чинь илүү зүйл болохгүй, харин Таны туршлагыг л нэмнэ.<br /><br />• Танай баг тендерт яллаа гэж бодъё. Бөөн баяр хүмүүс давхиж ирээд эхлээд мөнгөө хуваах талаар ярьж эхэлбэл Та нар буруу замаар явж байна гэсэн үг. Одоо бол түрүүн хийж байсан төлөвлөгөөгөө дэлгэрүүлэн гаргаж, график гарган ажилдаа шууд л орох нь зөв. Энд хүн бүрийн оролцоог коэффициентээр гаргаж байх хэрэгтэй. Бүх мөнгөө тэнцүү хувааж авах арга нь социализмын үеийн юм шүү.<br /><br />• Төслийн мөнгийг эхлээд үйл ажиллагааны зардалд зарцуулж, төсөл амжилттай хэрэгжиж дууссаны эцэст мөнгөө хувааж авч болно. Төслийн мөнгөний тодорхой хэсгийг дундын фонд маягаар хадгалах ёстой. Ийм маягаар Та нар хуримтлал бий болгох хэрэгтэй. Та нарт мөн ч их хэрэг болно доо. Дор хаяж компьютерийн хор, цаас, дискет гээд юм юм л хэрэг болно.<br /><br />• Нэгэнт гаргасан график, төлөвлөгөөг Танай багийн хэнбугай ч зөрчих эрхгүй байхаар бие биедээ шаардлага тавьж сур. Ганц хүнээс болж төслийн ажилд саад учрах ёсгүй. Асуудлыг найзан дундаа хаявал ажил чинь л будаа болно. Та нарын гаргасан төлөвлөгөө, график Үндсэн хууль л гэсэн үг. Тодорхой шалтгаанаас болж саатал гарвал багаараа цуглаж байгаад л бүх асуудлыг шийд. Гэхдээ графикийг хойшлуулах асуудлыг биш, гүйцэх асуудлыг л ярих ёстой.<br /><br />• Анхлан баг бүрдүүлж байгаа тохиолдолд багаар хамтдаа сууж ярилцаж байгаад хамтран ажиллах багийн дотоод дүрмээ боловсруулж ав. Нэгэнт бүгдээрээ ярилцаж гаргасан багийн дүрэм -Үндсэн хуулийг хэн ч зөрчих эрхгүй. Зөрчсөн тохиолдолд ёс суртахууны болон эдийн засгийн хариуцлага ч хүлээлгэж болно. Хэрхэхийг та нар мэдтүгэй.<br /><br />Судлаач Д. Ганхуяг.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8797720381524875868-5460819910516830129?l=bolormaa1110.blogspot.com' alt='' /></div>Миний дотоод ертөнцhttp://www.blogger.com/profile/01443406393104839872noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8797720381524875868.post-16929082276602315952008-04-17T22:51:00.004+08:002008-04-17T22:53:27.605+08:00* Миний нэгэн найз олон улсын байгууллагад ажилладаг залуу хүмүүст зориулж судалгааны мэдээлэл цуглуулах талаар зөвлөгөө бичиж өгөөч гэж надаас хүссэн юм. Найзынхаа хүсэлтийг биелүүлж хэдэн хуудас юм бичсэнээ хуурай дүү МУИС – ийн багш Ц.Болдод үзүүлтэл тэр маань булааж аваад “Социологи” сэтгүүлдээ хэвлэчихдэг байна. Гэтэл санамсаргүй хийсэн зүйл маань залуусын анхаарлыг нэлээд татсан бололтой, Та ер нь судалгааны ажил хийх тухай цуврал бичиж өгөөч хэмээн хүсэх болов. Олон цуврал бичих зав цаг олдох эсэхийг мэдэхгүй авч залуучуудынхаа хүсэлтийг харгалзан ямар ч гэсэн эхнээс нь явахаар шийдэв. Ингээд эхний сэдвийн нэр нь “СЭДЭВ”.<br /> * Над дээр олон залуус би ямар сэдвээр диплом хамгаалбал зүгээр вэ ?, ямар сэдвээр судалгаа хийвэл зүгээр вэ ? гэж асууж ирэх нь цөөнгүй.<br /> * Эсвэл нэг гарчиг хэлээд зөвлөгөө өгөхийг хүсдэг. Угтаа бол зөвлөгөө биш, энэ гарчигт холбогдох ямар нэг материал өгөөч гэж хүсдэг. Энд бэлэнчлэх сэтгэлгээ ямар нэг байдлаар харагдаж байгааг Та бүхэн анзаарч буй бизээ.<br /> * Дээрх хоёр тохиолдол нь юм хиймээр, маш их юм хиймээр байдаг, гэтэл юу хийхээ мэдэхгүй, учраа олохгүй байгааг л харуулахаас цаашгүй.<br /> * Тэд голдуу ямар нэг сэдэв нэрлэх нь цөөнгүй. Энэ нь бүхэл бүтэн шинжлэх ухааны сурах бичгийн нэг бүлэг юм уу, одоогоор моодонд орж буй чиглэл байх нь олонтаа.<br /> * Жишээлбэл тэд “Засаглал хуваах онолоор”, “Девиацаар ”, “Сонгуулийн системээр”, “Улс төрийн тогтолцоогоор”, “Хүний эрхээр”, тэр ч байтугай “Үндэсний аюулгүй байдлын үзэл баримтлалыг боловсронгуй болгох” талаар юм хиймээр байна гэж ирцгээдэг.<br /> * Би залуу хүмүүсийн ажил хийх бадруун эрмэлзэл, дийлдэшгүй хүсэл зоригийг ойлгож байна. Гэхдээ дээрх чиглэлүүдийн алинаар нь ч судалгаа хийж болох боловч дээр дурдсан сэдвүүдээр нэг удаагийн ажил ( жишээлбэл диплом, диссертаци ) хийж, үр дүнд хүрэх боломж бараг байхгүй.<br /> * Өөрөөр хэлбэл залуу хүмүүсийн гаргадаг анхны алдаа бол сэдвийг томдуулах явдал байдаг.<br /> * Жишээ болгосон дээр сэдвүүдийг бүхэл бүтэн институт хэдэн зуун жил судлаад ч барахгүй гэдгийг бид ойлгох учиртай. Нөгөө талаас амжилт, нэр хүнд, нээлт, алдар гавъяа зэрэг нь олон жилийн шаргуу хөдөлмөрийн үр дүнд л гардаг юм.<br /> * Сэдвийг томдуулснаар залуу хүн олон зовлон бэрхшээлд гарцаагүй ордог.<br /> * Эрдэмтэн багш нар болон онолын ном зохиолоос олж авсан мэдлэгийн хуримтлал дотроос аль нэг сэдэв нь манай бодит байдалтай таарч байгаа мэт сэтгэгдэлтэй болж болно. Үүнийг таалагдсан сэдэв гэж нэрлэе.<br /> * Гэтэл хүн амьдрал дээр таалагдсан зүйлээ биш, хэрэгтэй зүйлээ хийх учиртай гэдгийг хатуу санаж явах учиртай.<br /> * Жишээ авъя. Манай нэг залуу хэдэн жилийн өмнө “девиант үзэгдэл” сэдвийг сонгож авсан юм. Социологийн олон ном зохиолд энэхүү девиант үзэгдэл шиг сайхан тайлбарласан, хялбар ойлгож болохоор сэдэв гэж бараг үгүй.<br /> * Энэ сэдвээ сонгож ажлаа хийх болоод ирэхлээр их хүндрэл гарна. Яахав онолын хэсгийг нь ном зохиол хуулаад бичлээ гэж бодоход манай нийгэмд байгаа бүхий л девиант үзэгдлийг тайлбарлана гэдэг хэн хүн дийлэхийн аргагүй ажил болж хувирдаг.<br /> * Ямар ч хүн шүлс хаяхаас авахуулаад хүн амины хэрэг хүртэлх бүх девиант үзэгдлийг тайлбарлах биет боломж байхгүй юм. Асуудал ийм байдалд ороод ирэхлээр энэ сэдвийг авсан хүн өөрийн эрхгүй энгүй их далайд хөл алдсан мэт байдалд ордог.<br /> * Эсвэл сэдвийг бүр багадуулж, хэт нарийвчлах нь хэдийгээр цөөн тохиолддог боловч мөн л үүнээс дутахгүй хүндрэлд оруулдаг юм. СУИС – ийн нэг магистрант “Дуучны суурь амьсгалд хатха йогийн дасгалыг хэрэглэх нь” сэдэв авах гэж зүтгэж байсныг би санаж байна. Энэ нь онолын хувьд боломжтой боловч гарах дүгнэлт нь бүх дуучныг йог болгох гэсэн агуулгаар гарах нь ойлгомжтой юм.<br /> * Тэгэхлээр сэдвийг зөв сонгож авах нь анхны бөгөөд хамгийн хариуцлагатай үе болдог.<br /> * Энд ахиад л ямар сэдвийг сонгох ёстой вэ гэсэн эхний асуултад буцаад ирж байна. Энд нийтлэг зөвлөгөө өгөх тун хэцүү юм.<br /> * Аливаа сэдэв социологийн “тулгамдсан асуудал” гэгчээс үүсдэг юм. Тулгамдсан асуудал нийгэм бүрт өөр өөр, Манай нийгэмд бол бүр ч өөр.<br /> * Та эргэн тойрноо хар, түүнийгээ үзсэн онол номтойгоо эрэгцүүлж харьцуул. Ингэхэд проблемгүй юм гэж үгүй. Та социологич хүн учраас үүнийг системт байдлаар харж олон тулгамдсан асуудлуудаас илүү зангилаа, илүү анхаарал татсаныг нь сонгож авахыг хичээх хэрэгтэй.<br /> * Ер нь социологич хүн чиглэл, сэдэв хоёртой байх нь зүгээр. Чиглэл нь том байж болно. Учир нь энэ нь удаан хугацааны юм. Сэдэв нь үүнийг тойрсон, үүнтэй холбоотой жижиг хэсгүүдэд задарч болно.<br /> * Жишээ болгож Ц. Уртнасангийн хянан тохиолдуулсан “Нийгмийн шинэчлэл : амьдралын хэв маягийн өөрчлөлт” 2001, Х. Гүндсамбуугийн “Монголын нийгмийн давхраажил : хөгжил хандлага” 2002 гэсэн хоёр алдартай номыг аваад үзье.<br /> * Эхнийх нь хамтын бүтээл боловч үндсэндээ Ц. Уртнасан дагнасан, хоёр дахь нь нийгмийн давхраажлыг гол болгож манай нийгмийн үндсэн асуудлуудыг хөндөж чадсан томоохон бүтээл юм.<br /> * Эдгээр номууд 2001, 2002 онд гарсан боловч үр хөврөл нь одоогоос бараг гучаад жилийн өмнө тавигдсан юм. Манай хоёр том социологич үндсэн чиглэлээ сонгон авснаас хойш олон жилийн турш түүнийгээ орхилгүй түүнийгээ тойруулан судалгаа хийж байсанд амжилтынх нь үндэс оршино.<br /> * Анх тэд сэдвээ өөрөө сонгосон уу, цаанаас нь оноож өгсөн үү гэдэг нь их сонин. Миний мэдэж байгаагаар тэр үед сэдвээ сонгож ядаж байсан залуу судлаачдыг томоохон суурь судалгаанд татан оролцуулсанаас энэ бүхэн үүдэлтэй. Өөрөөр хэлбэл тэд залуудаа сэдвээ өөрийн сайн дураар сонгоогүй юм шүү.<br /> * Энэ олон жилийн турш тэр хоёр өч төчнөөн өөр судалгаа хийснийг би мэдэх юм. Гэхдээ тэд үндсэн чиглэлээ ( энэ нь бас л нэг төрлийн сэдэв гэдгийг залуус минь санаж яваарай ) орхиогүй байсанд л гол учир оршино.<br /> * Ер нь үндсэн чиглэл буюу том сэдвээ орхилгүй олон жил явсан хүн л амжилтад хүрдэг. Миний дотнын найз шинжлэх ухааны доктор Г. Чулуунбаатар үндэстэн, соёл иргэншлийн сэдвийг бас л гучаад жил орхиогүй явсаар гайхамшигтай сайн үр дүнд хүрсэн билээ.<br /> * Ингэхлээр Залуу судлаач Та ч гэсэн насан туршдаа сонирхон судлах үндсэн чиглэл, түүнийг тойруулан судлах цаг үеийн сэдэв хоёроо сонгох ёстой. Мөн ялгаж сурах ёстой.<br /> * Таны дипломын болон магистрын, докторын ажлууд тань энэ ангилал дотор багтаж байвал сайнсан.<br /> * Мэдээж чиглэл сонгох нь харьцангуй амархан. Учир нь энэ нь хүний мөрөөдлийн нэг төрөл юм. Ухаандаа “Нийгмийн харилцаа”, “Нийгмийн давхраажил”, “Девиаци”, “Боловсрол”, “Нийгэмшил” гэх мэт.<br /> * Тодорхой хүрээний дотор чиглэлээр ажиллах боломжгүй байдаг. Диплом хамгаалах гэхэд л дээрх чиглэлүүд бүгдээрээ хэт томдоно. Та 3 – 5 сарын дотор дээрх чиглэлүүдээр ямар нэг шинэлэг юм хийж амжихгүй.<br /> * Тэгэхлээр Танд үндсэн чиглэлийг тухайн нөхцөл байдалд тохируулан задлан жижигрүүлэх ёстой.<br /> * Тухайн нөхцөл байдал гэдэгт би цаг хугацаа, сэдвийн судлагдсан байдал, өөрийн чинь боломж, ирээдүйн сонголт зэргийг ойлгож байна. Ухаандаа Та ямар нэг ажилд орохоор төлөвлөсөн байлаа гэхэд Таны дипломын ажил тухайн байгууллагын үйл ажиллагаатай холбоотой байх ёстой. Хоёр адилхан бакалавр ажил хайж ирлээ гэхэд байгууллагынх нь үйл ажиллагаатай холбоотой сэдвээр диплом хамгаалсан хүн нь ажилд орох магадлал өндөр байх болно.<br /> * Чиглэлийг яаж сэдэв болгох вэ ? Өөрөөр хэлбэл том сэдвийг яаж жижигрүүлэх вэ ?<br /> * Мэдээжийн хэрэг түүнийг задлах ёстой. Жишээлбэл, девиаци чиглэлийг архидалт, янхан, гэмт үйлдэл, хулгай гэх мэтээр задалж эдгээрээсээ аль нэгийг нь сонгож болно. Ингэж задалсан ч гэсэн тухайн дэд сэдэв нь бас л чиглэлээсээ ялгарахгүй шахам байгааг Та бэлхнээ харж байгаа.<br /> * Тэгвэл ахиад л задал. Жишээлбэл : Та хулгай гэсэн дэд сэдэв сонголоо гэхэд хэлбэрээр нь халаасны, орон байрны гэх мэт, субъектээр нь хүүхдийн, эмэгтэйчүүдийн гэх мэт дурын үзүүлэлтээр цааш задалж болно. Санамсаргүй байдлаар сонгосон дээрх жишээнээс гэхэд л хүүхдийн халаасны хулгай, хүүхдийн орон байрны хулгай, эмэгтэйчүүдийн халаасны хулгай, эмэгтэйчүүдийн орон байрны хулгай гэсэн дөрвөн хувилбар гарч ирж байна.<br /> * Ингэж задлах ( манай социологид ангилал гэдэг ) хязгааргүй олон хувилбар байдаг.<br /> * Ингэж задлах нь Таны судалгааны зорилго, зорилтын хүрээг үлэмж тодорхой болгоно. Танд хэт ерөнхий девици судалж байснаас түүний нэг төрөл хулгайг судалсан нь хамаагүй дээр, цааш нь ерөөс хулгайг судалж байснаас хүүхдийн хулгайг, бүр нарийвчилбал хүүхдийн халаасны хулгайг судалсан нь бүр ч илүү дээр болох нь ойлгомжтой юм.<br /> * Эсвэл цаг хугацааны интервал хийж сэдвийн хүрээг багасгаж болно. Жишээлбэл : Улс төрийн намуудын хөгжил гэсэн сэдвийг 1990 – 1996, эсвэл 1997 – 2002 гэж хугацаагаар зааглавал сэдэв бүр ч тодорхой болдог.<br /> * Хэдий хүртэл яаж задлах нь Таны тавьж буй зорилтоос хамаарна. Энэ бол судалгааны зорилтоос өөр юм. Та зүгээр л нэг диплом хамгаалах зорилт тавьж болно, эсвэл нэг сэдвийг нь сонгоод цааш үргэлжлүүлнэ гэж төлөвлөсөн байж болно.<br /> * Хоёр дахь нь Таны амьдрал, ирээдүйд илүү тустай гэдгийг баталгаатай хэлж чадах байна.<br /> * Та чиглэлийг яаж ч задаллаа гэсэн түүнтэй холбоотой онолын ном зохиолыг байнга уншиж, задаргааныхаа ерөнхий бүдүүвчийг анхаарлынхаа төвд ямагт байлгах ёстой.<br /> * Манай залуусын сэдвийн сонголтод гардаг нэг үндсэн алдаа бол онолын аль нэг загварыг хэт баримтлах явдал юм.<br /> * Миний ойлгож байгаагаар манай социологийн суутнуудын хэн нь ч Монголын нийгмийг судлаагүйд хэргийн учир оршино. Конт, Маркс, Вебер, Дюркгейм, Сорокин нар ч үүнд хамаарна.<br /> * Энэ нь тэднээс огт өөрөөр юм хий гэсэн үг огтхон ч биш. Энд тэдний арга зүй, арга зарчмуудыг хэрэглэх тухай асуудал гарч байна. Энэ талаар Г. Чулуунбаатарын бичсэн “Шинжлэх ухааны танин мэдэхүйн логик, судалгааны ажлын арга зүй” 2001 номыг сайн уншвал зүгээрсэн.<br /> * Сэдэв сонгоход гардаг өөр нэг түгээмэл алдаа бол сэдвийг улиг домог болгох явдал байдаг. Ухаандаа “Сонгуулийн систем” гэсэн чиглэлээр арваад жилийн дотор зуу гаруй дипломын ажил хийсэн байдаг. Эдгээрт шинэ зүйл тун ховор. Өнөөх л улиг болсон мажоритар, пропорционал, холимог гэсэн гурван системээ ярьдаг битүү цагираг үүссэн хэвээрээ. Үүнээс гарах олон боломж бий.<br /> * Залуу хүмүүсийн гаргадаг өөр нэг түгээмэл алдаа бол сэдвийг судлаад дуусгачихсан мэт ойлгож, түүнээс өөр шинэ сэдэв хайх явдал юм. Ухаандаа Х. Гүндсамбуугийн “Монголын нийгмийн давхраажил” ном гарснаар давхраажлыг судлах явдал дууссан мэтээр ойлгож болохгүй юм. Мэдээж Х. Гүндсамбууг даван гарах нь бараг биелэшгүй зүйл мэт санагдаж байж болох.<br /> * Х. Гүндсамбуу энэхүү алдартай зохиолыг бичсэнээрээ уг чиглэлийн судалгааны өргөн талбай, шинэ боломжийг нээсэн хэрэг. Миний бодлоор залуус энэ чиглэл рүү хошуурч, дээр миний хэлдгээр цааш нь задлан үргэлжлүүлэх ёстой. Ийм асуудал тоо томшгүй олон бий.<br /> * Мөн нийгмийн давхраажлаас гадна өөр чиглэлээр судлах өргөн боломж бий.<br /> * Гэхдээ хэн ч судлаагүй шинэ сэдэв олж, атар газар хагалах боломж одоо бараг байхгүй юм.<br /> * Мөн хуучин сэдвийг хуулах нь Танд өчүүхэн ч ашиг тус өгөхгүй. Та асуудалд шинэлэг байдлаар хандаж баймаажин амжилтад хүрнэ.<br /> * Таны эргэн тойрон тулгамдсан асуудал үй түмээрээ байгаа. Энэ бол Монголын тулгамдсан асуудал. Та Монголын тулгамдсан асуудлыг судлах гэж байгаагаа хэрхэвч умартаж болохгүй.<br /> * Залуу хүмүүсийн гаргадаг нэг төөрөгдөл бол моодонд автагдах явдал юм. Ухаандаа барууны нийгмийн бүхий л проблемыг монголын нийгэмд суулгах гэж хүчээр оролдох нь үүний нэг хэлбэр болдог.<br /> * Жишээлбэл, эмэгтэйчүүдийн эрхийн асуудлыг бид бараг моод болгосон. Гэтэл бодит байдал дээр манайд эмэгтэйчүүдийн эрхийн асуудал огт өөр байдлаар оршин байдаг.<br /> * Таны сонирхон буй асуудлаар нэгэнт хийсэн судалгаа зөндөө буй. Мөн тэдгээрийн үр дүн өөр хоорондоо зөрчилтэй байх нь түгээмэл. Эсвэл онолын хувьд тайлбарлах боломжгүй, практикийн хувьд шийдвэрлэхэд түвэгтэй асуудлууд олон байх. Эндээс л Таны судалгааны сэдэв гарч ирнэ дээ.<br /> * Сэдэв сонгохтой хамт судалгааны зорилт, зорилго, таамаглал гээд л олон асуудал үүснэ. Сурах бичгүүдэд голчлон тулгамдсан асуудал, зорилт, зорилго гээд л судалгааны үе шатыг дэс дараалуулан тоочсон байдаг. Амьдрал дээр үүнээс шал өөр байх нь их түгээмэл.<br /> * Судалгааны сэдэвтэй зэрэг шахам таамаглал, зорилт, зорилго Таны толгойд ороод ирнэ бий.<br /> * Иймээс Та сэдэвтэйгээ хамт судалгааны удаах шатуудыг хамтад нь цогц байдлаар бодож сурвал тун зүгээр.<br /> * Сурах бичгүүдэд байдаг дэс дарааллаас гадна сэдэв сонгоход материалын хүртээмж, судлагдсан байдал, ач холбогдол, шийдвэрлэх боломж, судалгаа хийх хүч хөрөнгө, цаг зав, ирээдүйн ажил, цааш үргэлжлүүлэх хэтийн төлөв зэрэг олон зүйлийг заавал харгалзах учиртай.<br /> * Ер нь судлаач хүн сэдвээ сонгох нь амьдралынхаа ханийг сонгохтой бараг адил гэж ойлгож болно. Учир нь энэ сонголтоос тань нэр алдар, амжилт бүтээл, амьдрал чинь ихээхэн хамаардаг учраас тэр юм.<br /> * Хүн судлах сэдвээ өөрөө сонгохгүй байж болно. Энэ нь аль нэг байгууллагын захиалгаар, төслөөр, тендерээр явуулж буй судалгаануудад хамаарна. Өөрөөр хэлбэл судалгааны сэдэв нэгэнт Танаас үл хамааран өгөгдсөн гэсэн үг.<br /> * Энэ тохиолдолд ч гэсэн уг судалгааг үнэн сэтгэлээсээ өөрийн сэдэв мэт хийх ёстой.<br /> * Захиалгат ажил Таны үндсэн чиглэлтэй ( сэдэвтэй ) үл тохирч байлаа ч гэсэн хэрэв Та анхааралтай байх юм бол энэ хоёрыгоо холбох үй олон шижим олж болно.<br /> * Захиалгат судалгаа явуулснаар Таны туршлага нэмэгдэнэ. Мөн үндсэн сэдвээ гүнзгий эрэгцүүлэх боломжтой болно.<br /> * Харин захиалга, өөрөөр хэлбэл мөнгө хэт хөөцөлдөн юм юмаар оролдох аваас Та мэддэг ч юмгүй, мэддэггүй ч юмгүй хоцроно. Энэ бол судлаач хүний хамгийн зовлонтой асуудал байдаг.<br /> * Ямар ч байлаа гэсэн Та сонгосон сэдвээ хэзээ ч үл орхин, цаг ямагт бодож, оролдож эрэгцүүлж явбал нэг л мэдэхэд үр дүн гарна.<br /> * Манайд нэлээд гардаг өөр нэг хөгийн асуудал нь сэдэв булаалдах явдал болно. Тэр миний сэдвийг авчихсан, булаачихсан гэдэг яриа гаргаад үзэв ээ. Аль ч сэдвийг хэдэн ч хүн хэдий ч хугацаагаар судалж болно. Таны сэдвээр улам олон хүн оролдож байвал сайн л биз дээ.<br /> * Юуны өмнө Та бага ч гэсэн зүйл хийсэн байх ёстой. Юу ч хийгээгүй байж сэдэв булаацалдах нь утгагүй. Мөн аль ч сэдвийг судлаад барахгүй.<br /> * Мөн нэг удаагийн төсөл, тендер, захиалга авахын тулд нөгөөгөө муулах аргыг хэрэглэх нь шинжлэх ухаанд харш юм. Та ийм аргаар хэзээ ч хол явахгүй.<br /> * Өөрийн болон нөхдийн туршлагаас үзэхэд амархан сэдэв гэж байдаггүй. Мөн хэрэггүй сэдэв гэж байдаггүй.<br /> * Судалгааны чиглэлээ зөв тогтоогоод байнга нухаад байх юм бол туршлага, арга зүй гэдэг юугаар ч орлуулж болдоггүй зүйлсийг Та олж авна.<br /> * Гэхдээ л чиглэлээсээ хэт их буюу байнга гажвал нэг их сайн юм болдоггүйг анхаарч байх ёстой.. Хүн чаддаг, мэддэг зүйлээ хийвэл өөртөө ч, бусдад ч илүү тус хүргэдэг.<br /> * Манай нийгэм өөрөө их сонирхолтой, хажууд нь шинжлэх ухаан их хурдан хөгжиж байна. Энэ бүхэн нь Таны судалгаа хийх боломжийг, өөрөөр хэлбэл сэдвийн талбайг улам баялаг болгож байна гэсэн үг.<br /> * Эцэст хэлэхэд сэдэв бол судлаач хүний илүүтэй сонирхож буй тэр л зүйл юм.<br /> * Ингээд эрхэм залуу судлаач Таныг сэдвээ сонгоход чинь бага ч болов нэмэр болох болов уу гэсэн санаагаа чадан ядан эвлүүлэв. Таны сонголт мэргэн байх болтугай.<br /><br />Судлаач Д. Ганхуяг.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8797720381524875868-1692908227660231595?l=bolormaa1110.blogspot.com' alt='' /></div>Миний дотоод ертөнцhttp://www.blogger.com/profile/01443406393104839872noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8797720381524875868.post-73881555407090968732008-04-17T22:49:00.000+08:002008-04-17T22:50:38.448+08:00Манай оронд төрөл бүрийн судалгааны ажил их явуулах болов. Үүнтэй холбогдон судалгааны мэдээлэл цуглуулах ажилд мэргэжлийн бус, мэргэжлийн байсан ч дадлага туршлага бага хүмүүс олноороо оролцох болов.<br /><br />Судалгааны чиглэл, сэдэв ямар байхаас үл шалтгаалан практикт судалгааны мэдээлэл цуглуулах нь их хүнд ажил байдаг. Зарим хүмүүс анкет барьж байгаад хүмүүсээр бөглүүлэх шиг амархан юм байхгүй гэж ойлгодог. Гэвч энэ тийм биш юм. Судалгааны ажлын дадлага туршлагыг юугаар ч орлуулж болдоггүй, мөн социологичийн болон дээд боловсролын диплом Танд эхний удаад тус болохгүй.<br /><br />Судалгааны мэдээлэл цуглуулахад гаргасан алдаа нийт судалгааны ажлын үр дүнд их муугаар нөлөөлөх бөгөөд хожим нь үүнийг засах ямар ч боломж байдаггүй.<br /><br />Мэдээжийн хэрэг олон хүн социологийн судалгаа явуулах арга техникийн ном зохиолыг уншсан байж таарна. Гэвч эдгээр бүтээлүүд нь бүгдээрээ тухайн орныхоо ард түмний сэтгэл зүйг тусгасан байдаг. Ер нь судалгааны мэдээлэл цуглуулах ажлын арга зүйн зөвлөмж тун ховор байдаг.<br /><br />Ийм учраас манай оронд судалгаа явуулсан өөрийн болон нөхдийн олон жилийн практикаас хийсэн зарим санамжийг Та бүхэнд толилуулж байна.<br /><br />Судалгааны ажил хийсэн олон жилийн туршлагаас үзэхэд монгол хүн ихээхэн өвөрмөц сэтгэл зүйтэй байдаг. Мөн судалгаа явуулах орчин нөхцөл нэн өвөрмөц байдаг бөгөөд энэ нь хөдөө орон нутагт онцгой тод илэрдэг. Өөрөөр хэлбэл гадаадын онолын олон зүйл амьдралтай таардаггүй тохиолдол байнга шахам гардаг.<br /><br />Дээр дурдсан монгол хүний өвөрмөц сэтгэл зүй, өвөрмөц ахуй, орчин нөхцөл зэргийг үл харгалзваас судалгааны программ, анкет болон бусад хэрэгслүүд хэчнээн сайн байгаад ч чанартай судалгаа болж чадахгүй. Практикт ийм алдаа түгээмэл гардаг юм.<br /><br />Одоо Та судалгааны инструментари гэж нэрлэгдэх анкет, сурвалжлагын болон бусад баримт бичигтэй болж аваад судлагааны мэдээлэл цуглуулахаар явах боллоо. Танд тодорхой түүврийн дагуу судалгаа хийх газар, байгууллага ( аймаг, сум, хороо ) хүний тоо түүнчлэн тэдний нас, хүйс болон бусад олон шинжийг зааж өгсөн байна гэж үзье. Одоо яах вэ ? Оноосон газарт давхиж очоод дээр дурдсан нөхцлүүдийг хэрхэн хангах вэ ? Түүнчлэн хүмүүсээс мэдээллээ хэрхэн авах вэ ?<br /><br />Таны бэлтгэл.<br /><br /> o Юуны өмнө Та анкетаа цээжээр мэддэг байх ёстой.<br /> o Мөн нөөц анкетууд базааж ав, заавал хэрэг болно.<br /> o Үзэг, харандаа 10 – 20 орчмыг бэлтгэх. Манай нөхцөлд балын харандаа авч дундуур нь хөрөөдөж үзүүрлээд явах нь амар байдаг.<br /> o Мөн хүмүүст өгөх тамхи, чихэр мэтийг нэлээд хүрэлцээтэйгээр авч явбал зүгээр. Хүүхдүүдэд нь чихэр өгөөд томчуудыг тамхиар дайлахад байдал их л өөр болохыг Та аяндаа мэдэх болно.<br /> o Мөн судалгааны тэмдэглэл хөтлөх дэвтэр авч яв. Эндээ болсон, ажигласан зүйлээ тэмдэглэж ав. Хожим их чухал хэрэг болно.<br /> o Хөдөө явбал дулаан хувцас, ойр зуурын эм тан базааж явахад ер илүүдэхгүй. Энэ нь Танаас гадна очсон айлд өвчтэй хүн байвал хэрэг болно. Хэрэв шүд нь өвдсөн хүнд нэг анальгин өгчихөд л Таны судалгаа амжилттай боллоо гэсэн үг.<br /><br />Юу мэдэх ёстой вэ.<br /><br /> o Судалгаа явуулж буй газрын тухай ерөнхий мэдээллийг заавал мэдэж байх <br /><br />Ухаандаа түүх, онцлог, хүн ам зүйн бүтэц, зан заншил, удирдах хүмүүс, тэдгээрийн намтар түүх зэргийг заавал мэдэх шаардлагатай.<br /><br /> o Үүнийг мэдэхэд удирдах албан тушаалтнууд, нутаг орноо сайн мэддэг хүмүүс Танд тусална. Ялангуяа хөдөөгийн жолооч нар их зүйлийг мэддэг. Аян замд зүгээр явж болохгүй эдгээрийг мэдэж явах нь ашигтай байдаг.<br /> o Бүх асуудлыг биш судлах гэж буй асуудлаа голлон сонирхох хэрэгтэй нь мэдээж<br /> o Статистик мэдээ, сонин хэвлэлд гарсан гол чухал өгүүллүүдийг уншсан байх шаардлагатай. Мөн нутгийн хүмүүсийн зан заншил, онцлогийг мэдэж авах нь илүүдэхгүй.<br /> o Суманд бол Засаг дарга, Тамгын газрын дарга, ажилтнууд, багийн дарга нар, сургуулийн захирал, багш нар, хэсгийн төлөөлөгч, эмч нар зэрэг сэхээтнүүд ихээхэн мэдээлэлтэй байдгийг анхаарч тэдэнтэй хоол идсэн ч ярилцаж байх хэрэгтэй. <br /><br />Түүврийг бүрдүүлэх<br /><br /> o Танд тэдэн хүнээс судалгаа авах гэсэн ерөнхий тоо өгсөн байгаа. Үүний дотор нас, хүйс, боловсрол, орон байр зэрэг нйигэм – хүн а зүйн үзүүлэлтийг тодорхой заасан байх учиртай.<br /> o Ийм зүйл өгөгдөөгүй ч гэсэн Та тухайн газрынхаа нийгэм – хүн ам зүйн бүтцэд тохирсон түүвэрлэлтийг өөрөө хийх ёстой.<br /> o Танд өгсөн түүвэрт тохирох хүмүүс тэр бүр тааралдахгүй.<br /> o Миний болон нөхдийн туршлагаас үзэхэд хамгийн гол үзүүлэлт нь нас, хүйс, боловсрол байдаг.<br /> o Насыг залуу, дунд эргэм, ахмад гэсэн багцаа гурван категорид хувааж хүмүүсээ сонгоход нэг их алдаа гардаггүй.<br /> o Мөн үүний зэрэгцээ респондентуудын тавин хувь нь эрэгтэй, тавин хувь нь эмэгтэй байхуйцаар харьцааг барьж байх нь чухал.<br /> o Хөдөөд бол эрэгтэйчүүдийг судалгаанд арай илүү олон оруулсан ч судалгааны алдаа онц их гардаггүй. Учир нь нөхрийнхөө үгнээс зөрдөг гэргий, залуучууд харьцангуй ховор байдаг.<br /> o Боловсролыг бол бол хувцас, хэл яриа, үйл хөдлөл зэргээр багцаагаар мэдэж болдог.<br /> o Ийм багцаа барьж судалсаар төгсгөл хэсэгт анкетуудаа ахин нягтлаж Танд өгсөн түүврээс гажиж байвал үлдсэн хүмүүсийг сонгон авах хэрэгтэй.<br /> o Жишээ нь: тэдэн эмэгтэй, тэдэн залуу дутуу гэх мэт тоог гаргаж нөхөн судлах нь ашигтай байдаг.<br /> o Судалгааг айл гэрээр, тодорхой газраар ( жишээлбэл зах гэх мэт ) явуулдаг. Эдгээрийн аль алийг хослуулах шаардлага гардаг. <br /><br />Айл гэрээр судалгаа явуулах<br /><br />Энд хотод бол орон сууц, гэр хороолол гэж, хөдөөд бол аймаг, сум, баг гэж ангилан судалж болно. Эдгээр нь тус бүртээ ихээхэн онцлогтой.<br /><br />Ерөнхий зүйл.<br /><br /> o Номын ёсоор бол судлан үзэх газар ( хороо, баг, сум )- ынхаа хүн ам зүйн бүтцийг үзэж, түүвэрлэлтийн алхмыг математикийн хувьд бодож цохон авсан айлуудаар орж судалгаа авах ёстой. Гэвч энэ дүрмийг манайд биелүүлэхэд их түвэгтэй байдаг.<br /> o Өдрийн цагаар айлд хөгшид, хүүхдүүд л байдаг. Мэдээж ихэнхи хүмүүс ажилдаа явсан байгаа.<br /> o Оройн цагаар явахад хаалгаа тайлж өгөхгүй, согтуу хүн, нохой мэтийн саад болох зүйл их гарна.<br /> o Хөдөө бол хэдийд ч айлд судалгаа явуулж болно.<br /> o Хотод бол оройн цагаар буюу хагас бүтэн сайн өдрүүдэд явуулсан нь дээр байдаг.<br /> o Айлд орлоо гэхэд судалгаа авч болохоор хэд хэдэн хүн байдаг. Тэднээс бүгдээс нь судалгаа авч болохгүй. Учир нь өрхийн гишүүдийн үзэл бодол ерөнхийдөө ижил байдаг. Ялангуяа улс төрийн үзэл бодол бараг адил байдаг нь ажиглагддаг юм.<br /> o Иймд нэг айлаас хоёроос илүү хүнээс судалгаа авч болохгүй.<br /> o Айл зочинтой бол түүнээс авч болно.<br /> o Тодорхой зүйлэнд их анхаарсан ( жишээлбэл, даалуу тоглож байгаа хүмүүс ) хүмүүсээс судалгаа авах бараг боломжгүй.<br /> o Харин аж ахуйн үйл хийж ( жишээлбэл, эсгий хийх ) байхад нь тааралдаж, монгол заншлаар тэдэнд тусалж, дараа нь судлагаа авбал сайн байдаг.<br /> o Хотод ч гэсэн жижиг боловч зүйлд туслаж байвал хүмүүс их дуртай байдаг. Жишээлбэл: Хүүхдийн тоо бодож өгөх<br /> o Айл гэрээр судалгаа явуулахад тэндхийн хүмүүсийн сайн мэддэг нэгийн зэрэг хүн дагуулж явах нь зүгээр. Гэхдээ энэ хүн судлан буй асуудалд хамаагүй, хүмүүст нөлөө үзүүлэхээргүй хүн байвал зохино.<br /> o Ямар ч тохиолдолд албан тушаалтныг дагуулж явж болдоггүй. Ингэснээс болж судалгаа худлаа бөглөгдөх тохиолдол элбэг гардаг.<br /> o Ямар ч айлд бусдынхаа санал бодолд нөлөөлдөг гол хүн, мөн бусдад зааж сургах дуртай мэдэмхий хүмүүс ёс мэт байдаг.<br /> o Иймээс тэдгээрийн харилцан нөлөөллийг аль болох багасгахыг судлаач хүн эрмэлзэх ёстой.<br /> o Гол хүнд нь анкет өөрөө бөглөж боломж олгож, эмэгтэй буюу боловсрол багатай хүмүүст нь туслах маягаар дэргэд нь байж судалгаа авах нь зүгээр<br /> o Эсвэл гол хүнтэй сул яриа өрнүүлж түүнд бусдад нөлөөлөх боломжийг багасгаж болно.<br /><br />Айлд ороод яах вэ.<br /><br /> o Айлд ороод мэнд ус мэдэлцэж, ойр зуурын зүйл ярих хэрэгтэй. Мэнд ус мэдэлцэнэ гэдэг бол хот газрынхан шиг “Сайн байна уу ?” гэхийн нэр биш. Цаг агаар, дэлхий дахин, улс орны байдал, амьдрал ахуй, замд тааралдсан явдал зэргийг асуух ярилцах зэргээр яриа өрнүүлэхийг хэлж байна.<br /> o Урьдчилсан энэ бэлтгэлийг хангавал Таны судалгаа амжилттай болохын үндэс, эхлэл болно.<br /> o Мөн ямар зорилгоор хаанаас явж байгаагаа танилцуулах ёстой. Нэр, ус албан тушаалаа хэлж. судалгааныхаа зорилгыг танилцуулах ёстой. Шаардлага гарвал үнэмлэх бичиг баримтаа үзүүлэх хэрэгтэй.<br /> o Хэт том байгууллага, албан тушаал хэлбэл “айх” сэтгэл зүй ажиглагддаг.<br /> o Айлд, ялангуяа хөдөөний айлд бүдүүлэг биш боловч илэн далангүй, харьцангуй чөлөөтэй байх ёстой.<br /> o Элдэв бохир зүйлээс сэжиглэж байгаагаа ямар ч тохиолдолд харуулж болохгүй. Бохир аягаас эхлээд тийм зүйл олон тааралдана.<br /> o Одоо авч яваа тамхи, чихрээр дайлахаа мартав. Энэ нь сэтгэл зүйн ихээхэн таатай уур амьсгал төрүүлдэг.<br /> o Судалгаа авах хүмүүсийг харьцангуй хол суулгавал зүгээр байдаг. Будлиу хүмүүст хажууд нь сууж асуултыг уншиж өгөх зэргээр туслах нь зүгээр.<br /> o Асуултыг ойлгохгүй бол сайтар тайлбарлах хэрэгтэй.<br /> o Хөдөөгийн нэг айлд дундаж хэмжээний анкетийг 40 орчим минут бөглөдөг. Үүнийг ажлынхаа төлөвлөлтөд харгалзах хэрэгтэй.<br /> o Жолооч болон хамт яваа хүндээ анкет бөглөхийг замдаа сургаж өгөх нь чухал.<br /> o Хөдөөгийн жолооч нар маш идэвхитэй сайн судлаач болж чаддаг юм.<br /> o Очих айлынхаа тухай тэднээр яриулж авах нь ашигтай байдаг. Мөн айлаас гараад хамт яваа хүмүүсийнхээ сэтгэгдлийг сонсож, судалгааны тэмдэглэлдээ бичиж авахад илүүдэхгүй.<br /> o Хөдөөгийн айлд очиход болон судалгаа бөглүүлэхэд түвэгтэй байдаг бол хотын айлд ороход түвэгтэй, харин судалгаа авахад амархан байдаг. Тэдний боловсрол өндөр учраас тийм байдаг буй за.<br /> o Судалгаа авч дуусаад ум хумгүй гараад явчихаж болдоггүй. Цааш бага зэрэг чөлөөт сэдвээр ярилцах хэрэгтэй.<br /> o Айлаас явахдаа боломж байвал зургийг нь авч дараа нь илгээж чадвал их сайн байдаг. Ямар ч гэсэн тэр айлд өндөр сэтгэгдэл үлдээх ёстой. <br /><br />Бөөнөөр судалгаа авах<br /><br /> o Судалгааны ийм төрөл онолын ном зохиолд байдаггүй боловч манайд ихээхэн хэрэглэгддэг. Энэ нь манай онцлог юм.<br /> o Та аймаг, сум, баг, хорооны хурал цуглааныг тааруулж очвол нэн сайн.<br /> o Мөн байгууллагын удирдах хүмүүсийг судалгаанд оролцох хүмүүсийг цуглуулж өгөхийг хүсэж болно.<br /> o Ингэсэн тохиолдолд тэдний хүслээр биш, өөрийнхөө түүвэрлэлтийн дагуух хүмүүсийг захиалах хэрэгтэй. Жишээлбэл, эмнэлгээс тэд, сургуулиас тэд, тамгын газраас тэд гэх мэт.<br /> o Тамгын газрын хүмүүсээс тусгайд нь судалгаа авбал зохистой.<br /> o Удирдах албан тушаалтнууд голчлон бичиг үсэг сайтай, илүү дутуу юм ярихгүй хүмүүсийг цуглуулахыг хичээдэг.<br /> o Хүмүүсийг харьцангуй төвийг сахисан газар буюу клуб, номын сан, сургууль зэрэгт цуглуулах нь илүү сайн байдаг.<br /> o Албан конторт малчид биеэ барьдаг нь ажиглагддаг.<br /> o Хэрэв сумын төвд судалгаа авлаа гэхэд дан сумын төвийнхнөөс аваад явчихаж болохгүй.<br /> o Залхуурснаас юмуу мөнгөний гачаалаас болж хөдөөгүүр явах боломж бага байдгаас болж ийм тохиолдол нэлээд гардаг.<br /> o Гэтэл сумын төвд хөдөөнөөс ирсэн хүмүүс хангалттай их байдаг. Тэд айлд болон Тамгын газрын гадаа голдуу байдаг бөгөөд тэднийг зохион байгуулан цуглуулж болно.<br /> o Аймгийн төвд бол тээврийн товчоо, холбоо, онгоцны буудал, эмнэлэг, зах зэрэг газар хөдөөний хүмүүс элбэг байдаг. Суманд явах боломж багатай бол судалгааг дээрх газруудаас авсан нь ашигтай.<br /><br />Хотод судалгаа явуулах.<br /><br /> o Хотын судалгааг гэр орноор болон хүн олонтой газраас авах гэж хоёр хэсэгт хувааж болно.<br /> o Гэр орноор явуулах судалгаанд хоёр хоёроороо явах нь сайн.<br /> o Айлуудын баян, дунд зэрэг, ядууг сөөлжлөн судлах ёстой. Гэрийн хороололд бол байшин, хашаа, машин зэрэг нь хөрөнгө чинээг илтгэх үзүүлэлт болдгийг анхаарвал зохино.<br /> o Хүн олонтой газар гэдэгт зах, тээврийн буудлууд, үзвэр үйлчилгээний газар, шуудан, үсчин, эмнэлэг гэх мэт олон газрыг дурдаж болно. Энд хүмүүс голчлон дараалал хүлээн зүгээр шахам сууж байдаг учраас судалгаанд оролцохоос нэг их татгалздаггүй.<br /> o Эдгээрээс алийг нь сонгох нь судлаачийн мэдрэмжийн асуудал байдаг.<br /> o Аль ч тохиолдолд дээр дурдсан түүвэрлэлтийн харьцааг ямагт харгалзах хэрэгтэй. <br /><br />Судалгааны олон аргуудыг зэрэг хэрэглэх нь<br /><br /> o Орчин үеийн нийт судалгааны ердөө л 15 хувийг анкетийн арга эзэлдэг.<br /> o Манайд бол бараг зуун хувь анкетийн аргыг хэрэглэдэг.<br /> o Иймээс ажиглалт, бичиг баримт судлах, фокус – групп, контент – анализ, гүнзгийрүүлсэн судалгааны зэрэг бусад аргуудыг хавсран хэрэглэх нь нэн чухал.<br /> o Хэрэв Танд өгсөн зааварт олон аргаар судалгаа явуулахыг зааж өгөөгүй бол Та түүнийг өөрөө санаачлан нөхөн хийх боломж бий.<br /> o Юуны өмнө бичиг баримтын шинжилгээг хийх хэрэгтэй. Сум, хороо, аймаг, дүүрэг, албан газруудад Таны судлан буй зүйлтэй холбогдох олон тооны бичиг баримт хөтлөдөг. Үүнийг сайтар ангилж ялгаж үзвэл их зүйл гарна. Энд хэдийгээр их цаг, хөдөлмөр зарцуулах боловч үр дүн сайтай байдаг.<br /> o Жишээлбэл, аль ч засаг захиргааны нэгжид өрхийн бүртгэлийн дэвтэр байдаг. Мөн бусад олон бүртгэл ( цэргийн, сургуулийн, ажилгүйдлийн зэрэг ) бүртгэлийг харьцуулан үзэж болно.<br /> o Мөн экспертүүдээс судалгаа авч болно. Экспертүүд гэдэг нь Таны судлан буй юмс, үзэгдлийг сайн мэддэг хүмүүсийг хэлнэ.<br /> o Ихэнхи хүмүүс албан тушаалтнуудыг эксперт гэж ойлгодог. Энэ нь буруу биш боловч хангалттай биш. Жишээлбэл, Та гэмт хэргийн байдлыг судалж байлаа гэхэд орцны жижүүр, хэсгийн цагдаа нар хамгийн сайн эксперт болно.<br /> o Хөдөө бол нутаг орныхоо хүн ардын амьдралыг сайн мэдэж дүгнэлт хийж байдаг нөлөө бүхий хүмүүс зөндөө байдаг ба тэднээс судалгаа авах эсэхээс үл хамааран тэдэнтэй уулзаж санал бодлыг нь сонсвол их зүйл мэдэж болно.<br /> o Хөдөөгийн судалгаанд тийм айлд хоног тааруулбал их хэрэгтэй. Аажуу уужуу чөлөөтэй ярих боломж тэнд л олдоно.<br /> o Судлан буй юмс үзэгдлийг ажиглах нь нэн чухал байдаг. Жишээлбэл, Та захын байдлыг судаллаа гэхэд нэг өдөр түүгээр явж, худалдагч, худалдан авагч, татварын байцаагч, цагдаа, тэр ч байтугай хулгайч, гэмт хэрэгтнүүдийн харьцааг мэдэж болно. Ер нь л нэг дүр зураг, бүдүүвч Таны толгойд ороод л ирнэ.<br /> o Фокус – группын аргыг орчин үед их хэрэглэж байна. Энэ нь 8 – 12 хүнийг цуглуулан чөлөөт ярилцлагын хэлбэрээр мэдээлэл олж авах арга юм.<br /> o Онолын ном зохиолд фокус – группт орж буй хүмүүс бие биеэ танихгүй байх ёстой гэдэг.<br /> o Гэтэл манайд бараг хүн бүр бие биеэ таньдаг учраас ийм боломж огт байдаггүй. Ингээд л онол практик зөрөөд эхэлдэг.<br /> o Манайд фокус – группын арга шинээр нэвтэрч байгаа тул хүмүүс одоохондоо идэвхитэй оролцдог. Таны анхаарах зүйл бол асуултыг оновчтой тавьж, асуудлын гүн рүү орохыг эрмэлзэх явдал болно. Манай нөхцөлд чалчаа хүмүүсийг бага яриулж, бүрэг хүмүүсийг их яриулах тактик баримтлах нь үр ашигтай байдаг.<br /> o Мөн тэмдэглэлийг сайн хөтлөх хэрэгтэй. Гадаадын ном зохиолд судлаач хүн яагаад гэдэг асуултыг байнга тавихыг шаарддаг. Гэтэл энэ дагуу явбал монголчууд нэг их илэн далангүй байж чадахаа байдаг. Миний бодлоор яриаг зөв чиг рүү залж, асуудлыг задалж тавих нь илүү чухал мэт санагддаг. <br /><br />Судалгааны үед баримтлах зүйлүүд<br /><br /> o Эелдэг байх, хүнтэй үл муудалцах. Хэрэв хүн судалгаа өгөх дургүй юмуу судалгааны аль нэг хэсгийг буюу бүхэлд нь шүүмжилбэл Та энэ байдлаас эвтэйхэн гарахыг эрмэлзэх .<br /> o Хүмүүст тулгалт хийхгүй байх, дургүйцлээ илэрхийлэхгүй байх..<br /> o Санаатай болон санамсаргүйгээр өөрийн бодол санааг илэрхийлэхгүй байх<br /> o Том албан тушаалтай буюу их мэддэгээ харуулахгүй байх<br /> o Бага ярьж, их сонсох. Энэ зарчим цэврээрээ бараг биелдэггүй. Туршлагаас үзэхэд нийт ярианы 30 % - ийг Та, 70 %- ийг нөгөө хүн хийх ёстой.<br /> o Респондентуудын үзэл бодолд ихээр нөлөөлөх хүмүүсийг ( албан тушаалтнууд ) дагуулж явахгүй байх.<br /> o Хүний яриаг таслахгүй байхыг эрмэлзэх<br /><br />Судалгааны үед гардаг үндсэн алдаанууд<br /><br /> o Албан тасалгаанд хийсэн анкет зэрэг нь бодит байдал дээр ажиллахгүй байх тохиолдол элбэг гарна. Үүнээс зайлсхийхийн тулд цөөн хүнээс ( 20 – 30 хүн байхад болно ) туршилтын судалгаа авч үүнийгээ үндэслэн засвар хийх ёстой.<br /> o Анкетийг дутуу буюу буруу бөглүүлэх. Үүнээс зайлсхийхийн тулд анкет бүрийг шалгаж дутуу буюу буруу бөглөсөн зүйлийг дор нь засуулах явдал болно.<br /> o Монгол хүн хүснэгтээр өгсөн хариултын боломжийг сонгохдоо алдах нь элбэг байдаг. Иймд тийм хүмүүст туслаж ойлгуулах хэрэгтэй.<br /> o Танаар тоглоом хийж буюу өөр бусад шалтгаанаар буруу бөглөх. Энэ судалгаа тоглоом шоглоом болгоод байх зүйл биш гэдгийг ойлгуулахад нэг их түвэг орохгүй.<br /> o Судалгаанд оролцогчдын түүврийг буруу авах. Жишээлбэл, амрыг нь бодож дан сэхээтнүүдээс авбал судалгаа чанаргүй болно.<br /> o Аль нэг хүнд хувийн үнэлгээ өгөх. Манайхан бие биеэ сайн мэддэг учраас аль нэг хүнийг муулахгүй байх нь чухал.<br /> o Судалгаа явуулсан анкетийг дугаарлаж, аль газраас ( сум, баг ) ямар хүнээс авснаа тэмдэглэхгүй орхих. Ийм тэмдэглэл хийх нь судалгааны чанарыг сүүлд нь хэмжих бараг цорын ганц үзүүлэлт болдог. <br /><br />Эцэст нь хэлэх цөөн үг.<br /><br />Судалгааны ажлыг үнэн сэтгэлээсээ хийх ёстой. Яагаад гэвэл Таны судалгаанд үндэслэн олон шийдвэр гарч, улмаар олон хүний хувь заяа хамаарна. Мөн Та Монголын ард түмэнд гадна дотноос зориулсан олон сая төгрөгийг зарцуулж яваа.<br /><br />Та залуу байхдаа шударга ажиллаж сурахгүй бол нэг л буруу зуршил тогтчихвол хожим засч болдоггүй.<br /><br />Судлаач хүн нийгмийн психологийг онолын хувьд ч, практикийн хувьд ч сайн мэддэг байх ёстой. Олон удаа судалгаанд яваад ирэхлээр өөрийн гэсэн арга барил сууж, айлд ороод л хүнтэй эхний хэдэн үг солингуут л ерөнхий байдлыг мэдэрдэг болчихдог юм. Та аль болох хурдан ийм мэдрэмжтэй болж авах ёстой.<br /><br />Ингэсэн цагт ямар ч ааш ариншинтай, ямар ч насны хүнтэй чөлөөтэй ярилцаж чаддаг болно. Би залуудаа ямар ч хүнтэй ярилцаж чадна гэж боддог байлаа. Гэтэл тийм биш гэдгийг ихэд хожим мэдэж билээ. Хүнтэй ярилцаж сурна гэдэг бол судлан буй асуудлаар тухайн хүний бодол санааг богино хугацаанд мэргэжлийн хувьд мэдэж авна гэсэн үг.<br /><br />Ингээд залуу судлаач дүү нарын аяны дөрөө олзтой байж, эрдмийн шим ундарч явах болтугай.<br /><br />Судлаач Д. Ганхуяг.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8797720381524875868-7388155540709096873?l=bolormaa1110.blogspot.com' alt='' /></div>Миний дотоод ертөнцhttp://www.blogger.com/profile/01443406393104839872noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8797720381524875868.post-34765358890903491762008-04-17T22:47:00.002+08:002008-04-17T22:49:30.511+08:00# Залуу хvмvvсийн байнга асуудаг, хvсээд байгаа хэрнээ болж өгдөггvй юмны нэг нь өгvvлэл байдаг. Иймээс энэ удаад өгvvлэл бичих тухай өгvvлнэ.<br /># Аливаа мэргэжилд эцсийн бvтээгдэхvvн байдаг бөгөөд социологичдын хувьд бvтээгдэхvvний vндсэн хэлбэр нь өгvvлэл болно.<br /># Ямар ч тохиолдолд залуу хvний ажлын гараа ном, товхимол, тайлан зэргээс биш, судалгааны ажлыг олны хvртээл болгох vндсэн хэлбэр болох өгvvллээс эхэлдэг. Иймээс Та чухам өгvvлэл бичиж сурч баймаажин алдар нэр, амжилтад хvрч болно гэдгийг санах хэрэгтэй.<br /># Өгvvлэл бол миний бодлоор судалгааны ажлын амин гол бөгөөд vндсэн хэлбэр мөн.<br /># Хожим хойно Та алдар хvндтэй болсон ч гэсэн дандаа ном бичээд байна гэж байхгvй, иймээс Та эхлээд өгvvлэл бичих дөртэй болох нь чухал.<br /># Ингээд авбал Та насан туршдаа хэрэгтэй зvйлтэй болоод авна. Дандаа өгvvлэл бичээд алдаршиж ч болно.<br /># Таны толгойд олон санаа оноо байгаа нь эргэлзээгvй боловч тvvнийгээ эвлvvлэн өгvvлэл болгох шиг зовлонтой юм эхэн vедээ байхгvй.<br /># Та өгvvлэл бичих шиг амархан юм байхгvй гэж бодож байвал ихээхэн эндvvрэл болно. Номноос дутахгvй сайн өгvvллvvд олон байдаг.<br /># Өгvvлэлд санаа их чухал. Миний болон нөхдийн туршлагаас vзэхэд нэг өгvvлэлд 2 – 3 vндсэн санаа л байдаг. Яаж ч хичээсэн vvнээс илvv гарах тохиолдол ховор.<br /># Мөн цоо шинэ юм бичих гэж санасны ч хэрэггvй. Ямар ч мундаг хvн байсан зуун хувь шинэ юм бичнэ гэж байхгvй.<br /># Энэ нь урьд өмнийн буюу хvний санааг хуулна гэсэн хэрэг огтхон ч биш.<br /># Өөрийн гэсэн гол санаагаа дэлгэрvvлж, тvvндээ нотолгоо гаргаж, тvvнийгээ тойруулж бичнэ гэсэн vг л дээ.<br /># Өгvvллийг эрдэм шинжилгээний болон сурталчилгааны гэж хоёр vндсэн хэсэгт хуваадаг.<br /># Эрдэм шинжилгээний өгvvлэл нь хавьгvй илvv ёс дэг, мэдлэг ухаан шаардана. Энд баталгаа нотолгоог ягштал хийж, илvv дутуу сул vггvй байх ёстойгоос гадна ишлэл зvvлт заавал авдаг. Бичлэгийн хэлбэр нь төлөв тvвшин байх ёстой. Yvнийг академический стиль гэдэг.<br /># Харин сурталчилгааны өгvvлэл бол санаа оноогоо харьцангуй чөлөөтэй илэрхийлсэн хэлбэр болно. Гэлээ гэхдээ энэ нь уран зохиолын өгvvлэл шиг байж хэрхэвч болохгvй.<br /># Ямар хэлбэртэй байсан гэсэн өгvvлэлд худлаа, санаанаасаа авсан, хэтрvvлсэн, баримт нотолгоогvй зvйл байх ёсгvй. Хамгийн гол зvйл энэ.<br /># Yндсэн санаанууд хоорондоо маш сайн холбогдсон, логик уялдаатай, дvгнэлт, гаргалгаа нь энгийн, тодорхой, ойлгомжтой байвал зохино. Ингэхгvй бол санаанууд чинь “vсчиж”, өөрөөр хэлбэл хэсэг бусаг санааны нийлбэр болбол Та амжилт олохгvй. Өөрөөр хэлбэл хvн ойлгохгvй.<br /># Мөн өгvvллийн хэмжээ гэж нэг айхтар зvйл байх. Эрдэм шинжилгээний өгvvлэл нэлээд том, тухайлбал бичмэл 10 – 20 хуудас голдуу байдаг болсон. Сонины өгvvлэл бол жижиг 5 – 7 хуудас голдуу байдаг. Yvнээс том болбол сониныхон дургvйцээд эхэлдэг юм. Энд би А – 4 гэж нэрлэдэг тvгээмэл хэмжээний цаасан дээр 1,5 интервалаар бичсэн хэмжээг жишиг болгож байна.<br /># Тэгэхлээр Та гол санаагаа заавал дээр дурдсан хуудсанд багтааж бичих нь байна. Энэ нь тийм хялбар зорилт биш. Гэвч дадлага суугаад ирэхлээр яваандаа гайгvй болж Та хэмжээгээ мэдрээд эхэлнэ.<br /># Би залуудаа 42 хуудас өгvvлэл биччихээд давхиж л явлаа. Тэр vед ч, одоо ч ийм мангар том юмыг авах газар хаана ч байхгvй юм.<br /># Дараа нь стиль буюу арга барил гэж бас нэг айхтар зvйл байна. Энэ бол санаагаа илэрхийлэх хэлбэр болно. Энэ нь хvнд янз бvр. Ухаандаа би нууц нэрээр өгvvлэл бичээд Х. Гvндсамбуу, Г. Чулуунбаатар, Ц. Уртнасан нарт vзvvлэхэд тэд хэдхэн мөр уншаад миний өгvvлэл гэдгийг мэднэ. Энэ бол хvний гарын vсэгтэй адил бичлэгийн арга барил ямар ч хvнд байдгийн нотолгоо болно.<br /># Та ч гэсэн өөрийн гэсэн арга барилтай болохыг хичээж vз. Гэхдээ vvнд нэг их улайрч болохгvй. Бичсээр байтал чинь хар аяндаа тогтчихдог эд л дээ. Таны арга барил бол Та өөрөө л гэсэн vг.<br /># Хэт их задгай бичвэл академик стилээс холдчих гээд байдаг юм. Мөн хэт их академик стилээр бичвэл хvн уншихгvй болчих зовлон байдаг. Тэгэхлээр болж өгвөл аль болох олон хvн уншихуйцаар академик стилээр бичихийг оролдоод vз. Энэ нь бас л их хэцvv.<br /># Өгvvллийн доторхи өгvvлбэрvvд дээд зэргийн богино байх ёстой. Өгvvлбэр богино байх тусмаа хvнд ойлгомжтой болдог. Өөрөөр хэлбэл нэг өгvvлбэр 4 – 5 мөрөөс хэтэрвэл дэмий байдаг.<br /># Ажилдаа улайрсан залуу хvний гаргадаг vндсэн алдаа бол өгvvлбэрийг хэт урт болгодог явдал болно. Би ч залуу байхдаа ингэдэг байсан. Энэ “чалчаа” vеээ аль болохоор хурдан туулах ёстой.<br /># Эхэн vедээ өгvvлэл том болох гээд болдоггvй юм. Энд гардаг vндсэн алдаа бол санаагаа хэлэх гэж хэт хичээснээс болоод тvvнийгээ тайлбарлан нуршдаг явдал болно. Бичиж буй асуудлыг чинь мэддэг олон хvн байдаг.<br /># Хэрэв Та арай хянуур байж, логик уялдааг харж, задаргааг сайн хийвэл өөрийнхөө алдааг олж чаддаг болно. Ингээд vзэхэд бид голдуу дэмий, илvv юм их чалчсан байдаг юм.<br /># Ер нь ямар ч өгvvлэл гарчиг, эхлэл буюу оршил, өрнөл, нотолгоо, тайлбар, дvгнэлт, төгсгөл гэсэн vндсэн хэсгvvдээс бvрддэг. Дотор нь ийм гарчиг байхгvй ч гэсэн ийм дэс дарааг заавал баримтлах ёстой.<br /># Заавал байх ёстой энэ зvйлсээ төлөвлөгөө болговол тэр чинь өнөөх сvрхий концепци гэдэг нь болно. Ер нь концепцигvй өгvvлэл бичихэд амжилт олно гэж бараг байхгvй.<br /># Иймээс Та заавал концепци хийж сурах ёстой. Концепци гэдэг нь заавал цаасан дээр бичсэн төлөвлөгөө, схем, дэс дараа байх албагvй.<br /># Тэр нь Таны толгойд буй төлөвлөгөө, схем, дэс дараа байж болно. Хамгийн гол нь Та өгvvллийнхээ санааг хvнд яаж хvргэх талаар цаг vргэлж бодож байвал болох нь тэр. Ийм хувилбар тоо томшгvй олон.<br /># Дандаа бодоод яваад байхлээр нэг аятайхан хувилбар санаанд чинь ороод ирнэ. Ингэтлээ их удна аа.<br /># Ер нь өгvvллийнхээ талаар ямагт бодож санаж байвал маш сайн. Өдөр тутам тааралдаж буй нийгмийн vзэгдэл юмсыг өгvvлэлтэйгээ холбохыг ямагт хичээ. Өөрөөр хэлбэл Таныг хамгийн их зовоосон санаа сайн өгvvлэл болох нь бараг хууль.<br /># Таны толгойд энэ талаар хязгааргvй олон хувилбар vvсч, өөрөө дотроо эргэлзэж байвал юм юм сайн болохын дохио болно. Хэрэв өөрт чинь нэг л амархан санагдаад байвал юм чинь буруу болохын цондон. Энэ дvгнэлт бол 20 гаруй жилийн туршлагаас гарч байгаа болохоор бараг зvй тогтол гэж ойлгож болно.<br /># Тэр олон хувилбаруудаас чинь нэг л өдөр хамгийн зохистой гэсэн гол санаа гэв гэнэт ороод ирнэ. Зарим тохиолдолд гол санаа ид шидтэй юм шиг гэнэт ороод ирэх нь ч бий. Заримдаа хэдэн сар, жилээр ч эвлэж өгөхгvй зовоох нь ч бий. Гэхдээ энэ бол миний хувийн онцлог байж болох юм.<br /># Хэрэв Та эрдэм шинжилгээний өгvvлэл бичиж байвал гарчгаа аль болох шинжлэх ухаанч байдлаар өгвөл зvгээр. Хэрэв сурталчилгааны өгvvлэл бичиж байвал арай сvртэй байдлаар өгч болно. Гэхдээ битгий их хэтрvvлээрэй.<br /># Хэт ерөнхий гарчиг өгч болохгvй. Жишээлбэл, “Орчин vеийн социологийн тулгамдсан асуудлууд” гэх мэт гарчигтай байвал мэргэжлийн хvнээс бусад нь бараг уншихгvй.<br /># Ном сурах бичгийн гарчиг, бvлэг, зvйлээр гарчиг өгөх нь зохимжгvй. Яагаад гэвэл хуулбар зvйл гэдэг нь гарчгаасаа л харагдана шvv дээ.<br /># Хvмvvсийн ижил дасал болсон санааг гарчиг болговол бас л хvмvvс анхаарахгvй болно. Жишээлбэл, “Архидалт нийгмийн дайсан” г.м.<br /># Өгvvллийн эхлэл буюу оршил анхнаасаа л хvний анхаарлыг татахуйц байвал зохино. Энэ нь их хэцvv. Ямар ч гэсэн эхний хоёр юмуу гурван абзац буюу догол мөр маш хvчтэй, хvмvvсийн тулгамдсан буюу сонирхсон асуудлыг хөндсөн байх ёстой.<br /># Хэрэв Та оршлыг муу хийвэл амжилтынхаа талыг алдлаа л гэсэн vг.<br /># Дараа нь өрнөл явах ёстой. Энд логик болон систем гэдэг сvрхий юм байх. Манай зарим хvн өгvvллийн логик ба системийг байтугай өгvvлбэрийнхээ логик, системийг анхаардаггvйгээс болж харамсалтай алдаа хийдэг.<br /># Ядахдаа өгvvлбэр бvрийнхээ өгvvлэхvvн, өгvvлэгдэхvvнийг шалгаж сурах нь зvгээр. Залуу байгаад хэт хичээхэд заримдаа эдгээрийгээ мартчих ч явдал гардаг.<br /># Өрнөлийн гол цөм нь Таны хэлэх гэсэн гол санаанууд болно. Хvний хэлэх гэсэн гол санаа нь 2 – 3 байх нь тvгээмэл гэдгийг дээр хэлсэн. Гэхдээ Та өөртөө сайн итгэж байвал тvvнээс ч илvv байж болно л доо.<br /># Yvнийгээ Та логик гаргалгаа, баримт буюу факт, бодит судалгааны vр дvнгээр батлах ёстой. Энд чинь л Таны уншиж мэдсэн, сурсан юм гарах ёстой. Гэхдээ системтэй, тодорхой дэс дараатай, хvнд ойлгомжтой, vнэмшилтэй байдлаар гаргавал зохино. <br /># Социологичдын гаргадаг түгээмэл алдаа нь өгүүллийнхээ ихэнхи хэсгийг тулгамдсан асуудлыг тоочсоор байгаад авчихдаг явдал байдаг. Ер нь Таны бичиж буй асуудлаар олон хүн өөрийн гэсэн үзэл бодолтой байдаг. Өөрөөр хэлбэл Та хүмүүсийн “мэддэг” юмыг бичиж байгаагаа мартаж болохгүй.<br /># Түгээмэл гардаг бас нэг алдаа бол санаагаа нотлох гэж хэт их тоо, баримт нурших явдал болно. Гол асуудал, санааг нотлоход жинтэй, үнэмшилтэй хэдхэн баримт л хэрэгтэй. Ер нь хэт их тоо баримт дурдах нь үнэн юмыг ч сонирхолгүй, үнэмшилгүй болгох сэтгэл зүйн нөлөө үзүүлдэг.<br /># Сайн социологичдын өгүүллийг ажаад байхад тоо баримт бага байдаг. Муу социологич байх тусмаа анкетаа дагуулж, түүнийгээ тайлбарлаж бичээд байдаг юм.<br /># Би ч залуудаа анкетаа тайлбарласаар байгаад хамаг өгүүллээ дуусгадаг байлаа. Маш их хөрөнгө хүч, цаг хугацаа гаргаж байж хийсэн судалгаагаа ганцхан өгүүлэлд багтаагаад цацах ямар ч шаардлага Танд байхгүй.<br /># Иймээс Та судалгаагаа сайн мөлжиж нэг судалгаанаас аль болох олон өгүүлэл бичиж сурахыг хичээ. Эхний үед 2 – ыг, дараа нь 3 – ыг гэх мэтээр ахиулаад байж үз.<br /># Та үндсэн санаануудынхаа нотолгоог буюу өгүүллийнхээ доторхи хэсгүүдийг жигдэвтэр байлгавал тун зүгээр. Нэг хэсэг нь хэт том, нөгөө нь хэт жижиг байвал тийм ч их зохимжтой биш. Yүний тулд жижиг гарчиг өгөх нь зүгээр мэт байдаг.<br /># Дүгнэлтийг хэсэг бүр дээр юмуу, эцэст нь хийхийг Та л өөрөө мэдэх хэрэг. Харин дүгнэлт чинь гарцаагүй, нотолгоотой, үнэн зөв байх ёстой. Хийсвэр, нотолгоогүй, санаанаасаа гаргасан, худал дүгнэлт байж хэрхэвч болохгүй.<br /># Заримдаа дүгнэлт төдийлөн сайн гарахгүй байх ч явдал бий. Тэгвэл асуудлыг байгаа чигээр нь үлдээж, цааш нь эрэгцүүлэх боломжийг хүмүүст олго. Энэ чинь ч гэсэн бага юм биш.<br /># Төгсгөл чинь бас л их сайн байх ёстой. Учир нь үүнээс Таны дараагийн өгүүллийн хувь заяа шалтгаална. Хүмүүс Танаас ахиад юм бичихийг хүлээж байвал зохино.<br /># Эхний хэдэн өгүүлэл амжилт олно гэж номонд хазгай. Бүү шантар. Яагаад гэвэл Таныг одоогоор хэн ч мэдэхгүй байгаа. Би залуудаа хүмүүсээс миний өгүүллийг уншсан уу гэж байнга шалдаг байлаа.<br /># Уншаагүй гэсэн хариулт сонсохоороо ийм чухал, мундаг юмыг яагаад уншдаггүй тэнэг улсууд вэ гэж гайхдагсан. Олон жилийн дараа гол алдаа хүмүүст биш, надад байсан гэдгийг мэдэж авсан юм.<br /># Яагаад гэвэл би тэдэнд хэрэгтэй зүйлийг бичиж чадаагүй буюу ойлгуулж чадаагүйгээс ийм болдог байжээ. Иймээс алдаагаа хүнээс биш, өөрөөсөө хай.<br /># Хэрэв Та шантрахгүй байвал Таныг уншигчдын хүрээ аажмаар ( аажмаар гэдгийг бүү мартаарай ) нэмэгдэх ба улмаар байнгын тогтмол уншигчидтай болно.<br /># Тэгсэн цагт Та өөрийгөө социологич болох дөхөж байна гэж ойлгож болно.<br /># Социологич хүн жилд наад зах нь дөрвөн өгүүлэл бичих ёстойг мартавзаа. Яагаад гэвэл Таны гэсэн бүтээгдэхүүн гараагүй тохиолдолд Таныг хэн ч мэдэхгүй хэвээрээ л байх болно.<br /># Бэрхшээл гарвал мэргэжил нэгтнүүдээсээ нэрэлхэлгүй асууж бай. Та хүнээс юм асуухгүй яваад болно гэж бодож: байвал ердөө л тэнэгээ нотолж байгаа хэрэг. Судлаач хүн бүх гол санааныхаа 70 гаруй хувийг мэргэжил нэгтнүүдээсээ олж авдаг гэсэн багцаа харьцаа байдаг.<br /># За тэгээд Залуу минь бичээд бай, Өөрөө түүнийгээ голоод урж хаяж сур. Ингээд ахиад бич. Тэгтэл нэг юм учир нь олдоно доо. Тэгвэл улам их бич.<br /><br />Судлаач Д. Ганхуяг.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8797720381524875868-3476535889090349176?l=bolormaa1110.blogspot.com' alt='' /></div>Миний дотоод ертөнцhttp://www.blogger.com/profile/01443406393104839872noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8797720381524875868.post-42610112739302012992008-04-17T22:45:00.001+08:002008-04-17T22:47:02.760+08:00• Ном унших шиг амархан юм байхгүй. Үүгээр зөвлөгөө өгөхдөө яадаг юм гэж зарим нь бодож магадгүй.<br />• Хамгийн энгийн юм хамгийн хэцүү байдгийг би сануулах гэсэн юм.<br />• Мэдээж ямар ч хүн ном уншиж байж судлаач болно гэдэг нь ойлгомжтой.<br />• Тэгвэл ямар номыг унших хэрэгтэй вэ гэсэн эхний асуулт үүснэ.<br />• Би залуу байхдаа бүх номын унших гэж хичээдэг байлаа. Энэ нь биет байдлаараа ямар ч боломжгүй нь хэнд ч тодорхой юм.<br />• Тэгвэл мэргэжлийнхээ номыг бүгдийг нь буюу ихэнхийг нь унших гэсэн арай даруухан зорилго тавьж болно. Энэ нь ч бас л боломжгүй юм.<br />• Тэгвэл мэргэжлийнхээ ном зохиолоос алийг нь унших вэ ? Мэргэжлийн ном зохиолууд туйлын олон янз байх. Эндээс мэдээж сонирхож буй сэдэвтэй холбоотой зүйлийг нь олж уншина гэсэн үг.<br />• Энэ нь бодит хэлбэрээрээ бол онолын ном зохиол, судалгааны тайлан, сэтгүүл, сонины өгүүллүүд байдаг.<br />• Бид, ялангуяа манай залуучууд гадаадын ном зохиолыг түлхүү уншдаг. Энэ нь их сайн хэрэг боловч дан ганц түүгээр явж болохгүй.<br />• Бид гадаадын ном зохиолыг өөрийн нийгмийг судлах, хөгжүүлэх гэж уншиж байгаагаа хэзээ ч мартаж болохгүй. Гадаадын онол судалгаа болгон манай бодит байдалтай тэр бүр таардаггүй гэдгийг ямагт санаж явах хэрэгтэй.<br />• Би гадаадын онолын ишлэлийн цуглуулга болсон хөгшчүүдийг ч мэднэ, залуучуудыг ч мэднэ. Ишлэлээр, дагаж дууриайснаар хөгждөг шинжлэх ухаан гэж байдаггүй юм.<br />• Онолын бүдүүвчийг хэт баримтлах нь судалгааг, улмаар Таны зорилгыг үгүй хийн хөнөөх үндсэн хүчин зүйл болдог.<br />• Иймээс өөрийн замаар явсан нь зөв. Өөрийнхөөрөө байна гэдгийг онолын ном зохиолыг үл харгалзан шинэ нээлт хийх гэж зүтгэх хэмээн ойлгож болохгүй.<br />• Ямар ч тохиолдолд Та маш олон ном унших ёстой. Цаг хугацаа Таны ном уншиж суухыг хүлээхгүй учраас Та ямар нэг хялбар арга олж авах хэрэгтэй.<br />• Таны сонирхон буй сэдвээр маш олон зохиогчийн маш олон ном буй.<br />• Хамгийн эхлээд эдгээрийг хэд хэдэн бүлэгт хуваа. Ямар ч сэдвээр хоорондоо зөрчилдөн мэтгэлцэж буй урсгал, чиглэл гэж буй. Энэ сайндаа л хоёр гурваас нэг их хэтрэхгүй.<br />• Иймээс аль алиных нь хамгийн том төлөөлөгчийг ялгаж унших хэрэгтэй. Ингэхлээр тэд юу дээрээ нийлж, юун дээрээ зөрдөг нь аяндаа гараад ирнэ.<br />• Энд ахиад л хэцүү нөхцөл үүснэ. Нэг хүнийг онолыг унших ч гэсэн их хэцүү. Яагаад гэвэл томоохон онолчид маш олон бүтээлтэй байдаг юм.<br />• Тэгсэн хэдий томоохон онолчдын бүтээлүүд дунд түлхүүр гэж нэрлэж болох цөөхөн бүтээл байдаг юм. Жишээлбэл, К.Маркс гэхэд “Капитал” зохиол, түүний 24 дүгээр бүлэг, “Немцийн үзэл суртал” түлхүүр, Макс Вебер гэхэд “Капитализмын үзэл санаа ба протестант этик” түүний хамгийн гол нь, Л.Н.Гумилев гэхэд “Био хүрээ ба дэлхийн угсаатны нийлэгжил” ( Биосфера и этногенез Земли) бүтээл гол бүтээл нь болно.<br />• Учир нь эдгээр түлхүүр бүтээлүүдэд тухайн эрдэмтний онолын сэтгэлгээний арга зүйн бүх үндэс, өөрөөр хэлбэл хамаг шим шүүс байдаг юм.<br />• Харин эдгээрийг бол дуустал нь ойлготлоо маш сайн, дахин дахин унших ёстой.<br />• Ингэсний дараа бусад бүтээлийг нь уншихад Танд маш хялбар байх болно.<br />• Харамсалтай нь манай ихэнхи хүмүүс асуудлын энэ хэсэг дээр ихэнхдээ алддаг. Манай залуучууд яг энэ шатыг хагас дутуу хийснээсээ болж баахан ишлэл сургаар ярьдаг.<br />• Танд хэсэг бусаг ишлэл биш, арга зүйн шийдэл л чухал.<br />• Ухаандаа Л.Н.Гумилев монголчуудад 500 жилийн нас үлдсэн гэж хэзээ ч, хаана ч хэлээгүй. Тэр 1200 – 1500 жилийн хугацаанд угсаатан ( этнос) үүсэж бүрэлдэж, устаж, дараагийн шинэ этнос ахиад л үүсдэг гэж л хэлсэн.<br />• Гэтэл хэн нь нэмж хассаныг бүү мэд, нэг мэдэхэд монголчууд 500 жилийн настай гэсэн цуурхал газар авчихаж. Шинжлэх ухаан гэдэг бол цуурхлаар явдаг эд огтхон ч биш билээ.<br />• Та ном уншсанаар судалгааны онол- арга зүйн аль нэг үндэст илүүтэй татагдана. Харин сануулж хэлэхэд үүгээрээ өвчилж болохгүй.<br />• Үүний эсрэг өөр аль нэг томоохон онол номлолын үндэслэл (ном) заавал байдаг гэдгийг цаг ямагт санаж явах нь зөв шүү.<br />• Ер нь бол Монголын нийгэм гадаадын онолыг шууд авч хэрэглээд, түүний дагуу хөгжчихдөг тийм ч амархан зүйл биш.<br />• Манай нийгэм гадаадын онолыг сүүлийн лавтайяа зуун шахам жил дуурайж байна. Эхлээд марксизмыг, дараа нь либерал чиглэлийг, одоо юу ч юм либертаризмыг ихэд сурталчлах болов.<br />• Тэр нь цаанаа онол – арга зүйн тодорхой үндэстэй, нийгмийн тодорхой, голдуу биднийхээс огт өөр нийгмийн байгууламжийг хөгжүүлэх гэж үүссэн гэдгийг мартаж болохгүй.<br />• Сүүлийн үед ном зохиол уншихаа байж, гадаадын бэлэн арга зүйгээр судалгаа явуулах нь түгээмэл болж байна. Эдгээр нь цаанаа манай бодит байдалд яг таг таарах эсэх нь үлэмж эргэлзээтэй.<br />• Ном уншихдаа эхлээд гарчгийг нь сайн харж, ямар ямар бүтэцтэй, ямар зүйлд илүү анхаарсныг нь тодотго.<br />• Мөн өмнөх үг, удиртгал болон төсгөлийг орхиж уншиж огт болохгүй. Чухам энд л уг номын давуу болон сул тал, гол дүгнэлтүүд байдаг юм шүү.<br />• Аль ч номонд хамгийн чухал гол бүлгүүд байдаг. Үүнээс эхлэж болно. Зохиогчид голдуу гол бүлгүүддээ шинэ нэр томъёо, агуулга, шинэ санаагаа гаргасан байдаг юм.<br />• Бусад бүлгүүд нь түүнд хүрэх зам, чиг заагч гэсэн үг. Энд ч гэсэн бусад зохиогчидтой санал нийлсэн болон нийлээгүй олон шинэ санаа байх.<br />• Та номыг дараа нь өөрийнхөө судалгаанд хэрэглэх гэж уншиж буй тул тэмдэглэл хийх нь чухал.<br />• Туршлагаас үзэхэд хэд хэдэн гол зохиолийг маш сайн, өөрөөр хэлбэл эхнээс нь дуустал унших ёстой.<br />• Ингэсний дараа Танд ном унших ямар нэг систем бий болох ба аль болох хурдан ийм системтэй болбол маш сайн.<br />• Учир нь энэ систем дээрээ үндэслэн бусад номыг уншихад хялбар болдог. Өөрөөр хэлбэл аль бүлгийг нь унших, алийг нь алгасах зэргийг Та өөрөө мэдэрдэг болдог юм.<br />• Нийгмийн ухаанд шинэ нээлт гэж бараг байхгүй, ердөө л нийгэмд болж буй үйл явдлын харилцаа холбоо, мөн чанарыг шүтэн барилдлагад нь тайлбарлах ажил үлддэг юм.<br />• Иймээс уншсан, мэдсэн зүйлээ нийгэмд болж буй үйл явцтай холбогдуулан тайлбарлах гэж ямагт оролд. Хэрэв үүнийг хийхгүй бол Та зөвхөн ишлэлийн цуглуулга болон хувирна.<br />• Мөн номноос дутахгүй сайн өгүүллүүд байдаг. Хэрэв Та сайн өгүүллүүдийг олж чадах юм бол ном уншсанаар дутахааргүй мэдлэг олж чадна.<br />• Мөн залуу суралцаж буй хүмүүст зориулсан ХРЕСТОМАТИЯ хэмээх тухайлсан сэдвээр бичсэн том том зохиогчдийн бүтээлүүдээс гол гол хэсгийг нь шилж авсан ном байх. Энд юм бүхэн зохиолч бүрийн гол гол үзэл санааг байдаг учир залуу хүнд хялбар байдаг.<br />• Гэхдээ зөвхөн хрестоматиас бүх зүйлийг олно гэвэл том эндүүрэл болно.<br />• Мөн шинжлэх ухааны түүхийн номнуудыг унших нь их сайн. Учир нь энд бүх үеийн гол гол зохиогчдын бүтээлийг харьцуулсан байдаг учир Танд тустай юм.<br />• Та ямар ч ном, өгүүлэл уншлаа гэсэн өөрийн гэсэн системтэй болж ( тэмдэглэл) авах хэрэгтэй. Хүн хүний систем өөр өөр байдаг ч энэ нь тухайн эзэндээ ойлгомжтой, хайж олоход хялбар байвал болох нь тэр.<br />• Бараг ном болгоноос ямар нэг хэмжээгээр уншиж мэдсэн мөртлөө ярихаас өөр юу ч хийдэггүй олон хүн байдаг. Ном бол Таниар дахин яриулах гэж бүтээгдсэн зүйл биш юм шүү.<br />• Таны зорилго бол ном уншиж мэдсэн зүйлээ судалгаандаа ашиглаж монголын нийгэмд холбогдсон оюун дүгнэлт хийхэд оршино.<br />• Таны заавал унших нэг том бүлэг ном бол монголын түүхийн номууд болно. Монголын нийгмийг тайлбарлах түлхүүр нь монголын түүх + орчин үеийн онол + Таны тайлбарлал болно.<br />• Өөрийн гэсэн тайлбарлалтай болохын тулд Та ном уншихыг судалгаатай хослуулах ёстой.<br />• Хамгийн залхуу гэмээр дунджаар бодоход Та долоо хоногт нэг өгүүлэл буюу номын нэг бүлэг унших ёстой.<br />• Хэрэв үүнийг өдөр тутмын ажил үйлс болговол Та шинжлэх ухааныг дундаж түвшингөөс нэг их хоцроод байхгүй.<br /><br />Судлаач Д.Ганхуяг<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8797720381524875868-4261011273930201299?l=bolormaa1110.blogspot.com' alt='' /></div>Миний дотоод ертөнцhttp://www.blogger.com/profile/01443406393104839872noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8797720381524875868.post-17379705219681566372008-04-17T22:36:00.000+08:002008-04-17T22:37:28.086+08:00О.Дашбалбарын : Яах юм бэ<br /><br />Шаналахгүй юм бол сэтгэл зүрхээр яах юм<br />Шартахгүй юм бол хатуу архиар яах юм<br />Цэнгэхгүй юм бол гоо охидоор яах юм<br />Цэцэглэхгүй юм бол гоё моносоор яах юм<br />Анхилахгүй юм бол ум зандангаар яах юм<br />Амраглахгүй юм бол уяхан охидоор яах юм<br />Үнсэхгүй юм бол ягаахан уруулаар яах юм<br />Үгүйлэхгүй юм бол ялдамхан харцаар яах юм<br />Уйлахгүй юм бол усан нулимсаар яах юм<br />Уулзахгүй юм бол гүн уйтгараар яах юм<br />Тэврэхгүй юм бол хоёр гараар яах юм<br />Тэвчээргүй юм бол хайр сэтгэлээр яах юм<br />Тоглохгүй юм бол хаш шатраар яах юм<br />Тоосрохгүй юм бол харгуй замаар яах юм<br />Дэгдэхгүй юм бол туулайн бүжингээр яах юм<br />Дэврэхгүй юм бол залуу насаар яах юм<br />Ургахгүй юм бол амууны үрээр яах юм<br />Урсахгүй юм бол гол усаар яах юм<br />Хашихгүй юм бол эрэг байгаад яах юм<br />Хашрахгүй юм бол алдаж, оноод яах юм<br />Шаргихгүй юм бол намрын тариагаар яах юм<br />Шатахгүй юм бол найраг шүлгээр яах юм<br />Ган тайлахгүй юм бол хур бороогоор яах юм<br />Газар хороохгүй юм бол хүлэг мориор яах юм<br />Ааруул даахгүй юм бол араа шүдээр яах юм<br />Авгай тоохгүй юм бол харцуул хүүгээр яах юм<br />Буруу номтон юм бол эрдэм заагаад яах юм<br />Буян хийхгүй юм бол амьд яваад яах юм<br />Цас будрахгүй юм бол өвөл байгаад ч яах юм<br />Цаг хожихгүй юм бол эрдэмтэн гээд яах юм<br />Ээжийгээ дээдлэхгүй юм бол толгой байгаад яах юм<br />Эх орноо хайрлахгүй юм бол иргэн байгаад яах юм<br />Ард түмнээ хүндлэхгүй юм ухаантай байгаад яах юм<br />Ах дүүсээ тэтгэхгүй юм бол төрөл байгаад яах юм<br />Итгэж залбирахгүй юм бол бурхан шүтээд яах юм<br />Инээж хөхрөхгүй юм бол амьд яваад яах юм<br />Гол горхи хоржигнохгүй юм бол хавар ирээд яах юм<br />Гоё цэцэг дэлбээлэхгүй юм бол зун болоод яах юм<br />Алсаас гялалзахгүй юм бол одод байгаад яах юм<br />Алтарсан навчис хийсэхгүй юм бол намар байгаад яах юм<br />Урдаас харж чадахгүй юм бол ирээдүйг дуудаад яах юм<br />Уймраа чавганц шиг юм бол залуу насаар ч яах юм<br />Уянгалан дуулахгүй юм бол хоолой заяагаад ч яах юм<br />Учирлаж сурахгүй юм бол хэлтэй байгаад ч яах юм<br />Саран наран үгүй юм бол тэнгэр цэлийгээд ч яах юм<br />Саруул ухаан үгүй юм бол тэнхээтэй хүнээр ч яах юм<br />Хавар, намар үгүй юм бол өвөл зунаар ч яах юм<br />Харанхуй шөнө үгүй юм бол гэгээн өдрөөр ч яах юм<br />Авъяас билэг үгүй юм бол яруу найрагчаар ч яах юм<br />Авах гээх нь үгүй юм бол судар номоор ч яах юм<br />Хортой дайсан үгүй юм бол буу сумаар ч яах юм<br />Ховор эрдэнэ үгүй юм бол эрэл сурлаар ч яах юм<br />Хол ойр нь үгүй юм бол орон зайгаар ч яах юм<br />Хоосон чанар үгүй юм бол бодитой байгаад ч яах юм<br />Цай чанах нь үгүй юм бол эхнэр аваад ч яах юм<br />Цамцаа оёх нь үгүй юм бол нөхөрт гараад ч яах юм<br />Үйлс залгах үгүй юм бол үр хүүхдээр ч яах юм<br />Үнэн, худлыг ялгахгүй юм бол багш ламаар ч яах юм<br />Иш нь үгүй юм бол сүх байгаад ч яах юм<br />Ир нь үгүй юм бол илд байгаад ч яах юм<br />Нум нь үгүй юм бол сум байгаад ч яах юм<br />Нууц нь үгүй юм бол төр байгаад ч яах юм<br />Унших нь үгүй юм бол ном хураагаад ч яах юм<br />Ухаантай нь үгүй юм бол олон түмэн нь яах юм<br />Алс хэт нь үгүй юм бол их санаагаар ч яах юм<br />Ард түмэн нь үгүй юм бол их мэргэдээр ч яах юм<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8797720381524875868-1737970521968156637?l=bolormaa1110.blogspot.com' alt='' /></div>Миний дотоод ертөнцhttp://www.blogger.com/profile/01443406393104839872noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8797720381524875868.post-46243651036253964492008-04-16T13:47:00.003+08:002008-04-16T13:52:48.622+08:00Чамайгаа хөтлөх гэж гар минь чамайг санан<br />Чамайгаа харах гэж нүд минь чамайг санан<br />Чамайгаа үнсэх гэж уруул минь чамайг санан<br />Чамайгаа хайрлах гэж сэтгэл зүрх минь чамайг санан<br /><br />Үгүйлэх сэтгэлийн минь эзэн нь болохоор би чамд хайртай<br />Хааяа гуньж суугаад эрхлэх дуртай болохоор би чамд хайртай<br />Өдөр шөнөгүй чи минь бодогддог болохоор би чамд хайртай<br />Хан хорвоог хамтдаа туулах болохоор би чамд хайртай<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8797720381524875868-4624365103625396449?l=bolormaa1110.blogspot.com' alt='' /></div>Миний дотоод ертөнцhttp://www.blogger.com/profile/01443406393104839872noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8797720381524875868.post-5707920728155386842008-04-15T21:14:00.000+08:002008-04-15T21:15:54.895+08:00Танилцуулга<br />Пvрэвийн Батжаргал 1994 онд МУИС-ийн Эдийн засгийн факультетийг аж vйлдвэрийн эдийн засаг, удирдлага зохион байгуулалт мэргэжлээр тєгссєн.<br />2001 онд Зах зээл судлалын хvрээлэнгийн дэргэдэх Гадаад худалдаа, бизнесийн сургалтын тєвд суралцаж гадаад худалдааны менежер мэргэжил эзэмшсэн.<br />2003 онд Япон Улсын Токио хотноо NICC олон улсын сургалтын тєвд суралцаж боловсон хvчин, хvний хєгжил, хvний нєєцийн менежер мэргэжил эзэмшсэн.<br />“Эрдэнэт” vйлдвэрээс хєдєлмєрийн гараагаа эхэлж, 1994-1995 онд цахилгаан цехэд хєдєлмєрийн эдийн засагч, 1995-1996 онд ерєнхий захиргааны эдийн засгийн хэлтсийн дэргэдэх шинжилгээ судалгааны группт шинжээч эдийн засагч, 1996-1997 онд баяжуулах фабрикийн эдийн засгийн хэлтэст зардлын эдийн засагч, 1997- 2004 онд худалдааны хэлтэст менежер, ахлах менежерээр тус тус ажиллаж байгаад “Эрдэнэт” vйлдвэрийн нэр дээр Австрали Улсад суралцаж байна.<br />1999 онд “Эрдэнэт” vйлдвэрийн оны шилдэг залуу,<br />2001 онд МЗХ-ны тэргvvний залуу алтан медаль,<br />2004 онд МАСЗХ- ны “Алтан од” алтан медалиар тус тус шагнуулжээ. П.Батжаргалтай интернэтээр ярилцлаа.<br /><br />-Та олон сургуульд суралцаж хэд хэдэн мэргэжил эзэмшсэн юм байна. Монголд, Японд гээд л... Австралид сурах хэрэгтэй байсан юм уу, Таны хувьд?<br />-Олон сургуульд сурч, олон мэргэжил эзэмшихийн хэрэг байгаа юм уу гэж надаас найз нєхєд маань асуудаг л юм. Yйлдвэрийн эдийн засагч, гадаад худалдааны менежер, хvний хєгжил, хvний нєєцийн менежер гээд гурван ч мэргэжлийг дурдаж болно л доо, энд. Заримыг нь би єєрєє хvсэж байгаад сураад, заримыг нь намайг сур гээд явуулсан нь бий. 2003 оны хавар “Эрдэнэт” vйлдвэрийн удирдлага маань намайг Японд хvний хєгжил, хvний нєєцийн менежер мэргэжил эзэмшээд ир гэж явуулсан юм. Японы Засгийн газар, Хєдєлмєрийн яам, Японы бизнесийн холбооноос жил бvр зохион явуулдаг тэтгэлэгт сургалт л даа. Амжилттай сураад ирлээ, vйлдвэрийн удирдлагаас єгсєн vvргийг сайн биелvvллээ, одоо энэ чиглэлээр ажиллана, их ч юмыг хийж бvтээнэ гээд бєєн л урам зоригтой хvн ирсэн юм. Даанч нєгєє их санасан газар есєн шєнє хоосон хононо гэгчээр ажил ч єгдєггvй, энэ чиглэлээр ч ажилласан юм байдаггvй. Тэгэхээр нь хуучин хийж байсан ажлаа хийнэ гээд хєєцєлдлєє.<br /><br />Сар хvлээж байж хуучин ажилдаа орлоо, гэтэл дунд шатны зарим дарга нар хуучин ажлыг маань ном журмаар нь ч єгдєггvй, сандал, ширээ, компьютер ч гаргаж єгдєггvй дєрвєн сар боллоо шvv. Хамт ажиллаж байсан хvмvvстээ ч гадуурхагдах маягтай, аргагvй шvv дээ, хvн ажил хийхгvй байж цалингаа дєрвєн сар бvтнээр нь аваад яваад байхаар ажил хийж байгаа хvмvvс чинь дургvйцнэ ш дээ. Ингэж л манай дунд шатанд ажиллаж удирдах ажил хийж байгаа зарим хvмvvс дээд шатны дарга нарынхаа шийдвэрийн эсрэг ажиллаж байдаг. Доод, дунд тєвшинд гаргасан шийдвэр хэрэгжихгvй замхарч байдгийг манай дээд тєвшний дарга нар vнэндээ мэддэггvй юм байна лээ. Мэдээж том дарга нарт бvх юм болж байна, сайхан байна гэсэн мэдээлэл дороос очдог байх л даа. Очсон мэд�